Tazminat

Görevsiz mahkemede dava açılması durumunda, idari yargıda dava açma süresinin hangi tarihten itibaren başlatılacağı mahkemelerin yapacağı hukuki yoruma bağlıdır ve bu yorumun hakkınızı kullanmayı imkânsız kılmaması gerekir. Adli yargıda açtığınız dava reddedilip uyuşmazlığın idari nitelikte olduğu sonradan ortaya çıktığında, idare mahkemeleri adli yargıya başvurduğunuz tarihi idareye başvuru tarihi olarak kabul edip davanın süre aşımı gerekçesiyle reddine karar verebilmektedir.

Mahkemenin iddialarınızı tam olarak araştırmadan ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı itirazlarınızı değerlendirmeden davanızı reddetmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. İdareye karşı açtığınız tam yargı davası sürecinde babanıza geç müdahale edildiğine dair tanık beyanları ve çelişkili ifadeler bulunmasına rağmen mahkemenin olay anına ait kamera kayıtlarını incelememesi önemli bir eksikliktir.

Ceza infaz kurumunda tutulurken hayatını kaybeden yakınınızın ölümünde idarenin veya görevli personelin ihmali olduğunu düşünüyorsanız devletten maddi ve manevi zararlarınızın karşılanmasını talep edebilirsiniz. Devletin yetki alanı içinde özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin yaşamlarını koruma, olası riskleri engelleme ve tıbbi tedavilerine özen gösterme gibi önemli bir pozitif yükümlülük görevi bulunmaktadır.

Ceza davanız devam ederken de yasal süreyi aşan haksız gözaltı işlemi için doğrudan tazminat davası açabilirsiniz. Kanunlarımıza göre gözaltı süresi içinde hakim önüne çıkarılıp çıkarılmadığınızın veya sürenin aşılıp aşılmadığının tespiti davanın esasıyla doğrudan ilgili bir konu değildir.

Gözaltı sürenizin uzatılmasına dair resmi bir karar bulunmamasına rağmen fazladan bekletildiğiniz saatler için devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Kişilerin özgürlüğünden mahrum bırakıldığı bu süreçlerde, yasal gözaltı sürelerine harfiyen uyulması çok temel bir zorunluluktur.

Açtığınız davada sonucun değişmesine etki edebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızın mahkeme tarafından dikkate alınmaması ve makul bir gerekçe ile yanıtlanmaması durumunda adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı ihlal edilmiş olur. Kişilerin hakkaniyete uygun şekilde yargılanmalarını sağlamak amacıyla mahkeme kararlarının, taraflarca ileri sürülen ve davanın sonucunu etkileyen iddia ve itirazlar hakkında delillerle bağ kurulmak suretiyle yeterli ve aydınlatıcı gerekçe içermesi zorunludur.

Kamuoyunca tanınan bir kişi veya gazeteci iseniz size yöneltilen sert eleştirilere sıradan bir vatandaşa göre çok daha fazla katlanmanız gerekmektedir. Mahkemeler bu tür durumlarda şeref ve itibarınızın korunması hakkı ile karşı tarafın ifade özgürlüğü arasında adil bir denge kurmaya çalışır.

Devletin bireylerin manevi varlığının bir parçası olan kişisel şeref ve itibarına üçüncü kişilerin saldırılarını önlemek şeklinde bir pozitif yükümlülüğü elbette bulunmaktadır. Ancak mahkemeler bu yükümlülüğü yerine getirirken sizin itibarınızın korunması hakkı ile karşı tarafın anayasal güvence altındaki düşüncelerini yayma hakkı arasında adil bir denge kurmak zorundadır.

Haksız yere tutuklandıktan sonra hakkınızda beraat kararı verilmişse doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. İlgili kanun kapsamında, kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen kişilere tazminat talebinde bulunabilme imkânı tanınmaktadır.

Evet, yargılama sonucunda aldığınız hapis cezasının süresi, dava sürecinde tutuklu kaldığınız süreden daha az ise fazladan cezaevinde geçirdiğiniz bu günler için devletten tazminat talep edebilirsiniz. Ceza muhakemesi hukukumuzda yer alan kurallara göre, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında mahkûm olup da gözaltı ve tutuklulukta geçirilen süreleri hükümlülük sürelerinden fazla olan kişiler, maddi ve manevi her türlü zararlarının tazminini isteme hakkına sahiptir.