Maddi Tazminat

Taşınmazınız üzerindeki tedbirin makul olmayan bir süre devam etmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için Anayasa Mahkemesi aracılığıyla manevi tazminat kazanmanız mümkündür. Mahkemeler tarafından konulan bir tedbirin uzun sürmesi mülkiyet hakkına yönelik ölçüsüz bir müdahale oluşturduğunda, yargısal makamların bu süreçteki ivedilik ve özen eksikliği nedeniyle bir sorumluluğu doğar.

Anayasa Mahkemesinden doğrudan maddi tazminat almanız kural olarak mümkün değildir çünkü bu tür değer kaybı şikayetlerinde ihlalin sonuçları ilgili yerel mahkemede yapılacak yeniden yargılama ile giderilmektedir. Yüksek mahkeme, kamulaştırmasız el atma karşılığında hükmedilen tutarların enflasyon karşısında erimesi nedeniyle oluşan mülkiyet hakkı ihlallerini tespit ettiğinde, mağduriyetin asıl çözüm yeri olarak işlemi ilk yapan ve davayı yürüten derece mahkemelerini işaret etmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından sendika hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılabilmesi amacıyla dosyanızın ilgili mahkemeye gönderilerek hakkınızda yeniden yargılama yapılmasına hükmedilecektir. Muvazaalı işlem sebebiyle işverenin toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmama şeklindeki eyleminin hukuka aykırılığı tespit edildiğinde, yargı mercilerinden ihlal kararına uygun yeni bir karar verilmesi ve mağduriyetinizin yasal yollarla giderilmesi istenir.

Cezaevinde haksız bir şekilde aldığınız disiplin cezası nedeniyle Anayasa Mahkemesine yaptığınız bireysel başvuru sonucunda ihlal kararı verilmesi hâlinde hem yeniden yargılama yapılmasını hem de manevi tazminat ödenmesini kazanabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, idarenin ve derece mahkemelerinin size verilen cezanın zorunlu bir ihtiyacı karşıladığını ilgili ve yeterli bir gerekçeyle gösterememesi durumunda ifade özgürlüğünüzün ihlal edildiğine hükmetmektedir.

İcra dairesi tarafından tahsil edilen alacağınızın size ödenene kadar geçen sürede enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda, bu değer kaybının devlet tarafından karşılanmasını talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, icra dairesinin tahsil ettiği parayı bir mevduat hesabına yatırarak nemalandırması ve böylece paranın alım gücünü kaybetmesini engellemesi gerekmektedir.

İcra veznesinde bekleyen alacağınızın enflasyon karşısında değer kaybetmesini önlemek amacıyla nemalandırılmasını talep edebilirsiniz ve elde edilen bu nema gelirinin size ödenmesi anayasal bir haktır. Cebri icra sürecinde tahsil edilen bedel, alacaklıya ödenene kadar icra müdürlüğünün kontrolü altındadır ve bu süreçte tarafların para üzerinde tasarrufta bulunma imkânı yoktur.

Sıra cetveline itiraz davası gibi nedenlerle icra veznesinde uzun süre bekleyen alacağınızın enflasyon karşısında uğradığı değer kaybını, paranın yatırıldığı tarih ile size ödendiği tarih arasındaki enflasyon oranları üzerinden hesaplayarak devletten talep edebilirsiniz. Borçlunun malının icra yoluyla satılması sonrasında elde edilen satış bedeli, alacaklılar arasındaki uyuşmazlıklar kesinleşene kadar icra dairesinin güvencesi altındadır.

İcra mahkemesinin ret kararı kesinleştiğinde bu uygulamanın mülkiyet hakkınızı ihlal ettiği gerekçesiyle yasal süresi içinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. İcra müdürlükleri ve mahkemeler zaman zaman adalet bakanlığı genelgelerine veya ilgili kanunlarda açık düzenleme bulunmamasına dayanarak icra veznesindeki paranın nemasını hak sahibine ödemeyi reddedebilmektedir.

İdareden kaynaklanan lisans eksikliği sebebiyle cihazlarınıza haksız yere el konulması sonucunda ifade ve basın özgürlüğünüzün ihlal edildiği tespit edilirse hem yargılamanın yenilenmesini hem de size manevi tazminat ödenmesini talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, izinsiz yayın yapıldığı gerekçesiyle uygulanan yaptırımların temelindeki sorunun idarenin lisans ihalesini yapmamasından kaynaklandığını belirterek, bu tür haksız kararların anayasal hakları ihlal ettiğine hükmetmektedir.

Anayasa Mahkemesi, kanuni dayanağı öngörülebilir olmayan ilan ve reklam kesme cezaları nedeniyle gazetelerin ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğine karar vermekte ve bu ihlallerin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama ile tazminata hükmedebilmektedir. Mahkeme, bu sorunun doğrudan kanunun lafzından ve idarenin geniş yorumundan kaynaklanan yapısal bir sorun olduğunu tespit etmiş, hatta bu amaçla daha önce pilot karar usulü uygulayarak yasama organından kanuni bir düzenleme yapmasını istemiştir.