Anasayfa/ Konular/ Usul Hukuku

Usul Hukuku

Hukuk sisteminin omurgasını oluşturan Usul Hukuku, maddi hakkın yargı mercilerinde nasıl aranacağını, ispatlanacağını ve karara bağlanacağını düzenleyen katı kurallar bütünüdür. 'Usul, esasa mukaddemdir' (usul, esastan önce gelir) evrensel kuralı gereği; davanızın temelinde ne kadar haklı olursanız olun, hak düşürücü sürelere, kesin şekil şartlarına veya görev ve yetki kurallarına uyulmaması, hakkın özüne dahi inilmeden davanın usulden reddedilmesiyle sonuçlanır. Dilekçelerin teatisinden delillerin sunulmasına, ispat yükünden istinaf ve temyiz yollarına kadar her bir usul işlemi; sıfır hata toleransıyla yönetilmesi gereken, telafisi imkansız hak kayıplarını önleyen hayati ve stratejik bir adımdır.
Soru & Cevap Güncelleme: 31.03.2026

Hâkimi reddettim ve ceza aldım, mahkeme iki hafta süre verdi ama üst mahkeme kanuna göre sürenin bir hafta olduğunu söyleyip dosyamı reddetti. Bu durumda hangi süre geçerli olmalı?

add

Böyle bir uyuşmazlıkta, mahkemenin gerekçeli kararında size açıkça bildirdiği sürenin sizin açınızdan geçerli ve korunması gereken bir hak süresi olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Bölge adliye mahkemesi gibi üst yargı mercileri, kanunda belirtilen istisnai durumlar dışında hâkimin kanundaki süreleri artıramayacağı veya eksiltemeyeceği yönündeki Hukuk Muhakemeleri Kanunu kuralına dayanarak itirazları reddedebilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 09.04.2025

Gözaltına alınmamın hukuka aykırı olduğunu ve sürenin aşıldığını düşünüyorum. Ceza davam bitmeden bu haksızlık için doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Gözaltı işleminin hukuka aykırı olduğu veya gözaltı süresinin makul olmadığı iddialarıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Ceza yargılamanız devam ediyor olsa dahi, yakalama ve gözaltına alınma süreçlerindeki hukuka aykırılık iddialarına yönelik olarak hukuk sistemimizde özel bir başvuru yolu düzenlenmiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 13.12.2025

Cezaevinde tutuklu kaldığım sürenin makul süreyi aştığını düşünüyorum ve tahliye edildim. Uzun süre haksız yere tutuklu kalmam nedeniyle doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Tahliye edilmiş durumdaysanız makul süreyi aşan tutukluluk şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuru yapmadan önce ilgili kanunlarda öngörülen tazminat davası açma imkanını tüketmeniz gerekmektedir. Bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla şayet kişi tahliye edilmiş veya hükümlü hale gelmişse, ceza mahkemesinde görülen asıl dava henüz sonuçlanmamış olsa bile öncelikle ceza muhakemesi kanunu kapsamında tazminat davası açılması zorunludur.

Soru & Cevap Güncelleme: 24.10.2025

Haksız yere gözaltına alınıp tutuklandım ama yargılama sonunda beraat ettim. Bu haksız tutuklama ve gözaltı süresi için hakkımı nasıl arayabilirim, anayasa mahkemesi'ne mi başvurmalıyım?

add

Haksız yere gözaltına alınıp tutuklandığınızı ve yargılama sonucunda beraat ettiğinizi belirtiyorsanız, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Ceza Muhakemesi Kanunu, kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında beraat kararı verilen kişilere maddi ve manevi zararlarının karşılanması için tazminat talebinde bulunabilme imkânı tanımaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 15.06.2025

Haksız yere gözaltına alınıp tutuklandım ve aylar sonra beraat ettim. Boş yere yattığım bu süreler için anayasa mahkemesine doğrudan başvurabilir miyim?

add

Haksız yere gözaltına alınmanız ve tutuklu kalmanızın ardından beraat etmişseniz, doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce tazminat davası açmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında beraat kararı verilen kişilerin uğradıkları zararların giderilmesi için kanunlarımızda öngörülen bir tazminat yolu bulunmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 17.07.2025

Hakkımda verilen tutuklama kararının haksız olduğunu düşünüyorum. Şikayetimi doğrudan anayasa mahkemesi'ne mi yapmalıyım yoksa başka bir yol var mı?

add

Haksız yere tutuklandığını iddia eden kişilerin Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeleri gerekmektedir. Ceza Muhakemesi Kanunu, kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen kişilere, uğradıkları zararların tazminini talep edebilme imkânı tanımaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.10.2025

Gözaltında haksız yere fazladan tutulduğumu düşünüyorum. Gözaltı süresinin uzun olması nedeniyle tazminat isteyebilir miyim?

add

Kanunda öngörülen gözaltı süresinin aşılması veya yakalama işleminin hukuka aykırı olması durumunda, ilgili kişilerin maddi ve manevi zararları için tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır. Hukukumuzda, yakalama ve gözaltına alınma şartlarının oluşmadığı veya bu sürelerin yasal sınırları aştığı iddialarına karşı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında maddi ve manevi tazminat davası açılması etkili bir hukuk yolu olarak düzenlenmiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 01.04.2026

Haksız yere gözaltına alınıp tutuklandığımı düşünüyorum, bu sürelerin yasal sınırları aştığını belirterek doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Haksız yere gözaltına alındığınızı veya tutuklandığınızı düşünüyorsanız doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası açma yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Gözaltı süresinin kanuni sınırları aştığı, yakalama ve tutuklamanın hukuka aykırı olduğu iddialarında, asıl davanız sonuçlanmamış olsa bile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında tazminat davası açma imkânı bulunmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 21.07.2025

Tutuklu olarak yargılandığım davada aylarca cezaevinde kaldım ve tutukluluk sürem çok uzadı. Uzun süre tutuklu kalmam nedeniyle doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Hayır, tutukluluk sürenizin makul süreyi aştığı şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihatlarına göre tutukluluğun kanunda öngörülen azami süreyi veya makul süreyi aştığı iddialarında, eğer kişi bireysel başvuru incelendiği sırada tahliye edilmişse veya hakkında mahkumiyet hükmü verilerek hükümlü hale gelmişse asıl davanın sonuçlanıp sonuçlanmadığına bakılmaksızın öncelikle tazminat davası açılmalıdır.

Soru & Cevap Güncelleme: 06.07.2025

Polis beni gözaltına alıp süreyi defalarca uzattı, günlerce nezarette kaldım. Bu haksız gözaltı süreci için doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Haksız yere gözaltında tutulduğunuzu veya kanunda öngörülen gözaltı süresinin aşıldığını düşünüyorsanız doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmak yerine öncelikle tazminat davası açmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yakalama ve gözaltına alınmanın hukuka aykırı olduğu veya sürenin aşıldığı iddialarında, asıl ceza davası henüz sonuçlanmamış olsa bile öncelikle Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında ilgili yasal yolların tüketilmesi gerektiğine karar vermektedir.