Usul Hukuku

Önceden açık bırakılan bir sisteme sonradan rıza dışı müdahale edilmesi veya o sistemde kalmaya devam edilmesi, bilişim hukuku çerçevesinde yaptırımlara konu olabilecek bir ihlal türüdür. Hukuka uygun olarak girilmiş veya baştan açık bırakılmış bir hesaptan çıkılması gerektiği hâlde, çıkılmayarak içeride bulunmaya devam edilmesi eylemi, ceza mevzuatımızda sistemde kalma kapsamında bir müdahale olarak değerlendirilmektedir.

İzin verdiğiniz sınırları aşarak sisteminizin yasakladığınız kısımlarına erişen kişinin bu eylemi, rızanızın kapsamı dışına çıkıldığı için yargı mercilerince haksız bir fiil olarak nitelendirilebilir. Sadece belirli bir işlemi yapması için verilen rıza, bilgisayarın veya sistemin tamamı üzerinde sınırsız bir erişim yetkisi sağlamaz ve bu sınırın kasten aşılması hukuka aykırılık oluşturabilir.

Eski çalışanınızın, iş ilişkisi sona erdikten sonra artık yetkisi kalmamasına rağmen kurumunuzun bilişim ağına girmesi veya sistemde kalması, hukuken korunmayan ve yaptırım gerektiren bir fiildir. Çalışana önceden verilmiş olan sistem erişim rızası işten ayrılma ile ortadan kalktığından, bu tarihten sonraki yetkisiz girişler ve sistem içinde bulunmaya devam edilmesi hukuka aykırı olarak sistemde kalma suçunu teşkil edebilecek önemli bir emaredir.

Bir web sitesine aynı anda çok sayıda sahte veya anlamsız işlem talebi göndererek o sitenin hizmet vermesini engellemek veya yavaşlatmak, bilişim sisteminin işleyişini bozma kapsamında hukuki bir soruşturmaya konu olabilecek önemli bir iddiadır. Uygulamada hizmeti engelleme veya DDOS saldırıları olarak bilinen bu yöntem, hedef sistemin kaynaklarının tüketilmesi ve asli görevlerini yapamaz hale getirilmesi amacını taşıdığından ciddi bir hukuka aykırılık teşkil edebilecektir.

Sosyal medya hesabınızın şifresinin kırılarak ele geçirilmesi ve mevcut şifrenin değiştirilmesi eylemi, doğrudan şikayete konu edilebilecek ve yargılama gerektiren açık bir hukuka aykırılık halidir. Failin öncelikle yetkisi olmadığı halde hesabınıza erişmesi bilişim sistemine girme suçunu oluştururken, sonrasında şifrenizi değiştirerek sizin hesabınıza erişiminizi engellemesi de verilerin değiştirilmesi suçunun meydana geldiğini gösteren güçlü bir kanıttır.

Bir kişinin kendi özgür iradesiyle, sosyal medya gibi mecralarda herkese açık bir şekilde paylaştığı fotoğraflar veya videolar kural olarak alenileşmiş kabul edildiğinden, bu verilerin davanızda kullanılması genellikle hukuka aykırılık teşkil etmeyecektir. Kişinin ilgili paylaşımları herkesin görebileceği bir platformda yayınlaması, o verilerin bir nevi kamuya sunulduğu ve gizliliğinin ortadan kalktığı anlamına gelir ve yargılama açısından kişinin zımni rıza gösterdiği varsayılabilir.

Mahkuma teslim edilmesi gereken ve maddi bir karşılığı bulunmayan eşyaları evinize götürmeniz, parasal bir menfaat elde etmemiş olsanız bile aleyhinize bir soruşturma başlatılmasına neden olabilecektir. Ceza hukukunda zimmete konu olacak bir şeyin piyasada para ile ölçülebilen bir değerinin olması mecburi bir şart olarak kabul edilmemektedir.

Aranızdaki iş sözleşmesinin ve hatta gizlilik sözleşmesinin süresinin dolması veya karşılıklı feshedilmesi, karşı tarafın elde ettiği teknik sırları ve müşteri verilerini istediği gibi kullanabileceği veya paylaşabileceği anlamına kesinlikle gelmez. Sözleşmede aksi yönde bir hüküm bulunmasa bile, dürüstlük kuralı ve hukukun temel ilkeleri gereği tedarikçi firmanın bu verileri sözleşme sonrası gizlilik yükümlülüğü çerçevesinde ömür boyu veya ilgili yasaların öngördüğü sürelerce saklı tutma zorunluluğu devam edecektir.

Bir mal veya hizmet alımında, yapılan sözleşmenin doğası gereği tarafların edimlerini yerine getirebilmesi adına ad, soyad ve adres gibi bilgilerin işlenmesi yasal bir gereklilik olarak kabul edilmektedir. Bu gibi durumlarda, bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan ilgili olması kaydıyla taraflara ait bilgilerin işlenmesi için kanunen ayrıca bir rıza beyanı aranmayabilir.

Bilişim sistemlerinin güvenliğini test etmek amacıyla ilgili yazılımların bulundurulması ve kullanılması, belirli şartlar altında suç teşkil etmeyecek hukuka uygun bir durumdur. Bilişim teknolojileri alanında faaliyet gösteren şirketlerin, müşterileriyle yaptıkları anlaşmalar doğrultusunda sistemlerdeki güvenlik açıklarını bulmak için gerçekleştirdikleri sızma testleri, hukukta penetrasyon sözleşmesi çerçevesinde değerlendirilir.