Makale

Çalışma ortamında karşılaşılan şiddet ve mobbing, yalnızca idari ve tıbbi bir sorun olmakla kalmayıp, aynı zamanda hukuki sonuçları olan ciddi bir ihlaldir. İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin temel unsuru konumundaki işyeri hekimleri, çalışma koşullarının zorluğu ve mesleki gereklilikler sebebiyle çeşitli çatışma ortamlarının içinde kalabilmekte ve bu süreçte psikolojik tacize ya da farklı şiddet türlerine maruz bırakılabilmektedir. Araştırmalar, fiziksel şiddet veya mobbinge maruz kalan işyeri hekimlerinin, bu tür ihlallere maruz kalmayanlara kıyasla genel sağlık durumlarının çok daha yüksek oranda riske girdiğini bilimsel olarak kanıtlamaktadır. Uzman bir hukuki perspektifle değerlendirildiğinde, bu durum hekimlerin kişilik haklarının ve bedensel bütünlüklerinin ihlali anlamına gelmektedir. Bu doğrultuda, işyeri hekimlerinin maruz kaldığı mobbing eylemlerinin engellenmesi, işyerindeki genel iş barışının ve sağlıklı çalışma ortamının tesis edilmesi adına kritik bir öneme sahiptir.

İşyeri Hekimlerinin Şiddete Maruziyet Oranları

Yapılan kapsamlı akademik çalışmalar, işyeri hekimlerinin karşılaştığı mobbing ve şiddet vakalarının ciddiyetini somut verilerle ortaya koymaktadır. İstatistiksel araştırmalara göre, işyeri hekimlerinin önemli bir kısmı görevlerini ifa ederken sözel, duygusal veya fiziksel şiddete uğramaktadır. Hekimlerin kendi bildirimlerine dayanan analizlerde, katılımcıların dikkate değer bir bölümünün sözel veya duygusal şiddete, daha spesifik bir kesiminin ise doğrudan fiziksel şiddet veya mobbinge maruz kaldığı hukuken kayıt altına alınmış bir gerçekliktir. Şiddetin herhangi bir türü ile karşılaşan hekimlerin, hiç karşılaşmayan meslektaşlarına kıyasla genel sağlık durumlarının bozulma riskinin çok daha yüksek olduğu açıkça görülmektedir. İşyerlerinde meydana gelen bu ihlaller, doğrudan iş sağlığı ve güvenliği kurallarının ihlali anlamına gelmekte olup, hekimlerin psikolojik ve bedensel bütünlüklerini ağır şekilde zedelemektedir.

Mobbingin Genel Sağlık Üzerindeki Yıkıcı İzleri

İşyeri hekimlerine yönelik uygulanan mobbing ve şiddetin etkileri, genel sağlık anketleri ile somutlaştırıldığında durumun vahameti çok daha net bir biçimde anlaşılmaktadır. Özellikle son bir yıl içinde fiziksel şiddet veya mobbinge maruz kalan işyeri hekimlerinin, herhangi bir şiddet eylemine maruz kalmayanlara oranla genel sağlık açısından riskli grupta yer alma ihtimalinin yaklaşık on kat daha fazla olduğu saptanmıştır. Aynı şekilde, sözel ve duygusal şiddete uğrayan hekimlerde de bu psikolojik ve fiziksel çöküntü riskinin üç katın üzerine çıktığı tespit edilmiştir. Bu tıbbi ve istatistiksel veriler, mobbingin hekimlerin ruhsal sağlığı üzerindeki yıkıcı etkisini hukuki süreçlerde güçlü bir ispat aracı niteliğinde belgelemektedir. Uluslararası alanda yürütülen benzer araştırmalar da, işyerinde zorbalığa ve mobbinge maruz kalma durumu ile ruh sağlığındaki bozulmalar arasında doğrudan bir illiyet bağı bulunduğunu hukuken ve tıbben doğrulamaktadır.

Araştırma verilerine göre tespit edilen mobbing ve şiddet istatistikleri şu şekildedir:

• İşyeri hekimlerinin yüzde 34,1'i çalışma hayatında sözel veya duygusal şiddete maruz kalmaktadır.
• Ankete katılan hekimlerin yüzde 3,8'i doğrudan fiziksel şiddet veya mobbing mağduru olduğunu bildirmektedir.
• Fiziksel şiddet veya mobbinge maruz kalanların genel sağlık anketinde riskli grupta olma durumu, maruz kalmayanlara göre 10,069 kat daha fazladır.
• Sözel veya duygusal şiddete maruz kalan hekimlerin ruhsal açıdan riskli grupta yer alma ihtimali, diğerlerine oranla 3,266 kat yüksektir.