Manevi Tazminat

İşverenin eski mahkumiyetinize dair bilgileri diğer çalışanlarla veya üçüncü kişilerle paylaşması hukuki sorumluluk doğurabilecek bir eylemdir. Ceza mahkûmiyetine ilişkin bilgiler kanunlarımızda özel nitelikli kişisel veri olarak kabul edilmektedir ve bu verilerin işlenmesi veya aktarılması için kural olarak açık rıza ya da kanunlarda öngörülen sıkı şartların varlığı aranır.

Sağlık bilgileriniz veya parmak iziniz gibi biyometrik kayıtlarınız, kanunlarımız kapsamında diğer verilere kıyasla çok daha sıkı korunması gereken veriler statüsünde kabul edilmekte olup, bunların rızanız dışında sızdırılması ciddi hak ihlallerine temel oluşturabilecek niteliktedir. Mevzuatımızda bu tür bilgiler özel nitelikli kişisel veri olarak tanımlanır ve işlenmeleri çok daha katı şartlara tabidir.

Sağlık durumunuza ilişkin bilgilerin, rızanız dışında bir web sitesinde ifşa edilmesi, özel hayata saygı hakkına ve kişisel verilerin korunması mevzuatına yapılmış çok ciddi bir müdahaledir. Sağlık verileri, kişinin fiziksel ve ruhsal bütünlüğü ile doğrudan bağlantılı olduğu için hukuk sisteminde özel nitelikli kişisel veri veya hassas veri kategorisinde değerlendirilmekte ve işlenmeleri için çok daha sıkı yasal güvenceler ile açık rıza şartı aranmaktadır.

Sağlık bilgileriniz ve parmak izi gibi biyometrik verileriniz kanunda çok daha sıkı korunan veriler statüsünde olduğundan, kural olarak sizin açık ve özgür iradeyle verilmiş rızanız olmadan hiçbir şekilde kaydedilemez ve işlenemez. Bu tür bilgiler yasalarımızda özel nitelikli kişisel veri olarak tanımlanmakta olup, başkalarının eline geçmesi veya ifşa olması halinde toplum içinde mağduriyet yaşamanıza veya ayrımcılığa uğramanıza sebep olabilecek seviyede hassas kabul edilmektedir.

Sağlık verileriniz sıradan kişisel verilere göre ihlal durumunda çok daha yüksek riskler taşıdığı için kanun kapsamında özel nitelikli kişisel veri olarak tanımlanır ve çok daha sıkı koruma şartlarına tabidir. Kanuna göre kişilerin ırkı, siyasi düşüncesi, sağlığı, cinsel hayatı, biyometrik ve genetik verileri bu en hassas kategori içerisine girmektedir.

Toplum tarafından tanınan, kamuya mal olmuş bir kişi olmanız, özel hayatınızın tamamen ve her an kamusal denetime açık hâle geldiği veya özel alanlarınızın pervasızca ihlal edilebileceği anlamına kesinlikle gelmez. Gözden uzak, mahrem kabul edilen bir alanda (örneğin özel bir teknede) bulunduğunuz sırada çekilen fotoğraflarınızın sırf toplumun marazi merak duygusunu tatmin etmek veya ticari tiraj elde etmek amacıyla rızanız dışında yayınlanması, hukuki korumadan yoksun bırakılamaz.

Mahkemeler tarafından bir videoyu silmeye zorlanmanız nedeniyle ifade özgürlüğünüzün ihlal edildiği tespit edildiğinde, doğrudan bir para cezası ödememiş olsanız bile belirli durumlarda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ihlal tespitinin kendisini yeterli bir adil tatmin olarak kabul edebilmektedir. Mahkemenin yerleşik içtihatlarına göre, hakkınızdaki idari veya cezai yaptırım süreçlerinin lehinize sonuçlanması ve herhangi bir maddi kayba uğramamanız durumunda, salt müdahalenin sınırlı doğası göz önüne alınarak ayrıca bir manevi tazminat ödenmesine gerek görülmeyebilir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği durumlarda genellikle doğrudan manevi tazminat ödenmesine karar vermek yerine, yargılamanın yenilenmesi yolunu en uygun çözüm olarak kabul etmektedir. Mahkemenin yerleşik içtihatlarına göre, bir kişi adil olmayan bir yargılama süreci sonucunda mahkum edilmişse, bu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmanın en etkili yolu, ilgilinin talebi üzerine davanın ulusal mahkemelerde yeniden görülmesidir.

Evet, yetkililer tarafından haksız yere suçlu muamelesi görmeniz nedeniyle yaşadığınız psikolojik sıkıntılar ve ikincil mağduriyetler için manevi tazminat talep edebilirsiniz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, tecavüz şikayetinde bulunan bir kişinin iddiaları tam olarak aydınlatılmadan hemen ardından iftira suçlamasıyla karşı karşıya bırakılmasının ve adil bir mahkemede kendini savunma hakkından mahrum edilmesinin kişide ciddi bir manevi zarara yol açtığını kabul etmektedir.

Yargı sürecinin makul olmayan bir şekilde ve herhangi bir haklı gerekçe olmaksızın uzaması, devletin yaşam hakkını koruma ve etkili soruşturma yürütme yükümlülüğünün ihlali anlamına gelmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, hastanede meydana gelen ölümlerle ilgili idari veya adli yargı süreçlerinin gereğinden fazla uzamasının, yargı sisteminin etkililiğini zedelediğini belirtmektedir.