Savunma Hakkı

Hakkınızda açılmış bir ceza davası ve verilmiş bir mahkumiyet kararı olmadan, sadece evi satın alan üçüncü kişi konumunda olduğunuz için mülkünüze el konulması suçta ve cezada kanunilik ilkesine aykırıdır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre, kişilere bir yaptırım uygulanabilmesi için bu kişilerin ceza yargılamasına doğrudan katılmış olmaları ve kendi eylemlerinden dolayı suçlu bulunmaları şarttır.

Yüksek mahkemenin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından verilen ihlal kararını yalnızca küçük bir usul hatası olarak nitelendirip yargılamanın genel adilliğinin zedelenmediği şeklinde yorumlaması kesinlikle doğru bir yaklaşım değildir. Avukata erişim hakkınızın kısıtlanması gibi temel bir güvencenin ihlal edilmesi, tüm yargılama sürecinin adilliğini onarılamaz biçimde zedeleyen çok ciddi bir hak ihlalidir.

Emniyet yetkililerinin beraatla sonuçlanmış bir suçlamayı işverene bildirmeden önce size önceden beyanda bulunma veya duruma itiraz etme imkanı sunmaması, yeterli yasal güvencelerin sağlanmadığı durumlarda hak ihlali olarak kabul edilmektedir. İlgili uyuşmazlıkta polis birimlerinin, bir iş başvurusunda sunduğunuz detaylı sabıka belgesine geçmişteki bir suçlamayı eklerken size haber vermemesi ve bu bilginin doğruluğunu sizinle tartışmaması ciddi bir hukuki eksiklik olarak değerlendirilmiştir.

Elbette gerekir, mahkemelerin yalnızca duruşma sırasındaki durumunuzu değil, polisteki itirafınız sırasında avukat hakkınızdan vazgeçerken zihinsel kapasitenizin buna uygun olup olmadığını da derinlemesine incelemesi zorunludur. Yargılama aşamasında bir kişinin kendini savunma yeteneğinin uzman raporlarıyla değerlendirilmesi tek başına yeterli değildir.

Kesinleşmiş bir ceza kararının iptalini talep edebilirsiniz, ancak bu talebinizin kabul edilmesi için gerçekten hukuka uygun şekilde çağrılmamış olmanız veya mahkemeye katılamama mazeretinizi bildiremeyecek durumda bulunmanız gerekir. İç hukuktaki olağanüstü itiraz yolları, yalnızca sanığın yargılamadan tamamen habersiz olduğu veya mücbir sebeplerle mahkemeyi bilgilendiremediği istisnai durumlarda sonuç vermektedir.

Sizin bizzat duruşma salonunda bulunma yönündeki açık talebinize rağmen zorlayıcı bir neden olmadan gıyabınızda esasa ilişkin işlemlerin yapılması ve mahkûmiyet kararı verilmesi usul kurallarına aykırılık teşkil eder. Ceza yargılamasında hakkınızda karar verecek olan heyetin karşısında doğrudan kendi sözlerinizle savunma yapabilmeniz büyük bir önem taşır.

İstinaf mahkemesinin davanın taraflarına daha önce hiç tartışılmayan yeni bir hukuki gerekçe sunarak ve bu konuda savunma hakkı tanımadan kesin karar vermesi, adil yargılanma hakkının temel unsurlarından olan silahların eşitliği ilkesi ihlaline yol açar. Yargılama sürecinde tarafların usule ilişkin haklar bakımından aynı koşullara tabi tutulması ve bir tarafın diğerine göre daha zayıf bir duruma düşürülmemesi gerekir.

Mahkemenin aleyhinize beyanda bulunan bir tanığı duruşmada hazır etmeyip sizin hazırladığınız yazılı soruları başka bir mahkeme aracılığıyla tanığa sorması, savunma hakkı kapsamında size sunulması gereken yeterli ve etkili bir güvence olarak değerlendirilmemektedir. Siz tanığın hangi konuda beyanda bulunacağını tam olarak bilmediğiniz bir aşamada önceden sorular hazırlamak zorunda kalırsınız ve bu yöntem, tanığın verdiği cevapların anlık olarak değerlendirilerek olayların akışına göre yeni sorular sorulması ihtiyacını tamamen ortadan kaldırmaktadır.

Hakkınızdaki iddiaların asılsız olduğu ceza soruşturması neticesinde açıkça tespit edilmesine rağmen idare mahkemelerinin bu durumu dikkate almadan davanızı reddetmesi hukuka aykırı bir yaklaşım olarak kabul edilebilir. Bir şikayetçinin asılsız ihbarlarına dayanılarak başlatılan soruşturmada, emniyetin araştırmasıyla şikayetçi ile aranızdaki husumetin ortaya çıkarılması ve örgüt bağlantınızın bulunmadığının saptanması davanın seyri açısından oldukça önemlidir.

Eşinizin şikâyetinden vazgeçmiş olması, hakkınızda yürütülen disiplin soruşturması neticesinde ceza verilmesine tek başına engel teşkil etmeyecektir. İdare ve yargı mercileri, aranızda geçen tartışma ve fiziksel müdahaleleri sadece tarafların şikâyetine göre değil, mevcut delillerin bütününe ve olayın kamu hizmetine olan yansımalarına göre incelemektedir.