Manevi Tazminat

Cezaevi yetkililerinin mahpusların zorunlu ilaçlarını temin etmemesi sonucunda meydana gelen ölümlerde, mahkemenin eksik incelemeyle ve sadece varsayımlara dayanarak kamu görevlilerini beraat ettirmesi yasalara ve anayasal haklara aykırıdır. Devletin yetkili kurumları, cezaevine giren kişilerin sağlık durumlarını takip etmek ve hayati öneme sahip ilaçların kesintisiz olarak kullanılmasını sağlamakla yükümlüdür.

Anayasa Mahkemesi tarafından hak ihlaline uğradığınız tespit edildiğinde, ihlalin ve sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılabilmesi için öncelikle ilgili savcılık tarafından yeniden soruşturma işlemlerinin başlatılmasına karar verilmektedir. Bu karar doğrultusunda, daha önce verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karar kaldırılarak olayın aydınlatılması için eksik bırakılan tıbbi ve hukuki incelemeler yeniden yapılır.

Evet, haksız tutuklama sonrasında beraat edip açtığınız tazminat davasında size ödenen tutar çok düşük kalırsa kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, beraatle sonuçlanan yargılamalardan sonra açılan tazminat davalarında hükmedilen manevi tazminat miktarının somut olayın koşullarına göre yetersiz olup olmadığını incelemektedir.

Cezaevi idaresinin eşinizle görüşmenizi kanuni bir dayanak olmaksızın engellemesi nedeniyle uğradığınız manevi zararların telafisi için mahkemelerden tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Temel hakların ihlal edildiğinin tespit edilmesi durumunda, ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için kural olarak yeniden yargılama yapılması gerekmekle birlikte, salgın tedbirlerinin kalkmış olması veya tahliye edilmiş olmanız gibi durumlarda yeniden yargılamanın hukuki bir yarar sağlamayacağı değerlendirilebilir.

İstinaf mahkemesinin, sendika kararıyla yapılan ve ihraç edilen üyelere destek amacı taşıyan bir eylemi sendikal faaliyet olarak görmeyip davanızı reddetmesi adil yargılanma ve örgütlenme özgürlüğü ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. İşten çıkarılan üyelere destek vermek, sendikaların üyelerinin haklarını koruma kapsamındaki temel faaliyetleri arasında yer alır.

İşlemediğiniz bir disiplin suçu nedeniyle hakkınızda haksız yere hücreye koyma cezası uygulanmış ve bu ceza infaz edilmişse, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak ihlalin tespiti ile birlikte manevi zararlarınızın giderilmesini talep edebilirsiniz. Ceza infaz kurumu disiplin kurulunun radyonuzun uzun dalga bandı özelliği taşıdığı gerekçesiyle verdiği ceza sonrasında, başlatılan adli soruşturma kapsamında alınan bilirkişi raporuyla radyonuzun yasak nitelikte olmadığı kanıtlanmışsa idarenin verdiği ceza açıkça hukuka aykırı hale gelir.

Anayasa Mahkemesi tarafından haksız bir disiplin cezası nedeniyle temel haklarınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, hem yeniden yargılama yoluna gidilerek cezanın ortadan kaldırılması hem de tarafınıza tazminat ödenmesi mümkündür. İhlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için öncelikle kararı veren derece mahkemesine dosya gönderilir ve yeniden yargılama yapılarak ihlale neden olan kararın düzeltilmesi sağlanır.

Vefat eden yakınınızın kazada müterafik kusuru bulunması, idarenin tespit edilen hizmet kusuruna rağmen manevi tazminat talebinizin tamamen reddedilmesi için geçerli ve yeterli bir hukuki gerekçe oluşturmaz. Anayasa Mahkemesi, idarenin kusurlu olduğu tespit edilen ölüm olaylarında, ölenin yakınlarının duyduğu elem ve ızdırabın kısmen de olsa giderilmesi gerektiğini ve hiçbir manevi tazminat ödenmemesinin devletin koruma yükümlülüklerinin ihlali anlamına geldiğini belirtmektedir.

Devletin ihmali neticesinde meydana gelen ölümlü bir kazada derece mahkemelerinin manevi tazminat taleplerinizi tamamen reddetmesi durumunda, Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuruda öncelikle yaşam hakkı ihlali iddiasında bulunmanız gerekmektedir. Anayasa uyarınca devletin, yetki alanında bulunan tüm bireylerin hayatını kamusal makamların veya diğer bireylerin eylemlerinden kaynaklanabilecek risklere karşı koruma zorunluluğu vardır.

Barışçıl nitelikteki bildirimsiz bir yürüyüşe katıldığınız için haksız yere hapis cezası alarak mağduriyete uğradığınız durumlarda, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasını ve tarafınıza manevi tazminat ödenmesini talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, bu tür olaylarda kamu düzenini bozucu bir eyleminiz olmamasına rağmen hakkınızda verilen ertelenmiş hapis cezalarının dahi anayasal haklarınızı ihlal ettiğini tespit etmektedir.