Tazminat

Haksız ve orantısız polis müdahalesi neticesinde yaralanmanız ve şikayetlerinizin savcılık tarafından etkili bir şekilde incelenmemesi durumunda, ihlallerin tespitiyle birlikte hem yeniden soruşturma açılmasını hem de manevi tazminat ödenmesini talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı makamlarının, şiddet içermeyen bir gösteriye yapılan müdahalenin demokratik toplumda gerekli olduğunu ilgili ve yeterli bir gerekçeyle ortaya koyamaması ile şikayetlerinizi bağımsız bir şekilde araştırmaması temel hak ihlallerine vücut verir.

MEBBİS sistemine işlenen çalışma yasağının kanuni bir dayanağı olmaksızın sadece bir genelge ile uygulanmış olması anayasal hak ihlali yarattığından, yargılamanın yenilenmesi yoluyla bu yasağın kaldırılmasını ve manevi zararlarınızın tazmin edilmesini talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, mesleğinizi yapmanızı engelleyen ve özel hayatınıza ciddi şekilde etki eden bu tür iptal işlemlerinin idari bir düzenlemeyle yapılamayacağı tespit edilmiştir.

Evet, mahkemenin davanızı esastan incelemeksizin reddetmesi anayasal güvence altında olan mahkemeye erişim hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Olağanüstü hâl döneminde çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerle statüye geçiş işlemlerinin iptal edilmesi üzerine açılan davalarda, mahkemelerin doğrudan ret kararı vermek yerine uyuşmazlığı incelemeye yetkili olağanüstü hâl işlemleri inceleme komisyonuna yönlendirmesi gerekirdi.

Evet, ceza infaz kurumunda süreli yayınlara erişim hakkınızın haksız bir şekilde engellenmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunmanız durumunda tarafınıza manevi tazminat ödenebilir. Mahpusların ücretini kendilerinin karşıladığı süreli yayınlara erişiminin idare tarafından ilgili ve yeterli bir gerekçe olmaksızın, örneğin yalnızca tedarikçi firmada bulunmadığı için reddedilmesi, kişinin haber ve fikir alma hürriyetini engellediğinden anayasal bir hakkın ihlali olarak değerlendirilir.

Anayasa Mahkemesi tarafından yaşam hakkının ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, ailenin elde edeceği en temel hukuki sonuç olayın tüm sorumlularının tespit edilmesi amacıyla yeniden soruşturma başlatılmasıdır. Yüksek mahkeme, ceza infaz kurumu görevlilerinin ihmali neticesinde gerçekleşen intihar olaylarında takipsizlik kararı verilmesini hukuka aykırı bularak dosyanın ilgili başsavcılığa geri gönderilmesine hükmetmektedir.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda, maruz kaldığınız fiziksel şiddet ve sonrasında yürütülen eksik soruşturma nedeniyle insan haysiyetiyle bağdaşmayan muamele yasağının hem maddi hem de usul boyutunun ihlal edildiğine karar verilebilir. Bu ihlalin tespit edilmesi durumunda, devletin pozitif ve negatif yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle oluşan mağduriyetinizin giderilmesi için öncelikle tarafınıza manevi tazminat ödenmesine hükmedilir.

Terör olayları ve ilan edilen sokağa çıkma yasakları nedeniyle evinizi terk etmek zorunda kalarak yaşadığınız yoğun stres ve kaygı gibi durumlarda devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yaşadığınız yerleşim yerinde meydana gelen şiddet olayları, kazılan hendekler ve kurulan barikatlar yüzünden geçici de olsa evinizden uzaklaşmanız ailevi ve iktisadi düzeninizi bozduğu için olağan dışı bir zarar doğurmaktadır.

Anayasa Mahkemesi tarafından davanızda hakkaniyete uygun yargılanma hakkı ihlali tespit edildiğinde, uğradığınız bu hak ihlalinin ve sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız ilgili mahkemeye gönderilerek yeniden yargılama süreci başlatılacaktır. Yargılamayı yapan mahkemelerin, terör olayları nedeniyle yaşadığınız mağduriyeti adalete aykırı bir yorumla reddetmesi gibi açık hatalar tespit edildiğinde ihlalin giderilmesi için davanın tekrar görülmesinde hukuki yarar bulunur.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızın ihlal edildiğine karar verildiğinde, yaşadığınız mağduriyetin asıl giderim yöntemi yargılamanın yenilenmesidir. Etkili bir hukuki yol olduğu tespit edilen dava yolu, sonradan yapılan kanuni düzenleme nedeniyle başarı sunma kapasitesini yitirmiş olsa da, bu düzenlemenin iptal edilmesiyle birlikte iddialarınızın esası ancak derece mahkemelerince tekrar incelenebilir.

Yaşadığınız bölgede meydana gelen terör olayları ve ilan edilen sokağa çıkma yasağı nedeniyle evinizden ayrılmak zorunda kalmanız sonucunda uğradığınız manevi zararların karşılanması için devlete karşı tam yargı davası açarak tazminat talep edebilirsiniz. İdare mahkemeleri bazen bu tür zararların idari bir faaliyet olan sokağa çıkma yasağının uygulanması sırasında maruz kalınan olağan zorluklar olduğunu öne sürerek tazminat taleplerini reddedebilmektedir.