Özel Hayatın Gizliliği

İnternet ortamında yer alan geçmişinize ait verilerin arama motorlarından kaldırılmasını talep etmeniz, hukuken unutulma hakkı çerçevesinde değerlendirilmekte olup kişisel verilerinizin silinmesini isteme hakkınızın bir uzantısıdır. Avrupa Birliği Adalet Divanı'nın emsal kararlarında da vurgulandığı üzere, bireylerin kendi adlarıyla yapılan aramalarda çıkan ve artık zorunlu olmayan kişisel verilerin arama motoru indekslerinden çıkarılmasını talep etme hakkı bulunmaktadır.

Evet, internet üzerinde yer alan ve geçmişte yaşadığınız olumsuz olaylara dair bilgilerin silinmesini veya bunlara erişimin engellenmesini talep etmeniz hukuken mümkündür. Hukukumuzda unutulma hakkı olarak adlandırılan bu kavram, bireylerin dijital hafızada yer alan ve başkaları tarafından bilinmesini istemediği kişisel verilerinin silinmesini ve yayılmasının önlenmesini isteme imkanı sunar.

İnternet ortamında yer alan ve zaman geçmesiyle güncelliğini yitirerek size zarar veren haberlerin veya içeriklerin kaldırılmasını talep etmeniz mümkündür. Hukukumuzda doğrudan ayrı bir kanun maddesi olarak düzenlenmemiş olsa da, bu durum unutulma hakkı kapsamında değerlendirilebilecek bir taleptir.

Uzaktan sağlık hizmeti alırken doktorunuzun veya sağlık kuruluşunun sizin açık rızanız olmadan görüntülü veya sesli kayıt alması mevzuat kapsamında yasaklanmıştır. Doktorunuzla gerçekleştirdiğiniz bu çevrimiçi görüşmelerin kaydedilebilmesi için öncelikle size bilgi verilmesi ve onayınızın alınması hukuki bir zorunluluktur.

İnternet üzerinden aldığınız uzaktan sağlık hizmetlerinde de yüz yüze hizmetlerdeki gibi özel hayatın gizliliği tam bir koruma altındadır. Uzaktan Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Hakkında Yönetmelik gereğince, tarafların açık rızası bulunmadığı sürece sağlık hizmetinin sunumuna ilişkin ses ve görüntü kaydının alınması kesinlikle yasaktır.

Vergi müfettişlerinin iş yerinizde yapacağı arama sırasında vergiyle ilgisi olmayan özel mektuplarınıza veya şahsi evrakınıza kalıcı olarak el koyması kural olarak mümkün değildir. Arama sırasında vergilendirme ile ilgisi olmadığı sonradan anlaşılan özel hayatın gizliliği kapsamındaki belgelerin, makbuz karşılığında size iade edilmesi gerekmektedir.

Vergi incelemesi sırasında görevlilerin vergi yükümlülüklerinizle hiçbir ilgisi bulunmayan özel ailevi hayatınıza dair sorular sorması ve kayıt tutması, ölçülülük ilkesi ile bağdaşmayan ve hukuki itiraza konu edilebilecek bir yaklaşımdır. Vergi idaresinin denetim amacıyla bilgi toplama yetkisi oldukça geniş olmakla birlikte, bu yetki yalnızca vergiyi doğuran olayla doğrudan ilişkili mali verilerin elde edilmesi amacıyla sınırlı olarak kullanılmalıdır.

Vergi idaresinin dijitalleşme süreciyle birlikte elektronik belge sistemleri üzerinden kişisel ve ticari verilerinizi toplaması, vergilendirme sürecinin bir gereği olmakla birlikte hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir denge sorununu barındırmaktadır. Vergi idaresinin büyük veri altyapısıyla elde ettiği bu bilgilerin toplanmasında yalnızca vergi yükümlülüğünün tespiti için zorunlu olan verilerin işlenmesini emreden veri minimizasyonu ilkesi gözetilmelidir.

Kişisel verilerin işlenme amaçları ortadan kalktığında veya mevzuatta öngörülen yasal saklama süreleri dolduğunda güvenli şekilde imha edilmesi, veri koruma hukukunun en temel prensiplerinden biridir. Ancak blokzinciri ağlarına kaydedilen veriler, sistemin sürekli genişleyen ve geriye dönük müdahaleyi reddeden zincir mimarisi sebebiyle fiilen sistemde süresiz olarak muhafaza edilmeye devam edebilmektedir.

Kamusal alanda bulunuyor olmanız, özel hayatınızın gizliliğinden tamamen feragat ettiğiniz anlamına gelmemekte olup, yüz tanıma sistemleri gibi teknolojilerle biyometrik veriler kullanılarak kimliğinizin tespit edilmesi ağır bir mahremiyet müdahalesi olarak görülebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları doğrultusunda, kişinin görüntüsünün sadece kamusal alanda kaydedilmesi tek başına bir ihlal oluşturmasa da, bu verilerin sistematik şekilde kaydedilmesi ve kişinin rızası dışında idari yaptırımlara dayanak yapılması hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir.