Tazminat

Anayasa Mahkemesi, fazladan tutuklu kalınan süreler için yerel mahkemelerce çok düşük bir ödeme yapıldığını tespit ettiğinde, genellikle yeniden yargılama yapılmasına gerek görmeden doğrudan adil bir tazminat ödenmesine karar vermektedir. Haksız tutukluluk nedeniyle açılan bir tazminat davası sonucunda verilen miktarın anayasal hakları zedeleyecek kadar yetersiz bulunması durumunda, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması hedeflenir.

İdare mahkemesinin gözaltı sürecindeki şiddet iddialarını araştırmak yerine yalnızca polis tutanaklarına dayanarak davanızı reddetmesi durumunda, bu kararın anayasal haklarınızı ihlal ettiğini ileri sürerek Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Kötü muamele iddialarına dayalı tazminat davalarında idare mahkemelerinin, özellikle güç kullanımı iddialarını değerlendirirken gözaltı girişinde ve çıkışında alınan sağlık raporları arasında bir fark olup olmadığını mutlaka araştırması gerekmektedir.

Köşe yazınızda kullandığınız ifadelerin ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilebilmesi için şeref ve itibarın korunması hakkı ile adil bir denge kurulması gerekmektedir. Mahkemeler bu dengeyi kurarken kullandığınız sözlerin maddi vakıa açıklaması mı yoksa değer yargısı mı olduğuna dikkat etmelidir.

Demokratik bir toplumun zorunlu temellerinden olan ifade ve basın özgürlüğü, sadece kabul gören fikirler için değil, aynı zamanda kırıcı, şok edici veya rahatsız edici düşünceler için de geçerlidir. Basın özgürlüğünün kapsamının, bir dereceye kadar abartıya ve provoke etmeye izin verecek şekilde geniş yorumlanması gerektiği unutulmamalıdır.

Cezaevinde yaşadığınız bir olay neticesinde yaralanmanız durumunda, cezaevi idaresinin sağlığınızın korunması ve sağlık hizmetine erişiminizin sağlanması için makul ve etkili tedbirleri alma zorunluluğu bulunmaktadır. Eğer idare yetkilileri yaralanmanızın ciddiyetini bildikleri halde ambulans çağırmamak veya sizi hastaneye sevk etmemek gibi eylemsizliklerde bulunursa bu durum hak ihlali yaratabilir.

Kamulaştırma veya el atma bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak tarafınıza ödenmesi, mülkiyet hakkınızın ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, hükmedilen bedellerin enflasyon etkisiyle erimesinin mülk sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Terör saldırısı gibi üzücü bir olay sonrasında uğranılan zararın gerçek boyutu veya kalıcı etkileri olay anından çok daha sonra alınan sağlık kurulu raporlarıyla ortaya çıkmışsa, tazminat davası açma süresi bu yeni ve kesin raporların öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, olayın yol açtığı zararın ya da olayla zarar arasındaki illiyet bağının olaydan çok sonra anlaşıldığı durumlarda dava açma süresinin bu tarihlerden sonra başlayacağı kabul edilmektedir.

Hakkınızda yürütülen bir soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesine rağmen telefon dinleme kayıtlarınızın kanuni süreler içinde imha edilmemesi ve sistemlere yüklenerek başka dosyalara gönderilmesi durumunda devlet aleyhine tazminat davası açabilmeniz mümkündür. Soruşturma aşamasında telekomünikasyon yoluyla iletişimin denetlenmesi tedbiri neticesinde elde edilen kayıtların takipsizlik kararı sonrasında silinmesi gerekmektedir.

Gebelik sürecinde bebeğinizdeki gelişimi takip eden doktorların mevcut bir sakatlık durumunu fark etmemesi ve sizi bilgilendirmemesi hâlinde yaşanan tıbbi ihmal nedeniyle tazminat davası açabilirsiniz. Sağlık hizmeti sunan kişi ve kurumların hastalarını doğru ve eksiksiz bir şekilde bilgilendirmesi yasal bir zorunluluk olup, bu süreçte aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmediğinde idarenin hizmet kusuru doğmaktadır.

Hastaneye karşı açtığınız tazminat davasının makul sürede sonuçlanmaması durumunda, yargılamanın uzaması nedeniyle yaşadığınız mağduriyetin giderilmesi için öncelikle bu konudaki özel idari kurullara başvuru yapmanız gerekmektedir. Hukuk sistemimizde medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklarda davaların gereksiz yere uzatılmadan makul bir süre içinde karara bağlanması anayasal bir güvencedir.