İnsan Hakları

Evet, nihai kararın öğrenilmesinden itibaren tanınan yasal süreyi geçirdiğiniz için tazminatın düşük belirlendiğine ve yargılama giderlerine dair şikayetleriniz süre aşımı nedeniyle reddedilecektir. Anayasa Mahkemesi uygulamalarına göre, mahkemeler tarafından verilen nihai kararın sizin veya avukatınız tarafından Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi üzerinden açılıp okunduğu tarih, kararın öğrenildiği tarih olarak kabul edilmektedir.

Yargılamanızın çok uzun sürmesi şikâyetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmanız artık mümkün değildir, öncelikle bu konu için özel olarak kurulmuş olan idari komisyona müracaat etmeniz gerekmektedir. Yakın zamanda yapılan yasal değişiklikler uyarınca, davaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına yönelik şikâyetlerin ilk aşamada Tazminat Komisyonu tarafından incelenmesi kuralı getirilmiştir.

Yargılamanızın çok uzun sürmesi nedeniyle hakkınızın ihlal edildiğini düşünerek doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız halinde, öncelikle yasal olarak tüketilmesi gereken diğer başvuru yollarına gitmediğiniz gerekçesiyle başvurunuzun reddedilme ihtimali bulunmaktadır. Mevzuatta yapılan yeni kanuni düzenlemeler uyarınca, davaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına yönelik şikayetlerin incelenmesi için öncelikli olarak kurulan Tazminat Komisyonu isimli idari mercie başvuru yapılması zorunlu hale getirilmiştir.

Evet, haksız yere gözaltında kalmanız nedeniyle size ödenen tazminat miktarının çok düşük olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yaparak hakkınızı arayabilirsiniz. Mahkemeler tazminat miktarını belirlerken takdir yetkisine sahip olsa da verilen tutar uğradığınız ihlalle orantısız derecede komik veya önemsiz bir miktar olamaz.

Mahkeme masraflarını ve temyiz harcını ödeme gücünüz yoksa adli yardım talebinde bulunabilirsiniz ancak bu talebinizin haksız yere reddedilmesi durumunda davanızın esastan incelenmemesi söz konusu olabilir. Dava sürecinde harç ve yargılama giderlerini ödemekle yükümlü kılınmak kural olarak gereksiz başvuruların önüne geçilmesi amacıyla öngörülmüş meşru bir uygulamadır.

Bireysel başvuru süreciniz devam ederken kurum tarafından alacağınızın tamamının size ödenmesi durumunda bu yeni ve önemli gelişmeyi Anayasa Mahkemesine bildirmezseniz başvurunuz reddedilecektir. Mahkeme, sürecin değerlendirilmesini doğrudan etkileyecek nitelikteki ödeme olgusu hakkında bilgi verilmemesini ve durumun gizlenmesini başvuru hakkının kötüye kullanılması olarak nitelendirmektedir.

Ceza infaz kurumundaki uygunsuz barınma koşullarınıza dair şikayetlerinizin infaz hakimliğince hiçbir araştırma yapılmadan reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde lehinize manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir. Mahkemenin, kalabalık koğuşlar ve yerde yatma gibi iddialarınızı hiç incelememesi ve size asgari güvenceleri içeren pratikte işleyen bir hukuk yolu sunmaması hak ihlali olarak kabul edilmektedir.

Ceza infaz kurumunda meydana gelen bir ölüm olayı sonrasında sorumlular hakkında verilen takipsizlik kararına yönelik itirazınızın reddedildiğini öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurmanız gerekmektedir. Eğer hukuki sürecinizi bir avukat aracılığıyla takip ediyorsanız bireysel başvuru süresinin başlangıcı olarak sizin veya avukatınızın kararı öğrendiği tarihlerden hangisi daha önceyse o tarih esas alınmaktadır.

Bireysel başvuru süreciniz devam ederken alacağınızın kurum tarafından kısmen veya tamamen ödenmesi durumunda bu gelişmeyi Anayasa Mahkemesine bildirmemeniz, başvurunuzun reddedilmesiyle sonuçlanacaktır. Anayasa Mahkemesi, başvuru değerlendirme sürecinde ortaya çıkan ve davanın sonucunu doğrudan etkileyebilecek nitelikteki yeni ve önemli gelişmelerin mahkemeden gizlenmesini başvuru hakkının kötüye kullanılması olarak kabul etmektedir.

Kardeşinizin katilinin yıllar sonra bulunup cezalandırılması durumunda dahi, mahkeme sürecinin makul olmayan bir şekilde çok uzun sürmesi nedeniyle devletten tazminat talep etmeniz mümkündür. Bir kasten öldürme olayında ceza muhakemesi sürecinin makul ivedilikle yapılmaması, olay yeri incelemesi veya moleküler genetik tespitler yapılsa da esaslı delillerin çok geç değerlendirilmesi, devletin anayasal bir görevi olan yaşam hakkı güvencesini zedeleyen durumlardır.