Mal Rejimi

Evlilik süresince babanızdan size miras yoluyla intikal eden ev, kanunen kişisel malınız sayıldığı için boşanma anındaki mal paylaşımında kural olarak paylaşıma dahil edilmeyecektir. Herhangi bir emek karşılığı olmaksızın, tamamen karşılıksız kazandırma veya miras yoluyla elde edilen malvarlığı değerleri, diğer eşin üzerinde hak iddia edemeyeceği kişisel mallar kategorisinde yer almaktadır.

Eşinize babasından miras yoluyla kalan ev, kanun gereğince onun kişisel malı sayıldığından, mal rejimi tasfiyesi sırasında bu ev üzerinden bir katılma alacağı talep etmeniz mümkün değildir. Kanun koyucu, eşlerin evlilik birliği kurulduktan sonra dahi karşılıksız kazandırma veya miras yoluyla elde ettikleri malvarlığı değerlerini doğrudan kişisel mal grubuna dahil etmektedir.

Mal rejiminin tasfiyesi sonucunda ortaya çıkan alacak hakkı kural olarak bir miktar paranın ödenmesine ilişkin şahsi bir haktır ve asıl olan bu alacağın nakden ödenmesidir. Ancak kanunumuz borçlu olan eşe, dürüstlük kuralı çerçevesinde borcunu nakit yerine ayın olarak yani bir malvarlığı değerinin mülkiyetini devrederek ödeme konusunda bir seçimlik hak tanımaktadır.

Eşinizle birlikte ortak mülkiyetinizde bulunan ev üzerindeki kendi payınızı satmak veya üzerinde devir gibi bir tasarrufta bulunmak istemeniz durumunda, yasa koyucu aile bütünlüğünü korumak adına diğer eşin rızasını aramaktadır. Normal şartlarda paylı mülkiyet rejiminde her ortak kendi payı üzerinde serbestçe işlem yapabilirken, aile birliğinin devamlılığını sarsmamak adına eşlerin sahip olduğu ortak mallarda bu kurala özel bir sınırlama getirilmiştir.

Şans oyunlarından kazanılan ikramiyelerin mal rejimindeki hukuki durumu, söz konusu biletin hangi mal grubunun bütçesinden karşılanarak alındığına göre farklılıklar göstermektedir. Yargıtay uygulamalarına göre, biletin satın alınması için ödenen miktar çok az olsa dahi, eğer bilet evlilik birliği içinde elde edilen gelirlerle yani edinilmiş mallar kullanılarak alınmışsa kazanılan ikramiye de kural olarak edinilmiş malın yerine geçen değer sayılmaktadır.

Mal rejiminin tasfiyesi davalarında şirket hisselerinin miktar ve nitelik bakımından durumu boşanma davasının açıldığı yani mal rejiminin sona erdiği tarihe göre belirlenmekte olup, hissenin parasal değeri ise tasfiye davasının karar tarihindeki güncel durumuna göre hesaplanmaktadır. Şirketin tasfiye anındaki sürüm değeri belirlenirken sadece muhasebe kayıtlarındaki defter değeri değil, şirketin faaliyet alanındaki büyüklüğü, teknolojisi, pazar payı ve gelecekteki kârlılık durumu gibi ekonomik unsurlar da göz önüne alınarak piyasadaki asıl gerçek değeri tespit edilmektedir.

Eşiniz kural olarak kendi üzerine kayıtlı olan ve edinilmiş mal grubuna giren araba üzerinde, yasal sınırlar içerisinde kalmak kaydıyla, sizin rızanıza ihtiyaç duymadan tasarrufta bulunabilir. Edinilmiş mallara katılma rejiminde malvarlığı değerleri üzerinde yönetim ve tasarruf hakkı o malın malikine ait olup, diğer eşin evlilik devam ederken bu mallar üzerinde doğrudan bir mülkiyet talebi veya anında müdahale hakkı bulunmamaktadır.

Mal paylaşımı davası sonuçlandığında, davanın açıldığı tarihteki değil, kararın verileceği tasfiye tarihindeki güncel serbest piyasa değeri hesaplamalara esas alınacaktır. Mal paylaşımı hukukunda mallar, boşanma davasının açıldığı tarihteki fiziki özellikleriyle ve hasar durumlarıyla dondurulmuş kabul edilse de; parasal değerleme anlamında tasfiye tarihi olarak bilinen karar tarihine en yakın sürüm değeri baz alınarak hesaplama yapılır.

Mahkemenin verdiği karar sonucunda kesinleşen katılma alacağınız için tahsilat sürecinde ayrıca bir ihtarname çekmenize gerek kalmaksızın borçlu eşten faiz talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yasal düzenlemeler uyarınca, taraflar arasında aksine bir özel sözleşme veya anlaşma bulunmuyorsa, davanın sonuçlanıp tasfiyenin sona ermesiyle birlikte belirlenen katılma alacağı için yasal faiz doğrudan işlemeye başlar.

Eşinizin vefatı neticesinde mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan katılma alacağınız, niteliği itibarıyla bir tereke borcu olarak kabul edilmektedir ve ölen eşin mirasçılarından talep edilmesi yasal bir haktır. Mirasçılar kural olarak tereke borçlarından müteselsilen, yani zincirleme olarak şahsi malvarlıklarıyla da sorumlu olmaktadırlar.