Unutulma Hakkı (Kişilik Hakları/AYM Perspektifiyle)

Hakkınızda geçmişte yapılmış olan ve güncelliğini yitirmesine rağmen internet ortamında varlığını sürdüren bu tür haberlerin silinmesini unutulma hakkı çerçevesinde talep etmeniz mümkündür. Bu haberler nedeniyle şeref ve haysiyetinizin zedelenmesi, Anayasa ile koruma altına alınan kişilik haklarınıza ve özel hayatın gizliliği prensibine aykırı bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır.

Yıllar önce verilmiş bir onaya dayanarak işlenen kişisel verilerin internet ortamından tamamen silinmesi, veri sahibinin temel yasal hakları arasında yer alan ve iptal edilebilen bir haktır. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde, veri işlenmesini gerektiren sebeplerin ortadan kalkması veya kişinin kendi rızasını geri alması durumunda veri sorumlusundan ilgili verilerin silinmesi, yok edilmesi veya anonim hale getirilmesi talep edilebilmektedir.

Dijital dünyada geçmişte yaşanan olayların bir süre sonra unutulmasını ve başkalarının arama motorları aracılığıyla bu verilere ulaşmasını engellemeyi talep etmeniz hukuken mümkündür. Bu durum, ulusal ve uluslararası mevzuatta unutulma hakkı veya silme hakkı olarak tanımlanmakta olup, kişisel verilerin toplanma amaçlarına artık ihtiyaç duyulmaması veya verilmiş olan açık rızanın geri alınması hallerinde devreye girmektedir.

Geçmişte yaşanmış ve artık güncelliğini kaybetmiş olaylara ilişkin haberlerin arama motorlarında sürekli karşınıza çıkması durumunda, bu içeriklerin kaldırılmasını talep etme hakkınız yasal güvence altındadır. Hukukumuzda bireylerin geçmişteki olumsuzluklarla sürekli anılmasını engellemek amacıyla unutulma hakkı isimli temel bir prensip geliştirilmiştir.

İnternet ortamında yer alan ve şahsınızla doğrudan ilişkilendirilen kişisel verilerinizin arama motorlarından veya sitelerden kaldırılmasını, hukuken unutulma hakkı çerçevesinde talep edebilme imkanınız bulunmaktadır. Hakkınızdaki verilerin işlenme amacı ortadan kalktığında veya bu bilgilerin dijital dünyada tutulmasında artık meşru bir menfaat kalmadığında, geçmişinize dair bu bilgilerin silinmesini isteyerek unutulma hakkı uygulamasını devreye sokabilirsiniz.

Geçmişte üye olduğunuz sitelerdeki kişisel verilerinizin silinmesini talep etmeniz, anayasal güvence altındaki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkınızın en doğal sonuçlarından birisidir. Kişilerin internet üzerindeki verilerinin silinmesini ve yayılmasının önlenmesini talep edebilmesi, hukukumuzda unutulma hakkı çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Bir kurumun veya internet sitesinin, toplanma amacı ortadan kalkmış olmasına rağmen kişisel verilerinizi gereğinden daha uzun süre saklamaya devam etmesi hukuka aykırılık teşkil edebilecek bir durumdur. Veri koruma ilkeleri gereği kişisel verilerin yalnızca işlenme amaçları için gerekli olan süre kadar tutulması esastır ve bu sürenin aşılması unutulma hakkı çerçevesinde hak ihlali yaratabilir.

Geçmişte yaşadığınız ve hukuken kapandığını düşündüğünüz olaylara ilişkin haberlerin uzun yıllar sonra dahi internet ortamında çok kolaylıkla ulaşılabilir durumda olması, güncel hukuki uygulamalarda unutulma hakkı çerçevesinde değerlendirilen ve doğrudan şeref ile itibarın korunmasını isteme hakkınızı ilgilendiren hayati bir durumdur. Anayasa Mahkemesi'nin emsal kararlarına göre, eğer siyasi veya kamuoyunca bilinen medyatik bir kişiliğe sahip değilseniz ve yapılan haberin güncelliği, istatistiksel veya tarihsel bir zorunluluğu artık kalmamışsa, bu yıpratıcı içeriklerin erişime açık tutulması maddi ve manevi varlığınızı geliştirme hakkınıza çok ölçüsüz bir müdahale teşkil edebilir.

Unutulma hakkı taleplerinin değerlendirilmesinde verinin yayımlanmasından bu yana geçen zaman en kritik etkenlerden biri olmakla birlikte, hukuk sisteminde bunun için kesin olarak belirlenmiş bir son kullanma tarihi bulunmamaktadır. Aradan geçen zamanın artması, bilginin güncelliğini yitirmesine ve sizinle olan bağının zayıflamasına neden olduğundan, talebinizin kabul edilme olasılığını önemli ölçüde artırmaktadır.

Unutulma hakkı yalnızca internet veya dijital ortamlarla sınırlı bir hak olmayıp, kamunun kolayca ulaşabileceği basılı eserler ve fiziki ortamlar için de uygulanabilir niteliktedir. Yüksek mahkeme kararlarında da vurgulandığı üzere, kişisel verilerinizin ve isminizin rızanız dışında açıkça yazılarak özel hayatın gizliliği hakkınızın ihlal edildiği durumlarda, söz konusu eserin basılı bir kitap olması bu hakkı talep etmenize engel değildir.