Tazminat

Haksız yere gözaltına alınmanız ve eşyalarınıza el konulması nedeniyle uğradığınız zararların karşılanması için beraat kararının kesinleşmesinin ardından ağır ceza mahkemesinde koruma tedbirleri nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açmanız gerekmektedir. İlgili kanunlar, eşyasına şartları oluşmadığı halde el konulan, eşyası zamanında geri verilmeyen veya hukuka aykırı şekilde gözaltında tutulan kişilere bu zararlarını talep edebilme imkanı tanımaktadır.

Beraat ettiğiniz bir ceza yargılaması sürecinde el konulan eşyalarınızın zamanında iade edilmemesi nedeniyle uğradığınız zararlar için devletten tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında haksız koruma tedbirleri nedeniyle açılabilen tazminat davası, eşyasına haksız yere el konulan veya zamanında geri verilmeyen kişilere uğradıkları maddi kayıpları giderme imkânı sunan etkili bir hukuki yoldur.

Banka hesabınızdaki paranın tedbir süresince kullanılamaması ve enflasyon karşısında değer kaybetmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce olağan hukuki yolları tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, temel hak ihlallerini öncelikle derece mahkemelerinin gidermekle yükümlü olduğunu belirterek, kanun yollarının tüketilmesi koşulunu zorunlu kılmaktadır.

Hakkınızda yürütülen bir ceza davası veya hazırlanan bir iddianameye dayanılarak yapılan televizyon yorumları, o anki görünür gerçekliğe uygun olduğu sürece genellikle doğrudan tazminat hakkı doğurmayabilir. Mahkemeler, özellikle kamuoyunu ilgilendiren güncel meselelerde ve siz de kamuoyu tarafından tanınan bir kişiyseniz, yapılan yorumları ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirmeye daha yatkındır.

Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddialarında, doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce Tazminat Komisyonuna başvuru yolunun tüketilmesi yasal bir zorunluluktur. Mevzuatta yapılan yeni düzenlemeler uyarınca, derdest olan yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla yapılan başvuruları inceleme görevi ilk aşamada söz konusu komisyona verilmiştir.

Toplu olarak işlenen terör suçlarında gözaltı süresinin uzatılması ve bu sürenin sekiz güne kadar çıkması kanunlarda belirtilen özel durumlarda hukuka uygun kabul edilmektedir ve bu nedenle tazminat almanız zor olabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, terör örgütü üyeliği gibi aralarında iştirak iradesi bulunmasa da üç veya daha fazla kişi tarafından işlenen toplu suç hallerinde, delillerin toplanmasındaki güçlük veya dosyanın kapsamlı olması gibi nedenlerle gözaltı süresi hakim kararıyla uzatılabilmektedir.

Tutukluluk incelemelerinin uzun süre boyunca sadece dosya üzerinden yapılıp sizi hakim karşısına çıkarmamaları anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir ve bu durum için tazminat davası açabilirsiniz. Anayasa'ya göre, hürriyeti kısıtlanan kişi tutukluluğa karşı itirazlarını ve tahliye taleplerini belirli aralıklarla doğrudan mahkeme önünde sözlü olarak dile getirebilme hakkına sahiptir.

Uzun süre hakim önüne çıkarılmadan tutukluluğunuzun dosya üzerinden devam ettirilmesi nedeniyle açtığınız tazminat davasının reddedilmesi hukuka uygun değildir ve anayasal haklarınızı ihlal etmektedir. Anayasa'nın ilgili kuralları uyarınca, tutuklu bulunan bir kimsenin makul aralıklarla bizzat mahkeme önüne çıkarak tahliye talebi ve itirazlarını dile getirme hakkı bulunmaktadır.

Hastanın veya yakınlarının tıbbi müdahalenin riskleri konusunda aydınlatılmadığı yönündeki iddiaların mahkemelerce titizlikle incelenmemesi ve bu şikayetler karşılanmadan davanın reddedilmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. Tazminat davalarında yargı mercileri, doktorun kusuru olup olmadığını incelerken aynı zamanda ameliyat öncesinde hastadan usulüne uygun şekilde aydınlatılmış onam alınıp alınmadığını da detaylıca değerlendirmek zorundadır.

Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunmadan önce, kanunla kurulan ve makul süre şikayetlerini incelemekle görevli olan idari başvuru yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Yasal düzenlemelerle birlikte, mahkeme süreçlerinin uzun sürmesinden kaynaklanan şikayetlerin incelenmesi için özel bir Tazminat Komisyonu yetkilendirilmiştir.