Tazminat

Bu tür uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlali tespit edildiğinde, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasının yeterli bir giderim sağlayacağı kabul edildiğinden ayrıca maddi ve manevi tazminat talepleri reddedilmektedir. Mahkemenin temel yaklaşımı, yargılama aşamasında yapılan kanuni düzenleme ile ortaya çıkan mağduriyetin en iyi çözümünün, hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılan kişinin davasının yeniden görülmesi olduğudur.

Ceza infaz kurumunda tutulduğunuz koğuşta kişi başına düşen kişisel yaşam alanının üç metrekarenin altına inmesi, kural olarak anayasal hakların ihlali olarak kabul edilmektedir. İlgili yargı kararlarına göre, bir mahpusun çok kişilik koğuşlarda barındırıldığı süre zarfında asgari kişisel alanının üç metrekarenin altına düşmesi kendi başına kötü muamele yasağı ihlali yönünde güçlü bir karine oluşturmaktadır.

Mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildikten sonra zararınızın giderilmesi için öncelikle etkin giderim yolu olan tazminat mekanizması işletilmektedir. Anayasa Mahkemesi, taşınmaza usulsüz el konulmasından kaynaklanan ihlallerin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması bakımından yerel mahkemelerde yeniden yargılama yapılmasında hukuki bir yarar bulunmadığına kanaat getirebilmektedir.

Devletin özel mülkiyete konu bir taşınmaza kamulaştırma işlemi yapmaksızın el atması durumunda Anayasa Mahkemesi mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermektedir. Yüksek mahkeme bu tür uyuşmazlıklarda idarenin eyleminin ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymayan bir müdahale olduğunu vurgulayarak hareket etmektedir.

Mahkemenin sendikal nedenlerle işten çıkarıldığınıza dair iddialarınızı yüzeysel bir incelemeyle ve yeterli araştırma yapmadan reddetmesi durumunda anayasal haklarınız ihlal edilmiş olabileceği için hukuk yollarını tükettikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunma imkânınız vardır. Yerel mahkemeler ve istinaf mercileri, işverenin sizi işten çıkarma nedeninin sendikal olup olmadığını değerlendirirken iş yerindeki üye sayısındaki azalmaları, diğer sendikalı işçilerin akıbetini ve size yönelik olası baskıları gösteren delilleri titizlikle incelemekle yükümlüdür.

Taşınmazınıza kamulaştırma işlemi yapılmaksızın el atılması durumunda, yaşadığınız bu haksız müdahale nedeniyle manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, idarenin yasal usullere uymadan mülkiyetinize müdahale etmesinin mülkiyet hakkının kanunilik ilkesi kurallarına açık bir aykırılık oluşturduğunu kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi enflasyon karşısında eriyen tazminatınız nedeniyle mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verdiğinde, kural olarak bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yerel mahkemede yeniden yargılama yapılmasına hükmettiğinden ayrıca maddi veya manevi tazminat taleplerinizi reddedebilmektedir. İlgili Anayasa Mahkemesi kararında açıklandığı üzere, tazminatın değer kaybetmiş olması nedeniyle tespit edilen hak ihlali durumunda öncelikli giderim yöntemi olarak dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili yargı merciine gönderilmesi tercih edilmektedir.

İdarenin kanuni usullere uymadan taşınmazınıza el koyması mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına geldiği için bu mağduriyetiniz karşısında manevi tazminat talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin usulüne uygun bir kamulaştırma işlemi yapmaksızın taşınmaza müdahale etmesi, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine aykırı bir eylem olarak kabul edilmektedir.

Cezaevinde kaldığınız dönemde insani olmayan yetersiz fiziksel şartlara maruz kalmanız ve bu duruma ilişkin şikayetlerinizin mahkemelerce esastan incelenmeyerek reddedilmesi sonucunda, sonradan tahliye edilmiş olsanız dahi manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, ceza infaz kurumunda kalınan süre boyunca kalabalık koğuş, yetersiz banyo ve tuvalet imkanları gibi kötü tutulma şartlarına yönelik şikayetleri esasa girmeden görev yönünden reddeden yargı kararlarını, temel hakların aranmasını imkansız kıldığı için hukuka aykırı bulabilmektedir.

Şüpheli bir ölüm olayında ölüm sebebinin yıllar sonra yapılan mezar açma işlemiyle farklı çıkması, soruşturmanın özensiz yürütüldüğünü gösterdiğinden ihlal kararı verilmesi durumunda manevi tazminat alabilirsiniz. Kamu gücünün kullanıldığı iddia edilen olaylarda, ölümün hemen ardından yapılan ilk otopsi raporunda ölüm sebebinin örneğin şarapnel parçası olarak belirtilmesi ancak yıllar sonra yapılan feth-i kabir işlemiyle gerçek ölüm sebebinin ateşli silah mermisi olduğunun anlaşılması ciddi bir usul eksikliğidir.