Tazminat

KHK ile kamu görevinden çıkarıldıktan sonra OHAL Komisyonu kararıyla görevinize iade edildiyseniz, bu haksız ihraç süreci nedeniyle uğradığınız manevi zararların telafisi için idareye karşı tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır. Geçmişte 7075 sayılı Kanun kapsamında göreve iade edilen kişilerin kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacaklarına dair bir düzenleme bulunmaktaydı ve mahkemeler bu kurala dayanarak tazminat taleplerini reddetmekteydi.

Göreve iade edildikten sonra açtığınız tazminat davasının 7075 sayılı Kanun'da yer alan tazminat talep edilemeyeceğine ilişkin kurala dayanılarak reddedilmesi, anayasal haklarınızın ihlali niteliğini taşıyabilmektedir. İlk derece mahkemeleri, genellikle ilgili kanunun onuncu maddesinde yer alan ve göreve iade edilenlerin ihraçtan dolayı tazminat isteyemeyeceğini belirten hükmü gerekçe göstererek davaları reddetme yoluna gitmekteydi.

Anayasa Mahkemesine yaptığınız bireysel başvuru sonucunda hak ihlali kararı verilirse, uğradığınız zararların giderilmesi ve ihlalin ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız yeniden yargılama yapılması için ilgili derece mahkemesine gönderilecektir. İhlal kararı, tazminat hakkınızın engellenmesinin ve davanızın haksız yere reddedilmesinin anayasal güvencelere aykırı olduğunu tespit eder.

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, kanunla kurulan özel komisyona başvurarak olağan başvuru yollarını tüketmeniz zorunludur. Anayasa Mahkemesi, makul sürede sonuçlandırılmayan yargılamalara ilişkin şikayetlerde yeni yasal düzenlemeleri dikkate almaktadır.

Yargılamanın uzun sürmesi şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce yasal olarak yeni kurulan komisyona müracaat ederek hakkınızı aramanız yasal bir zorunluluktur. Son yapılan yasal değişiklikler çerçevesinde, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkin olarak ilk aşamada ulaşılabilir ve ihlal iddialarıyla ilgili yeterli giderim sağlama kapasitesi bulunan Tazminat Komisyonuna başvuru yolu oluşturulmuştur.

İdarenin önlenebilir bir terör saldırısı riskine karşı makul tedbirleri alıp almadığına yönelik iddialarınız incelenmeden davanızın reddedilmesi, Anayasa'da güvence altına alınan yaşam hakkıyla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Ankara Garı önünde meydana gelen canlı bomba saldırısı sonucunda oluşan yaralanmanıza istinaden açtığınız tazminat davasında, yargı mercilerinin toplumun genelini tehdit eden gerçek ve yakın bir saldırı riskinin idarece bilinip bilinmediğini araştırması gerekirdi.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığına ilişkin iddialarınız, kanunda yapılan yeni bir değişiklik nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesi tarafından incelenemeyecek olup öncelikle Tazminat Komisyonu yoluna başvurmanız gerekmektedir. Yakın zamanda yürürlüğe giren yasal düzenlemeler uyarınca, belirli bir tarih itibarıyla derdest olan makul sürede yargılanma hakkı şikâyetleri için ilk bakışta ulaşılabilir ve ihlal iddialarıyla ilgili başarı şansı sunan yeni bir idari başvuru yolu ihdas edilmiştir.

Terör olayları nedeniyle evinizden ayrılmak zorunda kalmanızın yarattığı ağır psikolojik zararın, toplumun geneliyle aynı ölçüde olduğu ve özel olmadığı gerekçesiyle davanızın reddedilmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı kabul edilmektedir. Devletin anayasal ödevleri kapsamında vatandaşların can ve mal güvenliğini korumak için aldığı tedbirler manevi zararları azaltan etmenler olarak görülse bile, bu durum sizin uğradığınız zararı özel ve olağan dışı olmaktan çıkarmaz.

Çocuğunuzun ceza infaz kurumunda kendi eylemi sonucunda hayatını kaybetmesi durumunda, idarenin gerekli gözetim ve denetim yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle tazminat davası açmanız mümkündür. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin cezaevindeki kişilerin yaşamını koruma konusunda pozitif bir yükümlülüğü bulunmaktadır.

Davanızın uzun sürmesi şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne başvuru yapmanız durumunda, öncelikle Tazminat Komisyonu yoluna gitmediğiniz için başvurunuz reddedilecektir. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, dokuz mart iki bin yirmi üç tarihi itibarıyla devam eden yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi'nden önce mutlaka bu komisyona başvurulması şarttır.