Manevi Tazminat

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi hâlinde, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için genellikle yeniden yargılama yapılması yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul edildiğinden ayrıca maddi veya manevi tazminat ödenmeyebilir. Mahkeme, kamulaştırmasız el atma bedelinin değer kaybetmiş olması nedeniyle tespit edilen ihlalin sonuçlarının telafi edilebilmesi adına dosyanın ilgili yerel mahkemeye gönderilmesine karar vermektedir.

Anayasa Mahkemesi'ne yaptığınız başvuru sonucunda hak ihlali tespit edilirse, mağduriyetinizin giderilmesi için kural olarak tazminat yerine öncelikle davanızın yeniden görülmesine karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, yargılama sürerken yapılan kanuni bir düzenleme yüzünden alacağın tahsil edilememesi durumunda, ortaya çıkan ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar görmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiği tespit edildikten sonra uğradığınız zararların giderilmesi için dosyanız yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili ilk derece mahkemesine gönderilir ancak bu aşamada tarafınıza ayrıca bir tazminat ödenmez. İhlalin temel nedeni mahkemenin esasa girmeksizin davayı reddetmesi olduğundan, ihlalin ve olumsuz sonuçlarının ortadan kaldırılması için en uygun hukuki yol davanın yeniden yargılama usulüyle tekrar ele alınmasıdır.

Devletin size ait bir taşınmaza ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan doğrudan el koyması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, arazinize yönelik bu tür bir kamulaştırmasız el atma eylemi kanunilik ilkesine aykırı kabul edilmekte ve mülkiyet hakkınızın doğrudan ihlal edildiği sonucuna varılmaktadır.

Devletin arazinize kamulaştırma işlemi yapmadan fiilen el koyması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı kuralının açık bir ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, taşınmazlara yapılan bu tür müdahaleler, Kamulaştırma Kanunu kapsamında belirtilen resmi usullere uyulmadan gerçekleştirildiği için hukuka aykırı bulunmaktadır.

Devletin size ait bir taşınmaza kamulaştırma işlemi yapmaksızın el atması durumunda Anayasa Mahkemesi bu eylemi mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul etmektedir. Yüksek mahkeme, taşınmazlara yapılan bu tür müdahalelerin Anayasa'nın ilgili maddelerine ve özellikle 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine uymayan bir eylem olduğunu belirterek kanunilik ilkesinin ihlal edildiğine hükmetmektedir.

Olayın hemen ardından kurulan komisyonlardan alınan ilk ödemeler zararın tamamını karşılamıyorsa ve yıllar sonra ortaya çıkan kalıcı sakatlık veya psikolojik sorunlar yeni raporlarla belgelenmişse, oluşan güncel ve kesin zararlarınızın ödenmesi için idareye yeniden başvuruda bulunabilirsiniz. Olayın meydana geldiği tarihlerde yapılan değerlendirmelerin sadece o anki basit tıbbi müdahaleleri kapsadığı ve zararın gerçek boyutunu yansıtmadığı sonradan alınan ayrıntılı sağlık kurulu raporu ile ispatlandığında, ilk ödemeyi kabul etmiş olmanız yeni duruma dair dava hakkınızı ortadan kaldırmaz.

İdare mahkemesi, zararın gerçek boyutunun sonradan anlaşıldığı durumlarda dava açma süresini olayın yaşandığı tarihten başlatarak davanızı süre aşımından reddederse, uyuşmazlığın esası incelenemeyeceği için mahkemeye erişim hakkınız ihlal edilmiş olabilir. Anayasa Mahkemesi, yargı mercilerinin süreye ilişkin kanun hükümlerini yorumlarken aşırı şekilcilikten kaçınmaları gerektiğini ve mevzuatı davanın esasına girilmesini engelleyecek kadar katı yorumlamalarının hukuki güvenlik ilkesi ile hak arama özgürlüğü arasındaki dengeyi bozacağını vurgulamaktadır.

Sendikanızın yetki tespitine itiraz davalarının makul sürede sonuçlandırılmaması ve sürecin sürüncemede bırakılması anayasal bir hak olan sendika hakkının ihlali niteliğindedir. İlgili kanun kapsamında yetki itirazı davaları açıldığında toplu iş sözleşmesi süreci dava sonuna kadar durmaktadır.

Anayasa Mahkemesi, sendika yetki davalarının makul sürede sonuçlandırılmamasını kanundan kaynaklanan bir yapısal sorun olarak gördüğü için genellikle yeniden yargılama yerine manevi tazminat ödenmesine hükmetmektedir. Uzun süren yargılamalar sonucunda nihayetinde sendikanızın yetkili olduğuna karar verilmiş olsa bile, geçen bu uzun süre zarfında sendikal haklardan mahrum kalmanız bir hak ihlali oluşturmaktadır.