Manevi Tazminat

Kesinleşmiş mahkeme kararlarının idare tarafından geciktirilmeksizin uygulanması zorunludur ve bu kararların yerine getirilmemesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaparak ihlal tespiti ve manevi tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Bir hukuk sisteminde yargının verdiği bağlayıcı kararların cezaevi idaresi tarafından işlevsiz duruma getirilmesi veya fiilen uygulanmaması, hukuki öngörülebilirlik ilkesini zedeler.

Bir dava kapsamında taşınmazınızın üzerine konulan tedbir kararının çok uzun yıllar boyunca devam etmesi ve mülkünüzü kullanmanızın belirsiz bir şekilde engellenmesi durumunda mülkiyet hakkınız ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin anayasaya uygun ve ölçülü kabul edilebilmesi için uygulamanın hem kapsamı hem de süresi itibarıyla orantılı olması gerekmektedir.

İhtiyati tedbirin uzun sürmesi nedeniyle mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için etkin giderim yolu olarak yeniden yargılama yapılmasına gerek görülmemekte ve mağduriyetiniz manevi tazminat ödenerek giderilmektedir. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkına yapılan müdahaleyi ölçüsüz kılan uzun süreli tedbir süreçlerinde, mülkiyet hakkının gerektirdiği ivediliğin ve özenin gösterilmesi bakımından yargısal makamların doğrudan sorumluluğu olduğuna dikkati çekmektedir.

Bireysel başvuru süreciniz devam ederken vefat etmeniz hâlinde, mirasçılarınızın davayı sürdürmekte hukuki menfaatleri bulunduğunu bildirmesi durumunda yargılama devam eder ve şartları oluştuğunda mirasçılara tazminat ödenebilir. Haksız yere başka bir göreve atanmanız nedeniyle aile hayatınızın olumsuz etkilendiği, psikolojik çöküntü yaşadığınız ve manevi sıkıntılar çektiğiniz iddiasıyla başlattığınız süreçte, şayet vefat ederseniz Anayasa Mahkemesi dosyanızı doğrudan düşürmemektedir.

Haksız yere gözaltına alınmanız ve şiddet görmeniz üzerine yaptığınız şikayetlerin savcılık tarafından eksik ve özensiz incelenerek kapatılması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak haklarınızı arayabilirsiniz. Güvenlik güçlerinin kasıtlı olarak fiziksel şiddet uyguladığına dair şikayetler üzerine derhal etkili bir ceza soruşturması başlatılmalı ve olayı aydınlatacak tüm deliller toplanmalıdır.

Haksız yere gözaltına alınıp beraat etmeniz durumunda tarafınıza ödenen manevi tazminat miktarının hakkın özünü zayıflatacak kadar düşük olması anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelir. Mahkemelerin manevi tazminat miktarını belirlerken belli bir takdir yetkisi bulunsa da, hükmedilen miktar meydana gelen ihlalle orantısız veya önemsiz seviyede olmamalıdır.

Haksız yere gözaltına alınıp tutuklandıktan sonra beraat etmeniz durumunda tarafınıza ödenen manevi tazminat miktarının oldukça yetersiz olduğunu düşünüyorsanız bireysel başvuru hakkınızı kullanabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, beraatle sonuçlanan yargılamalar sonrasında açılan tazminat davalarında hükmedilen miktarın, kişinin yaşadığı mağduriyeti karşılayacak düzeyde olmasını beklemektedir.

Anayasa Mahkemesi, yargılama sürerken yapılan kanuni düzenleme nedeniyle alacak tahsil imkânınızın ortadan kaldırılmasını hak ihlali olarak tespit etse dahi kural olarak doğrudan tazminata hükmetmemekte, bunun yerine uyuşmazlığın esastan çözümü için yeniden yargılama yolunu göstermektedir. Bu tür ihlallerde temel sorun, alacağınızı tahsil etmek için başvurduğunuz dava yolu mekanizmasının yasal düzenleme sonucunda pratikte başarı sunma kapasitesini yitirmesi ve iddialarınızın esasına ilişkin bir inceleme yapılmamış olmasıdır.

Evet, hesabınızdaki blokenin makul olmayan bir süre devam etmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyet için manevi tazminat talep edebilirsiniz. Hesabınızdaki parayı yıllar sonra almış olsanız bile, bu uzun süreli kısıtlamanın sizin üzerinizde yarattığı aşırı külfet ve sıkıntı, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir.

Sınav tarihlerinin geçmesi nedeniyle artık o döneme ait ders materyallerini almanızın veya yargılamanın yenilenmesinin pratik bir faydası kalmadığından yaşadığınız bu mağduriyetin giderilmesi için manevi tazminat talebinde bulunabilirsiniz. Ceza infaz kurumu tarafından haklı bir neden olmaksızın ders notlarına erişiminizin engellenmesi ve bu işleme karşı yaptığınız itirazların mahkemelerce yeterli ve makul bir gerekçe sunulmadan reddedilmesi anayasal haklarınızı zedeleyen bir durumdur.