Manevi Tazminat

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nezdinde mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiği tespit edilse bile, atanmadığınız dönemdeki maaşlarınızı doğrudan maddi tazminat olarak alabilmeniz kesin değildir. Mahkeme, yerel mahkemelerin davayı esastan incelemeyi reddetmesini bir hak ihlali olarak görse de, dava esastan görülmüş olsaydı yerel mahkemenin sizi haklı bularak atanmamanız sebebiyle oluşan maaş kayıplarınızı ödemeye kesin olarak hükmedip hükmetmeyeceği konusunda bir varsayımda bulunamaz.

Evet, yerel mahkemelerin haksız kararları neticesinde ödemek zorunda kaldığınız tazminat bedellerini Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararıyla geri almanız mümkündür. Mahkeme, ifade özgürlüğünüzün ihlal edildiğine karar verdiğinde, siyasetçiye ödemek zorunda bırakıldığınız asıl tazminat tutarını doğrudan bir maddi tazminat kalemi olarak değerlendirir.

Haksız yere dondurulan hesaplarınız nedeniyle uğradığınızı iddia ettiğiniz kar kaybı veya ödediğiniz vergi cezaları gibi maddi zararların devletten tazmin edilmesi mümkündür ancak bunun için doğrudan bir nedensellik bağının kesin olarak ispatlanması şarttır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yaptırımların iptali için başvurduğunuz süreçte usuli güvencelerin eksikliğinden kaynaklanan ihlaller tespit etse bile, bu ihlallerin doğrudan şirketin iddia ettiği ticari kayıplara yol açtığına dair kesin bir varsayımda bulunmaz.

Babanızın başlattığı zorunlu mahkeme dışı tazminat sürecini mirasçıları olarak mahkemeye taşıyabilmeniz hukuken mümkündür. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bu konudaki yaklaşımına göre, eğer vefat eden kişi yasal bir zorunluluk gereği ilgili fona yazılı olarak başvurmuşsa, bu adım onun tazminat alma niyetini açıkça ortaya koymaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi davanızın haksız yere reddedilerek mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiğine karar verdiğinde, talep ettiğiniz asıl maddi tazminat bedelini doğrudan size ödemez. Mahkemenin bu tür usul ihlallerindeki temel yaklaşımı, uğradığınız zararın giderilmesi için en uygun yolun iç hukukta yargılamanın yenilenmesi ve davanızın adil yargılanma standartlarına uygun olarak yeniden esastan incelenmesi olduğudur.

Yedi buçuk yılı aşan, defalarca bozularak yeniden görülen ve bu süreçte sürekli tutuklu kaldığınız bir yargılama süresi hukuken makul kabul edilmez ve hak ihlali oluşturur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yargılama süresinin makul olup olmadığını değerlendirirken davanın karmaşıklığına, tarafların tutumuna ve özellikle davanın defalarca aynı mahkemeler arasında gidip gelmesine büyük önem verir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verdiğinde, haksız yere el konulan tutarın size maddi tazminat olarak geri ödenmesine hükmedebilmektedir. İhlal tespiti durumunda davalı devlet, hukuka aykırı müdahalenin sonuçlarını ortadan kaldırmak ve sizi ihlalden önceki duruma getirmekle yükümlüdür.

Yerel mahkemelerin itibarınızı korumakta yetersiz kalması ve adil dengeyi kuramaması sonucunda uğradığınız zararlar için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden manevi tazminat ve yargılama giderlerinin karşılanmasını talep edebilirsiniz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, benzer bir olayda, özel bir televizyon kanalında mesleki itibarı zedeleyici söylemlere maruz kalan ve iç hukuk yollarında yeterli koruma bulamayan başvurucunun özel hayata saygı hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir.

İç hukuk yollarında hakkınızı arayıp Yüksek İdare Mahkemesi gibi mercilerden sonuç alamamanız halinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi bu işlemi halkın yasama organını seçme iradesine yapılmış ölçüsüz bir müdahale olarak değerlendirir. Olayda milletvekilliğinin düşürülmesi kararının Merkez Seçim Kurulu tarafından değil, doğrudan siyasi partinin olağanüstü kongresi tarafından alınması ve sonrasında yerel mahkemelerin bunu onaması, hukuki dayanaktan yoksun bulunmuştur.

Cezaevindeki tutulma koşullarının asgari bir ağırlık eşiğine ulaşarak kötü ve insanlık dışı bir hal alması durumunda, iç hukukta buna karşı başvurulabilecek bir telafi mekanizmasının bulunmaması doğrudan insan hakları ihlali olarak kabul edilmektedir. Mahkeme, tutukluluk koşullarının yetersizliği iddialarında, mahpusların genel tutulma şartları hakkında sunduğu detaylı açıklamalar ve bağımsız kurum raporları gibi delillerle desteklenen iddiaların, devlete söz konusu şartların insani standartlara uygun olduğunu kanıtlama yükümlülüğü getirdiğini belirtmektedir.