Mülkiyet Hakkı

Devletin arazinize kamulaştırma işlemi yapmaksızın el koyması ve sonrasında tarafınıza ödenen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, taşınmazlara yapılan kamulaştırmasız el atma eylemleri kanunda belirtilen usullere uymayan bir müdahale olarak değerlendirilmekte ve bu durum kanunilik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir.

Aracınızın üzerine konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Haksız fiil veya trafik kazası gibi nedenlerle açılan tazminat davalarında, aracın üçüncü kişilere devrini önlemek amacıyla başlangıçta ihtiyati tedbir kararı verilmesi hukuka uygun olabilir.

Devletin arazinize kamulaştırma işlemi yapmadan el koyması durumunda anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle yasal yollara başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin özel mülkiyete konu bir taşınmaza ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan fiilen el koyması yani kamulaştırmasız el atma eylemi, mülkiyet hakkına yapılan ve kanunilik ilkesini ihlal eden haksız bir müdahaledir.

Kamulaştırmasız el atma karşılığında lehinize hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda anayasal mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğini ileri sürerek hukuki yollara başvurma hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, kamulaştırma veya kamulaştırmasız el atma davalarında vatandaşlara ödenmesine karar verilen tazminat tutarlarının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması veya uğratılarak ödenmesi, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Arazinize kamulaştırma yapılmadan el atılması ve bunun karşılığında hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, tazminat bedellerinin enflasyon karşısında erimesinin kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi, kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatın enflasyon nedeniyle değer kaybetmesi sebebiyle hak ihlali tespit ettiğinde doğrudan size bir tazminat ödemek yerine öncelikle yeniden yargılama yapılmasına karar vermektedir. İhlalin ve ihlalden doğan olumsuz sonuçların ortadan kaldırılması için dosya, daha önce yargılamayı yapan ilgili derece mahkemesine gönderilir.

Bir davanın uzun sürmesi nedeniyle mal varlığınız üzerindeki kısıtlamaların makul olmayan sürelerce devam etmesi mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişilerin malları üzerindeki tasarruf yetkilerini sınırlayan hukuki tedbirlerin uygulanmasının ölçülü olabilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla orantılı olması gerekmektedir.

Dava süreciniz devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kalkması durumunda bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, benzer nitelikteki dosyalarda alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme neticesinde hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmayı anayasal bir ihlal olarak değerlendirmektedir.

Hak ihlali tespit edildiğinde yüksek mahkeme doğrudan maddi veya manevi tazminat ödenmesine değil, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına hükmetmektedir. Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız davada, sonradan çıkan bir yasa nedeniyle alacağınızı tahsil edememeniz mülkiyet hakkı ile bağlantılı etkili başvuru hakkı ihlali olarak kabul edilse de, bu durumun telafisi genel olarak tazminat yoluyla değil yargılamanın yenilenmesi yöntemiyle sağlanmaktadır.

Arazinize kamulaştırmasız el atılması neticesinde size ödenen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda mülkiyet hakkınız ihlal edilmiş sayılacağı için yeniden yargılama yoluna başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi benzer olaylarda verdiği emsal kararlara dayanarak, kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tazminatların enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasının kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.