Özel Hayatın Gizliliği

İşverenin çalışma gereği size tahsis etmiş olduğu mülkiyeti kendisine ait kurumsal bir cihaz dahi olsa, açık rızanız bulunmaksızın cihaz içerisindeki şahsi verilerinizi ve hesaplarınızı karıştırması hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem niteliği taşımaktadır. Bir bilgisayar veya benzeri donanımın tamamen iş ifası gayesiyle personele atandığı durumlarda bile, işçinin cihaz üzerinde oluşturduğu alanlarda özel hayatın gizliliği prensibine saygı duyulması gerektiğine dair meşru ve yasal bir beklentisi bulunmaktadır.

Teknolojik yenilikler ve akıllı cihazlar aracılığıyla kurduğumuz uçsuz bucaksız iletişim ağı, günümüzde adeta özel hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline geldiği için bu iki kavram hukuken birbirine çok sıkı bir şekilde bağlanmıştır. Kaynak metinde açıkça ve özellikle belirtildiği üzere, dijital çağda başımıza gelen bazı beklenmedik ve istenmeyen can sıkıcı olayların doğrudan doğruya özel hayatımıza sirayet etmesinin en başlıca sebeplerinden biri elektronik haberleşme imkanlarıdır.

Vatandaşların internet üzerindeki tüm hareketlerinin izlenerek sosyal kredi sistemi gibi puanlamalara tabi tutulması, özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması anayasal ilkeleri bağlamında son derece ciddi hukuki sorunlar barındırmaktadır. Dijital teknolojiler kullanılarak bireylerin düşünce, inanç ve günlük davranışlarının rızaları dışında veya örtülü rızayla işlenmesi, totaliter bir gözetim toplumu yaratma riski taşıdığından modern hukuk devletlerinde katı denetim mekanizmalarına tabi olmalıdır.

Kişisel verilerinizin izniniz olmadan paylaşılması veya satılması, anayasal güvence altında olan özel hayatın gizliliği hakkının açık bir ihlali anlamına gelmektedir. Anayasamıza göre herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir ve bu veriler ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir.

Bireylerin iş veya özel hayatlarına ait sayısız veriyi barındıran elektronik cihazlara gizlice sızılarak bütün dosyaların elde edilmesi, doğrudan özel hayatın gizliliği ve kişisel verilerin korunması haklarına yönelik çok ağır bir müdahale teşkil etmektedir. Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında bu haklar mutlak olmamakla birlikte, kamu otoritelerinin herhangi bir müdahalesinin hukuka uygun sayılabilmesi için mutlaka ulaşılabilir, öngörülebilir ve açık bir kanuni dayanağının bulunması şarttır.

Bir kişinin sosyal medya hesaplarınızı sahte kimliklerle gizlice takip etmesi ve sürekli olarak konumunuzu araştırması, hukuki süreçlerde değerlendirilebilecek önemli bir emare niteliği taşımaktadır. İslâm hukukunda tecessüs olarak adlandırılan ve kişilerin ayıp, kusur veya gizliliklerini araştırmak anlamına gelen bu eylem, modern hukukta da özel hayatın gizliliği ilkesinin ihlali olarak görülmektedir.

Adli görevlerin icrası sırasında şahsi cep telefonlarının kullanılması, numaranızın üçüncü kişilerin eline geçmesine neden olacağından, özel hayatın gizliliği bağlamında sizi olumsuz etkileyebilecek ciddi bir zafiyet olarak değerlendirilmektedir. Uygulamada, resmi görev telefonlarının her kademede yaygın olmaması nedeniyle personelin kendi cihazlarını kullanması profesyonellikten uzak bir durum yaratmakta ve kişisel verilerinizin korunması noktasında riskler barındırmaktadır.

Arama yapılan cihaz üzerinden ağ bağlantısı vasıtasıyla erişilebilen şirket sunucuları gibi uzak depolama alanlarında da inceleme yapılması, ilgili yönetmelik çerçevesinde başvurulan bir usuldür. Normal şartlarda cihazınızın sadece fiziksel hafızasına bakılması esas olsa da, günümüz teknolojisinde belgelerin bulut sistemlerde veya ortak ağlarda saklanması sık karşılaşılan bir durumdur.

Şirket aracınızın mesai saatleri dışında ve özellikle dinlenme zamanlarınızda izlenmeye devam edilmesi, özel hayatın gizliliği hakkınıza yapılmış ciddi bir ihlal potansiyeli taşımaktadır. İşvereninizin mülkiyet hakkı ve işin akışını kontrol etme gibi meşru menfaatleri çerçevesinde GPS sistemleri kullanması belirli şartlar altında mümkündür.

Unutulma hakkı yalnızca internet veya dijital ortamlarla sınırlı bir hak olmayıp, kamunun kolayca ulaşabileceği basılı eserler ve fiziki ortamlar için de uygulanabilir niteliktedir. Yüksek mahkeme kararlarında da vurgulandığı üzere, kişisel verilerinizin ve isminizin rızanız dışında açıkça yazılarak özel hayatın gizliliği hakkınızın ihlal edildiği durumlarda, söz konusu eserin basılı bir kitap olması bu hakkı talep etmenize engel değildir.