Manevi Tazminat

Avukatınızın soruşturma dosyasını incelemesinin kısıtlanması, somut ve yeterli bir gerekçe sunulmadığı sürece hukuka uygun kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, tutuklu yargılamalarda kişinin kendisine yöneltilen suçlamalara itiraz edebilmesi için soruşturma dosyasındaki belgelere erişim hakkı büyük önem taşır.

Tahliye edildikten sonra tutukluluk sürenizin makul olmadığı gerekçesiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmanız, hukuk sistemimizdeki diğer başvuru yollarını tüketmediğiniz sürece kural olarak kabul edilmeyebilir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, tutukluluğun kanunda öngörülen azami süreyi veya makul süreyi aştığı iddialarıyla yapılan başvurularda, bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla şayet kişi tahliye edilmişse, öncelikle olağan kanun yollarının işletilmesi zorunlu görülmektedir.

Tahliye edilmiş veya davanız beraatle sonuçlanmışsa, uzun süren tutukluluk şikayetleriniz için olağan kanun yollarını tüketmeden doğrudan Anayasa Mahkemesine yapacağınız başvurular incelenmeyecektir. Ceza muhakemesi sistemimizde, tutukluluğun kanunda öngörülen azami süreyi veya makul süreyi aştığı iddialarına karşı etkili bir hukuk yolu öngörülmüştür.

Mahkemenin uğradığınız zararı özel ve olağan dışı olarak görmeyerek davanızı reddetmesi durumunda, bu hatalı değerlendirmeye karşı bireysel başvuru yoluna giderek yeniden yargılama yapılmasını talep etme imkânınız bulunmaktadır. Çatışma ve sokağa çıkma yasağı gibi olaylar yüzünden evini terk etmek zorunda kalan kişilerin yaşadığı ağır stres ve kaygının, toplumun geri kalanının yaşadıklarından çok daha ağır olduğu ve bu nedenle zararın özel ve olağan dışı sayılması gerektiği kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet ve etkili başvuru haklarınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için davanızın yeniden görülmesi yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul edilmekte olup ayrıca bir tazminat ödenmemektedir. Mahkeme, hak arama yolunuzun kanuni bir düzenleme ile tıkanması sonucu uğradığınız mağduriyetin giderilmesi için hukuki yarar kavramını esas alarak ilk derece mahkemesinde dosyanın yeniden açılmasına hükmetmektedir.

Hak ihlaline yol açan bu tür mağduriyetlerin giderilmesi için kural olarak tazminat ödenmesine karar verilmek yerine ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla yeniden yargılama yapılmasına hükmedilmektedir. Anayasa Mahkemesi, yargılama sırasında yapılan kanuni düzenleme sebebiyle hakkınızı arama imkânınızın elinizden alınmasını bir hak ihlali olarak tespit ettiğinde, bu durumun telafisi için en uygun yöntemin ilgili derece mahkemesinde yargılamanın baştan yapılarak hatanın düzeltilmesi olduğunu belirtmektedir.

Cezaevinde bulunduğunuz sırada dışarıdan size gönderilen ve herhangi bir güvenlik riski barındırmayan fotoğrafların tarafınıza teslim edilmeyerek alıkonulması durumunda temel olarak haberleşme özgürlüğünüz ihlal edilmiş olur. Her ne kadar ceza infaz kurumlarında bulundurulabilecek eşyalar belli kurallara tabi olsa da, idarenin size gelen gönderileri engellerken mutlaka kanuni bir dayanağa ve meşru bir amaca sahip olması gerekmektedir.

İnfaz hâkimliği ve itiraz mercii olan ağır ceza mahkemesi tarafından şikâyetinizin haksız şekilde reddedildiğini düşünüyorsanız, bireysel başvuru yoluyla Anayasa Mahkemesinden manevi tazminat kazanmanız mümkündür. Mahkemeler, ceza infaz kurumu idaresinin fotoğraflarınıza el koyma işlemini incelerken, bu fotoğrafların neden sakıncalı olduğunu ve kurum güvenliğini nasıl tehdit ettiğini ayrıntılı bir şekilde gerekçelendirmek zorundadır.

Hukuk sistemimizde kullandığınız her kaba, kırıcı veya rahatsız edici söz otomatik olarak hakaret suçu oluşturmaz ve sırf bu nedenle aleyhinize manevi tazminat yaptırımı uygulanmasının tek başına haklı bir gerekçesi olamaz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, gündelik ilişkilerde veya sosyal medyada anlık öfkeyle sarf edilen kaba sözler değerlendirilirken ifadenin kullanıldığı cümlenin bağlamından koparılmaması ve olayın bütünlüğü içerisinde ele alınması zorunludur.

Hak ihlali tespiti sonrasında mağduriyetinizin giderilmesi için öncelikle yerel mahkemede davanızın yeniden görülmesi sağlanır ve doğrudan tazminat ödenmesi yoluna gidilmez. Anayasa Mahkemesi bu tür ihlal iddialarını karara bağlarken, ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılabilmesi adına en uygun yöntemin yeniden yargılama yapılması olduğuna hükmetmektedir.