Mal Rejimi

Eşinizin zorlu boşanma sürecinde veya mal rejiminin sona ermesinden önceki o kritik dönemde sırf sizin yasal hakkınızı zedelemek amacıyla aile üyelerine yaptığı gizli ve muvazaalı devirler, hukuken özel koruma altındadır ve mal tamamen kaybolmuş sayılmamaktadır. Kanun koyucu, eşlerden birinin mal paylaşımı sırasında diğerinin muhtemel katılma alacağını azaltmak kötü kastıyla gerçekleştirdiği bu tür karşılıksız hukuki kazandırmaları ve danışıklı devirleri eklenecek değerler kurumu vasıtasıyla adeta hiç satılmamış gibi tasfiye hesabına sanal olarak dahil etmektedir.

Mal rejiminin tasfiyesi davaları doğası gereği uzun sürebilen yargılamalar olup, bu süre zarfında alacağınızı güvence altına almak için mahkemeden geçici hukuki koruma tedbirleri talep etme hakkınız bulunmaktadır. Tasfiye sonucunda elde edilecek olan katılma alacağı özünde bir miktar para alacağı olduğundan, bu alacağın güvence altına alınması teknik olarak ihtiyati haciz müessesesi ile sağlanmaktadır.

Eşinizle aranızda yapacağınız usulüne uygun bir mal rejimi sözleşmesi ile kanunun öngördüğü yarı yarıya paylaşım oranını değiştirerek farklı bir paylaşım esası belirlemeniz hukuken mümkündür. Eşler, yasal mal rejimi sona ermeden önce yapacakları sözleşmelerde artık değere katılma oranını serbestçe tayin edebilirler.

Eşinizle evlenirken herhangi bir mal rejimi sözleşmesi yapmadıysanız, evlilik süresince elde ettiğiniz mallar yasal olarak eşit şekilde paylaşıma tabi tutulabilecektir. Evlenirken özel bir anlaşma yapılmaması durumunda kanun gereği yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi kendiliğinden devreye girmektedir.

Evlenirken herhangi bir sözleşme yapmamanız durumunda mallarınız kanunen geçerli olan edinilmiş mallara katılma rejimi kurallarına göre paylaştırılır. Türk Medeni Kanunu gereğince eşler kendi aralarında bir seçim yapmadıklarında, evlilik süresince elde edilen mallar kural olarak ortak paylaşım esasına tabi tutulur.

Sözleşme yapılmaması durumunda eşler kanun gereği edinilmiş mallara katılma rejimi kurallarına tabi olurlar. Türk Medeni Kanunu uyarınca, eşlerin kendi aralarında özel bir mal rejimi seçmemeleri veya bunu ayrıca beyan etmemeleri halinde, evlilik tarihi itibarıyla bu yasal rejim doğrudan uygulanmaya başlar.

Boşanma kararınızın mahkemece kesinleştirilmesinin üzerinden beş yıl geçmiş olması durumunda dahi, evlilik birliği içinde edinilen mallara yönelik kanuni tasfiye talebinde bulunma imkanınız halen güncelliğini korumaktadır. Yargısal uygulamalarda ve içtihat uyuşmazlıklarını gideren genel kurul kararlarında, mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan katılma alacağı davaları bakımından öngörülen zamanaşımı süresi kural olarak on yıl şeklinde kabul edilmektedir.

Kanunumuza göre her eş kendi malvarlığını tek başına yönetme hakkına sahiptir ancak siz bu hakkınızı eşinize devrettiğiniz için aranızda zımni bir vekalet sözleşmesi kurulmuş sayılmaktadır. Eşler arasında malvarlığı yönetimine ilişkin bu tür bir yetkilendirme, herhangi bir resmi sözleşme veya noterde mal rejimi sözleşmesi yapılmasına gerek kalmaksızın Borçlar Hukuku kurallarına tabi olarak işler.

Babanızdan size miras yoluyla intikal eden tarla veya ev, kanun gereğince doğrudan sizin kişisel mal varlığınız olarak kabul edildiği için eşinizin bu mallar üzerinde herhangi bir mülkiyet veya alacak talep etmesi kural olarak mümkün değildir. Edinilmiş mallara katılma rejiminde, bir eşin sonradan miras yoluyla veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği değerler mal paylaşımı hesaplamasına dâhil edilmez.

Babanızdan miras yoluyla elde ettiğiniz tarla, yasal düzenlemeler uyarınca doğrudan sizin kişisel mal grubunuzda yer aldığı için, bu tarlanın satılmasıyla alınan araba da ikame ilkesi gereğince bütünüyle kişisel malınız sayılabilmektedir. Hukukumuzda miras veya herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde edilen maddi değerler ile bunların yerine geçen yeni değerler, eşlerin evlilik süresince ortaklaşa edindiği mallardan net bir biçimde ayrı tutulur ve mal rejiminin tasfiyesi sırasında diğer eş bu mallar üzerinde hak iddia edemez.