Tazminat

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce, hukuk sistemimizde öngörülen ilgili komisyona başvuru yolunu tüketmeniz kural olarak zorunludur. Anayasa Mahkemesi, yargılamanın uzun sürmesi şikayetlerinde bireysel başvurunun ikincil niteliği gereğince, öncelikle ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlal iddialarıyla ilgili yeterli giderim sağlama kapasitesi bulunan idari başvuru yollarının kullanılmasını aramaktadır.

Hastanede uygulanan tıbbi bir müdahale sonrasında kalıcı bir hasar meydana gelmesi durumunda idareye karşı tam yargı davası açarak maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmanız mümkündür. Mahkemeler bu tür uyuşmazlıklarda öncelikle zararın tıbbi bir hatadan mı yoksa her türlü özene rağmen ortaya çıkabilecek bir komplikasyondan mı kaynaklandığını incelemektedir.

Tarlanızın bulunduğu bölgede kanalizasyon ve arıtma sistemi olmaması nedeniyle arazinizin zarar görmesi durumunda ilgili idareye karşı maddi ve manevi tazminat davası açma hakkınız bulunmaktadır. Belediyelerin veya ilgili idarelerin atık su ve kanalizasyon sularını arıtmadan çevreye bırakması veya gerekli tesisleri kurmayarak kirli suları bertaraf etmemesi hukuken hizmet kusuru olarak kabul edilmektedir.

Yargılamanın çok uzun sürmesi sebebiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvurular yasalarda öngörülen idari başvuru yolları tüketilmediği için kural olarak kabul edilemez bulunmaktadır. Yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla ilgili olarak kanunlarda yapılan değişiklikler uyarınca öncelikle ilgili bakanlık bünyesinde kurulan Tazminat Komisyonu isimli idari mercie müracaat edilmesi zorunlu hâle getirilmiştir.

Yargılama sonucunda beraat etmiş olmanız, soruşturma aşamasında verilen tutuklama kararının her zaman hukuka aykırı olduğu anlamına gelmemektedir. Tutuklama tedbirinin hukuka uygun kabul edilebilmesi için karar verildiği an itibarıyla kişinin kuvvetli suç şüphesi altında bulunması ve kaçma veya delilleri karartma gibi kanuni nedenlerin somut olayda var olması gerekmektedir.

Tutukluluk sürenizin makul süreyi aştığı iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce kanunda öngörülen ilgili tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre tutukluluğun kanunda öngörülen azami veya makul süreyi aştığı şikâyetlerinde, bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla kişi zaten tahliye edilmişse asıl ceza davası henüz sonuçlanmamış olsa bile öncelikle olağan hukuk yollarına başvurulması şarttır.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce ilgili Tazminat Komisyonuna başvuru yolunun tüketilmesi zorunludur. Uzun süren yargılamalar nedeniyle hak kaybına uğradığını düşünen kişilerin, adil yargılanma hakkı kapsamında güvence altına alınan makul sürede yargılanma hakkı çerçevesinde mağduriyetlerinin giderilmesini talep etme hakları elbette bulunmaktadır.

İdarenin olaydaki kusurunun ve sorumluluğunun sonradan ortaya çıktığı durumlarda dava açma süresi, zarara yol açan idari eylemsizliğin ve sorumluluğun mağdurlar tarafından öğrenildiği tarihten itibaren başlar. Terör eylemi gibi sarsıcı olaylarda idarenin hizmetin işleyişine dair bir kusuru olup olmadığı veya zararla idarenin eylemi arasındaki bağ, olayın hemen ardından değil, çok daha sonra yapılan idari incelemeler, müfettiş raporları veya ilgili görevliler hakkında açılan ceza yargılaması sonucunda ortaya çıkabilmektedir.

Bir terör saldırısı neticesinde yaralanmanızdan dolayı idarenin kusurlu olduğunu çok sonradan öğrenmeniz durumunda açacağınız tazminat davasının doğrudan süre aşımı sebebiyle reddedilmesi hakkınızın ihlaline yol açabilecektir. İdare mahkemelerinde açılacak tam yargı davası için öngörülen dava açma sürelerinin hesaplanmasında olayın meydana geldiği tarih veya idareyle önceden imzalanan sulhnamenin tarihi esas alınarak davanın süre aşımından reddedilmesi mahkemeye erişim hakkını aşırı derecede güçleştirmektedir.

Meydana gelen zararın veya idarenin sorumluluğunun olaydan çok sonra açılan bir ceza yargılaması ile ortaya çıktığı durumlarda, tazminat davası açma süresinin bu ceza davasındaki gelişmelere göre hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. İdarenin tazminle yükümlü tutulabilmesi için bir idari eylem ve bu eylemle oluşan zarar arasında illiyet bağı bulunmalıdır.