Tazminat

Kanunda öngörülen gözaltı süresinin aşılması veya yakalama işleminin hukuka aykırı olması durumunda, ilgili kişilerin maddi ve manevi zararları için tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır. Hukukumuzda, yakalama ve gözaltına alınma şartlarının oluşmadığı veya bu sürelerin yasal sınırları aştığı iddialarına karşı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında maddi ve manevi tazminat davası açılması etkili bir hukuk yolu olarak düzenlenmiştir.

Haksız yere gözaltına alındığınızı veya tutuklandığınızı düşünüyorsanız doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası açma yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Gözaltı süresinin kanuni sınırları aştığı, yakalama ve tutuklamanın hukuka aykırı olduğu iddialarında, asıl davanız sonuçlanmamış olsa bile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında tazminat davası açma imkânı bulunmaktadır.

Gözaltına alındıktan sonra hakkınızdaki suçlamalar ve yakalama nedenleri size bildirilmediyse, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu işletmeniz şarttır. İlgili kanun düzenlemeleri, yakalama veya tutuklama nedenleri ile haklarındaki suçlamalar kendilerine yazılı veya bunun hemen mümkün bulunmadığı hâllerde sözlü olarak açıklanmayan kişilere mahkemeler aracılığıyla tazminat talebinde bulunabilme imkânı tanımaktadır.

İdarenin hizmet kusuru veya eyleminin idariliği olay anında değil de sonradan açılan bir soruşturma veya ceza davası ile öğrenilmişse, dava açma süresi olayın yaşandığı günden değil bu ihmalin öğrenildiği tarihten itibaren başlamalıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre idarenin tazminle yükümlü tutulabilmesi için idari eylem, zarar ve bu ikisi arasında bir illiyet bağı bulunması gerekmektedir.

Yargılamanın uzun sürmesi şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, kanunla kurulan ve bu tür şikayetleri incelemekle görevlendirilen komisyona müracaat ederek yasal başvuru yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Yapılan kanuni düzenlemeler sonucunda, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığına dair iddialar için öncelikle Tazminat Komisyonu isimli idari mekanizmanın işletilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

Hastanelerde yapılan kan nakli işlemleri sırasında bulaşan hastalıklar nedeniyle devletin denetim ve düzenleme yükümlülüğünü yerine getirmediğini düşünüyorsanız, idareye karşı maddi ve manevi zararlarınızın giderilmesi için tazminat davası açabilirsiniz. Sağlık hizmetlerinin sunumunda, söz konusu faaliyetler ister kamu isterse özel sağlık kuruluşları tarafından yerine getirilsin, devletin hastaların yaşamlarını korumaya yönelik gerekli tedbirleri alma zorunluluğu bulunmaktadır.

Yargılama sürecinin gereğinden fazla uzadığı ve makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiği düşüncesiyle doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunmadan önce, bu tür şikayetler için özel olarak kurulan Tazminat Komisyonu mekanizmasına başvurmanız gerekmektedir. Hukuk sistemimizde, derdest olan veya kesinleşmiş yargılamaların uzun sürmesi nedeniyle ortaya çıkan mağduriyetlerin hızlı ve etkili bir şekilde çözüme kavuşturulması amacıyla yasal bir düzenleme yapılmıştır.

Doktorların cerrahi müdahaleler sırasında hastaya zarar vermesi iddiasıyla açılan davalarda mahkemeler, tıbbi kurallara uyulup uyulmadığını belirlemek için uzman görüşüne yani bilirkişi raporuna dayanarak karar verirler ve bu rapor hekimin kusursuz olduğunu gösteriyorsa davanız reddedilebilir. Mahkemeler, hastanın doğru teşhisle ameliyata alınıp alınmadığını ve operasyon sırasında ortaya çıkan zorluklara karşı güncel tıp ilmine uygun işlemlerin yapılıp yapılmadığını detaylıca incelerler.

Hayır, tutukluluk sürenizin makul süreyi aştığı şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihatlarına göre tutukluluğun kanunda öngörülen azami süreyi veya makul süreyi aştığı iddialarında, eğer kişi bireysel başvuru incelendiği sırada tahliye edilmişse veya hakkında mahkumiyet hükmü verilerek hükümlü hale gelmişse asıl davanın sonuçlanıp sonuçlanmadığına bakılmaksızın öncelikle tazminat davası açılmalıdır.

Tutukluluğun makul süreyi aşması veya tahliye taleplerinin geç incelenmesi gibi şikâyetlerde doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurulmadan önce kanunlarda öngörülen olağan yargısal yolların tüketilmesi gerekmektedir. Bireysel başvuru incelendiği sırada kişi tahliye edilmiş veya hakkında bir beraat ya da mahkûmiyet kararı verilmişse, asıl ceza davası henüz kesinleşmemiş olsa bile, öncelikle ceza mahkemelerinde tazminat davası açılması zorunludur.