Usul Hukuku

Sosyal medya platformunun hukuka aykırı ve karalayıcı içeriği usulüne uygun şekilde öğrenmesine rağmen kaldırmaması, bu platformun yer sağlayıcı sıfatıyla sorumluluğuna gidilmesi için önemli bir hukuki zemin oluşturur. Kanunlara göre internet ortamında başkaları tarafından oluşturulan içerikleri kontrol etme zorunluluğu bulunmasa da, hukuka aykırılık kendilerine bildirildiğinde bu durumu engelleme yükümlülükleri doğmaktadır.

Bir e-ticaret sitesinin veri tabanı sunucularının yurt dışında bulunması veya yabancı merkezli bulut bilişim hizmetlerinden faydalanması, sizden elde edilen kişisel verilerin hukuken yurt dışına aktarımı niteliği taşımaktadır. Mevzuatımızda kişisel verilerin korunmasına dair yapılan güncel değişiklikler doğrultusunda, verilerinizin sınır ötesine yasal olarak aktarılabilmesi için bilgilerin gideceği o ülkenin yeterli koruma kararına sahip olması veya kurumlar arasında bağlayıcı kurallar ile standart sözleşmeler gibi idari güvencelerin Kurul onaylı biçimde bulunması şarttır.

Kişisel verilerinizin yurtdışına aktarılabilmesi için kural olarak sizin açık ve aydınlatılmış rızanızın bulunması zorunludur ve bu şart sağlanmadan yapılan yurt dışı aktarımları kural olarak hukuka aykırılık oluşturur. Kanun, verilerin sınır ötesine taşınmasını sıkı kurallara bağlamış olup, rızanızın olmadığı istisnai durumlarda bile ilgili ülkede yeterli koruma seviyesinin bulunmasını veya kurumların bunu yazılı olarak taahhüt edip ilgili kuruldan izin almasını şart koşmaktadır.

Pazarda güçlü bir konumda bulunan bir teşebbüsün, rakiplerini piyasa dışına itmek ve rekabet edilemez bir tekel ortamı yaratmak amacıyla ürünlerini maliyetinin altında fiyatlandırması yıkıcı fiyat uygulaması olarak tanımlanmakta olup eylemin içeriği itibarıyla hukuka aykırılık şüphesi taşır. Her ne kadar işletmelerin kendi fiyatlarını belirleme özgürlüğü bulunsa da, bu özgürlüğün rekabet ortamını bozucu şekilde kötüye kullanılması ve piyasa kapama etkisine yol açması rekabet hukuku kurallarının ihlali niteliğini taşıyabilecektir.

Çerezlerin kullanımında size reddetme imkânı sunulmaması ve siteyi kullanabilmeniz için çerezleri kabule zorlanmanız hukuka aykırılık teşkil edebilecek önemli bir emaredir. İnternet sitelerinin düzgün çalışması için gereken zorunlu çerezler dışında kalan, özellikle davranışsal reklamcılık amacıyla kullanılan çerezler için kullanıcıların bilgilendirilmeye dayalı rızası alınmalıdır.

İnternet sitesinin düzgün çalışması için zorunlu olmayan çerezlerin kullanımı için sizden onay alınırken kabul et ve reddet seçeneklerinin aynı kolaylıkta sunulmaması, karanlık tasarımlar olarak adlandırılan ve hukuka aykırılık teşkil edebilecek bir yöntemdir. Hukuki düzenlemeler gereği, zorunlu olmayan pazarlama veya performans çerezleri için aktif bir eylemle onay vermeniz gerekir; yani seçenekler önceden işaretlenmiş biçimde karşınıza çıkamaz veya reddetmeniz zorlaştırılamaz.

Elektronik ticaret sitelerinin, kullanıcıların kimlik, iletişim, konum veya site içi gezinme verilerini elde ederken ve işlerken kişisel verilerin korunması mevzuatına uygun hareket etmesi yasal bir mecburiyettir. Çerezler vasıtasıyla toplanan IP adresi, arama alışkanlıkları ve görüntülenen ürünler gibi bilgilerin sizin onayınız olmaksızın kaydedilmesi ve reklam amacıyla kullanılması hukuka aykırılık teşkil edebilir.

Hayır, rızanız olmadan paylaşılamaz; hastanelere veya sağlık kuruluşlarına sunduğunuz sağlık, genetik ve biyometrik bilgilerinizi içeren verileriniz, doğası gereği insanın en mahrem alanına girdiği için veri koruma hukuk sisteminde özel nitelikli kişisel veri olarak çok daha sıkı bir koruma rejimine tabi tutulmaktadır. Bu tür hassas verilerin izinsiz paylaşılması toplumda ayrımcılığa veya kişilerin ciddi mağduriyetler yaşamasına yol açma riski taşıdığından, yasalarda istisnai olarak belirtilen kamu yararı durumları haricinde, bu bilgilerin yalnızca sizin vereceğiniz serbest ve açık rıza beyanı ile işlenebilmesi veya üçüncü kişilerle paylaşılabilmesi mümkündür.

Hastanelerin veya sağlık kuruluşlarının, sundukları hizmetle doğrudan bağlantısı olmayan dini inanç veya siyasi görüş gibi bilgilerinizi toplaması kural olarak yasaktır. Avrupa Birliği standartları ve hukuki düzenlemelerimiz ışığında bu tür bilgiler özel nitelikli kişisel veri olarak adlandırılmakta olup, ayrımcılık riski taşıdıkları için çok daha sıkı koruma kurallarına tabidir.

Bedeli karşılığında hizmet veren çevrimiçi platformlara şifrenizin izinsiz kullanılarak erişilmesi, bedeli karşılığı yararlanılabilen sistemler bağlamında hukuki yaptırımlara konu olabilecek nitelikte bir fiildir. Günümüzde sadece fiziksel cihazlar değil, internet üzerinden abonelerine çeşitli hizmetler sunan web siteleri ve uygulamalar da yasalarımızca korunan sistemler arasında sayılmaktadır.