Manevi Tazminat

Haksız yere gözaltına alınmanızın ardından açtığınız tazminat davasında size ödenmesine hükmedilen manevi tazminat miktarının son derece yetersiz olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararı alan kişilerin haksız gözaltı nedeniyle açtıkları davalarda, hükmedilen manevi tazminatın kendi belirlediği standartlara göre kayda değer ölçüde düşük kalmasını kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının bir ihlali olarak kabul etmektedir.

Haksız gözaltı nedeniyle açılan tazminat davalarında mahkemelerin takdir yetkisi bulunsa da, hükmedilen tazminat miktarının meydana gelen ihlalle orantısız ve kayda değer ölçüde düşük olması hukuka aykırıdır. Sizin durumunuzda olduğu gibi, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen kişilerin haksız gözaltı nedeniyle açtıkları davalarda, mahkemenin verdiği tazminat tutarı Anayasa Mahkemesinin benzer durumlarda öngördüğü standartların çok altında kalıyorsa, bu durum kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlali sayılmaktadır.

Anayasa Mahkemesi yaptığınız bireysel başvuru sonucunda ifade özgürlüğünüzün ihlal edildiğine karar verirse, öncelikle bu haksızlığın sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanın ilgili infaz hâkimliğine gönderilerek yeniden yargılama yapılmasına hükmeder. Verilen bu karar, önceki hatalı kararların ve haksız disiplin cezasının iptal edilmesini, ayrıca Anayasa Mahkemesinin belirlediği ilkeler ve eksiklikler doğrultusunda olayların yeniden adil bir şekilde değerlendirilmesini sağlar.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda bir ihlal kararı verilmesi durumunda, bu ihlalin ve olumsuz sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi amacıyla dosyanız ilgili mahkemeye gönderilerek yeniden yargılama sürecinin başlatılması sağlanmaktadır. Bu süreçte ilgili infaz hâkimliğinin, Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri dikkate alarak ve ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun davranarak yeni bir karar vermesi gerekmektedir.

Ölümün gerçekleşmediği ancak kişinin hayati tehlike geçirecek şekilde ağır yaralandığı durumlarda da yargılamanın makul sürede bitirilmemesi yaşam hakkının ihlali sayılabilir. Anayasa Mahkemesi, kişiye karşı kullanılan gücün derecesi, maruz kalınan eylemin fiziksel bütünlük üzerindeki ağır sonuçları ve kafa kemiklerinde oluşan hayati kırıklar gibi etkenleri birlikte değerlendirerek ölümü netice vermeyen olayları da bu hak kapsamında incelemektedir.

İstinaf mahkemesinin asılsız iddialara rağmen davanızı reddetmesi durumunda, şeref ve itibarınızın korunması hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunma hakkınız mevcuttur. İlk derece mahkemeleri hakkınızdaki haberin kişilik haklarınıza saldırı niteliği taşıdığını tespit etmişken, üst mahkemenin bunu salt basın özgürlüğü kapsamında değerlendirip davanızı reddetmesi adil dengeyi aleyhinize bozabilecektir.

Yerel mahkemenin ihlal kararının gereklerini yerine getirmemesi durumunda, bu eylemin bizzat kendisi anayasal haklarınızın ihlalinin devam ettiği anlamına geldiği için Anayasa Mahkemesine yeniden bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yüksek mahkemenin verdiği bir ihlal kararının uygulanmasından kaçınılması, sadece usule ilişkin bir sorun değil, doğrudan doğruya ifade özgürlüğü güvencelerinin anlamsız bırakılması demektir.

KHK ile ihraç edildikten sonra OHAL Komisyonu kararıyla göreve iade edilen kişilerin, haksız yere uygulanan bu işlem nedeniyle manevi tazminat davası açma hakkı bulunmaktadır. İlgili kanunda yer alan ve göreve iade edilenlerin kamu görevinden çıkarılmalarından dolayı herhangi bir tazminat talebinde bulunamayacaklarını öngören yasa hükmü, Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir.

Mahkemenin yaptığınız itirazı ve sunduğunuz savunmaları hiçbir şekilde değerlendirmeden reddetmesi durumunda, ihlal edilen haklarınızın tespiti ve zararınızın giderilmesi için hak talebinde bulunabilirsiniz. Eşinizin şiddete uğrama tehlikesi altında bulunduğunu iddia etmesi üzerine ailenin korunması kanunu kapsamında hakkınızda verilen şiddete veya korkuya yönelik söz ve davranışlarda bulunmama ile müşterek konuttan uzaklaştırılma gibi tedbirlere karşı yaptığınız itirazların incelenmesi yasal bir zorunluluktur.

Uzaklaştırma kararına yaptığınız itirazın gerekçesiz bir şekilde reddedilmesi üzerine Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde hem davanın yeniden görülmesini hem de tazminat ödenmesini talep edebilirsiniz. Mahkemelerin, ailenin korunmasına dair kanun uyarınca verilen tedbir kararlarına karşı yapılan itirazları incelerken tarafların esaslı iddialarını karşılaması ve verdiği ret kararının nedenlerini açıklaması gerekmektedir.