İnsan Hakları

Emekli aylığı artış oranlarının hesaplanma yönteminin kanunla değiştirilerek beklediğinizden daha düşük bir artış yapılması, maaşınızın tamamen kesilmediği sürece mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi, sosyal güvenlik yardımlarının alt sınırının belirlenmesinde oran karşılaştırması yerine miktar karşılaştırması gibi yeni yöntemlerin getirilmesini, zorlayıcı nitelikteki kamu yararı amacına dayandırmaktadır.

Kamulaştırmasız el atma nedeniyle adınıza hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkınızın ihlali sayılmaktadır ve bu zararın giderilmesini talep edebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, geç ödeme sebebiyle tazminat tutarlarının enflasyon karşısında erimesinin, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi bu gibi durumlarda kişinin mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar vermektedir. Şirkete yatırılan paranın iadesi için dava açtıktan sonra çıkarılan bir yasa ile alacağın tahsili imkânının ortadan kaldırılması hukuka aykırı bulunmaktadır.

Bu tür bir mağduriyet yaşamanız durumunda Anayasa Mahkemesi kararlarına göre mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlal edilmiş kabul edilmektedir. Alacağınızı tahsil etmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen, yargılama süreci devam ederken yapılan yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle hakkınızı arama imkânından yoksun bırakılmanız anayasal güvencelere aykırılık teşkil etmektedir.

Arsanıza el atılması neticesinde lehinize hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda anayasal haklarınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurmanız mümkündür. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olaylarda, kamulaştırma ve kamulaştırmasız el atma bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılmasının kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.

Devletin size ait bir taşınmaza yasal bir kamulaştırma işlemi yapmadan el koyması, mülkiyet hakkınızın kanunilik ilkesine aykırı olarak ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, idarenin ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadan gerçekleştirdiği bu tür fiili müdahaleler kesin bir mülkiyet hakkı ihlali olarak değerlendirilmektedir.

Terör eylemleri veya terörle mücadele tedbirleri nedeniyle arazinize ulaşamamanız gibi devam eden müdahalelerde, zararın tazmini için başvuru süresi ancak mülkünüze yönelik bu müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlamaktadır. Anayasa Mahkemesinin kararlarına göre, süregelen ve hangi tarihte sona erdiği belli olmayan olaylar için somut bir zarar tarihi belirlemek mümkün olmamaktadır.

Arazinize ulaşamamanızdan kaynaklanan devam eden zararlarınızın tazmini için yaptığınız başvurunun süresinde olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi durumunda, temel haklarınızdan olan mülkiyet hakkı ile bu hakla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, malvarlığına ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için spesifik ve tek bir tarih belirlenemez.

Devletin taşınmazınıza kamulaştırma işlemi yapmadan fiilen el koyması, anayasal güvence altında olan mülkiyet hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, arazinize yapılan bu tür bir müdahale, ilgili kanunlarda belirtilen usullere uymadığı için doğrudan kanunilik ilkesini zedeleyen bir eylemdir.

Evet, bedelini ödeyerek satın aldığınız silahın mülkiyetinin size herhangi bir bedel ödenmeksizin veya üçüncü bir kişiye devretme imkânı tanınmaksızın doğrudan kamuya geçirilmesi Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, her ne kadar silahların mülkiyetinin kamuya geçirilmesi millî güvenlik ve kamu düzeninin sağlanması gibi meşru bir amaca dayansa da, bu durum kişilere ağır külfet yüklemektedir.