Usul Hukuku

Eşinizin sizden habersiz olarak ve rızanız bulunmadan ortak edindiğiniz evi bir başkasına devretmesi, mal rejiminin tasfiyesinde sizin alacağınızı azaltmak kastıyla yapılmış, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem olarak değerlendirilebilir. Kanun gereğince, bir eşin diğer eşin katılma alacağını azaltmak niyetiyle mal rejiminin devamı süresince yaptığı bu tarz devirler, tasfiye hesaplaması yapılırken sanki mal hiç devredilmemiş gibi eklenecek değerler kapsamında aktif hesaba dahil edilir.

Eşinizin sizi aldatma fiilini kesin olarak öğrenmenizin üzerinden iki koca yıl geçmiş olması sebebiyle, kanunun öngördüğü çok katı hak düşürücü süreler dolayısıyla doğrudan zina hususi sebebine dayalı bir dava açmanız hukuken olası gözükmemektedir. İlgili kanun maddesi uyarınca zina nedeniyle dava açma hakkı, aldatma olayının şüpheye yer bırakmayacak şekilde öğrenildiği tarihten itibaren altı ay ve her halükarda eylemin gerçekleşmesinin üzerinden beş yıl geçmekle düşmektedir.

Sizin evlilik öncesi aldığınız ve birikiminiz olan tarla hukuken kişisel malınız sayılırken, eşinize babasından karşılıksız intikal eden ve miras kalan ev de yine onun şahsi kişisel malı statüsündedir. Bir eşin kendi kişisel malından diğer eşin kişisel mal niteliğindeki varlığına yaptığı parasal veya emeksel katkılar, mal rejiminin genel tasfiye hesabında artık değer havuzuna doğrudan dahil edilmese de değer artış payı davası kapsamında elbette istenebilir.

Evlilik içinde edinilen malların paylaşımına ilişkin dava, boşanma davası ile aynı anda açılabileceği gibi boşanma davasından sonra da açılabilmektedir. Ancak boşanma kararı verilmesi halinde eşler arasındaki mal rejimi geriye etkili olarak dava tarihinde sona ermiş sayılacağından, mal paylaşımının yapılabilmesi için öncelikle boşanma veya evliliğin iptali kararının kesinleşmesi beklenir.

Boşanma kararınızın mahkemece kesinleştirilmesinin üzerinden beş yıl geçmiş olması durumunda dahi, evlilik birliği içinde edinilen mallara yönelik kanuni tasfiye talebinde bulunma imkanınız halen güncelliğini korumaktadır. Yargısal uygulamalarda ve içtihat uyuşmazlıklarını gideren genel kurul kararlarında, mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan katılma alacağı davaları bakımından öngörülen zamanaşımı süresi kural olarak on yıl şeklinde kabul edilmektedir.

Mirasın resmi olarak paylaştırılması tamamlandıktan sonra ortaya çıkan gizli kazandırmalar için yasal yollara başvurma hakkınız belirli şartlar ve süreler dahilinde devam etmektedir. Kural olarak, denkleştirme taleplerinin mirasın taksimi işlemleri sırasında ileri sürülmesi gerekir ve paylaşma bittikten sonra yeni bir talepte bulunmak hukuki güvenlik ilkesini zedeleyebilir.

Boşanma kararının kesinleşmesinin ardından mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağınızın tespiti için dava açmanız belirli bir süreye tabidir ve bu süre geçirildiğinde hakkınızı hukuki yollardan talep etme imkanınız ortadan kalkabilir. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, yasal mal rejiminin tasfiyesi ile doğacak olan katılma alacağı boşanmanın doğrudan bir fer'isi niteliğinde kabul edilmediğinden, bu alacaklar için on yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanmaktadır.

Eşinizin ölümü ile sona eren mal rejiminin tasfiyesinden doğan alacak davalarında kural olarak on yıllık zamanaşımı süresi uygulanmakta olup, bu süre eşinizin vefat ettiği tarihten itibaren işlemeye başlamaktadır. Malvarlığı değerlerini veya hesaplarındaki miktarları tam olarak bilmediğiniz durumlarda, asgari bir miktar belirterek belirsiz alacak davası açmanız hukuken mümkündür.

Kesinlikle geç kalmış sayılmazsınız, çünkü mal rejiminin boşanma kararıyla sona ermesinden kaynaklanan hukuki tasfiye ve alacak davalarında oldukça uzun bir yasal süre bulunmaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları ve yerleşik güncel içtihatlar doğrultusunda, eşinizin malvarlığına yaptığınız katkılardan doğan haklarınız için uygulanacak zamanaşımı süresi kanunen on yıl olarak açıkça kabul edilmektedir.

Yabancı bir boşanma kararının ardından Türkiye'de açılacak mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak davalarında dava açma süresi en karmaşık hukuki sorunlardan birini oluşturmaktadır. Bu davalar boşanmanın doğrudan fer'i niteliğinde sayılmadığından, genel kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nda yer alan on yıllık genel zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği yüksek yargı kararlarında istikrar kazanmıştır.