Soru & Cevap
İş sözleşmeme 'işten kendi isteğiyle ayrılan işçi şu kadar ceza öder' diye bir madde koymuşlar, bu geçerli midir?
Sözleşmenize sadece sizin aleyhinize olacak şekilde konulan tek taraflı cezai şart veya istifa cezası maddeleri, hukuki denetimlerde genellikle geçersiz kabul edilen ve çalışanları koruma ilkesine aykırı düzenlemelerdir. İş dünyasında tarafların sorumluluklarını garanti altına almayı hedefleyen ceza uygulamalarına sıklıkla rastlansa da, anayasal çalışma özgürlüğü gereği sadece çalışanı borç altına sokan hükümler yargısal incelemelerde kural olarak esastan geçersiz sayılmaktadır. İşverenin size özel nitelikli eğitimler vererek çok ciddi maddi masraflar yapması gibi istisnai mazeretleri bulunmuyorsa, salt işten ayrılmanızı engellemek amacıyla sözleşmeye eklenen bu maddeler çalışma özgürlüğünüze ve angarya yasağına açıkça aykırılık oluşturabilir. Bu doğrultuda, sözleşmede karşılıklı bir cezai şart öngörülmüş olsa dahi, işçi aleyhine belirlenen tutarın işveren tutarından daha yüksek ve ezici olması durumunda, hakkaniyet indirimi yapılması veya maddenin geçersiz kılınması yönündeki talepler mahkemelerce titizlikle incelenmektedir.