Etkili Başvuru Hakkı

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi, benzer uyuşmazlıklarda alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan yürürlüğe giren kanuni düzenlemeler nedeniyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Mahkemenin, cezaevindeki barınma koşullarınıza ilişkin şikayetinizi görev alanına girmediği gerekçesiyle hiç incelemeden usulden reddetmesi, anayasal bir güvence olan etkili başvuru hakkı kuralının açık bir ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa'ya göre temel bir hakkının ihlal edildiğini ileri süren herkes, iddialarını inceletebileceği ve mağduriyetini giderebileceği ulaşılabilir yargısal yollara başvurma hakkına sahiptir.

Süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için somut bir tarih belirlenemeyeceğinden ilgili kanunda belirtilen başvuru sürelerinin müdahalenin kesildiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamamasından kaynaklanan zararın tazmini için Zarar Tespit Komisyonuna yapılan başvurularda sürenin katı bir şekilde yorumlanması hak ihlaline yol açmaktadır.

Bir şirkete yatırdığınız paranın iadesi talebiyle açtığınız dava devam ederken yapılan yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, benzer durumlardaki başvurularda kişilerin alacaklarını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren kanuni düzenlemeler nedeniyle bu mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak değerlendirmektedir.

Arazinize ulaşamamanız gibi süregelen ve devam eden müdahalelerde zararın doğduğu olay için kesin ve somut bir tarih belirlenemeyeceğinden idari başvuru süresinin müdahalenin sona erdiği tarihten itibaren başlaması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, tarlanıza gidememeniz gibi durumlarda zararın her yıl kesintiye uğrayarak tekrarlandığını kabul etmek ve başvuru süresinin geçtiğinden bahisle talebinizi reddetmek aşırı şekilci bir yaklaşımdır.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava devam ederken yapılan bir kanuni düzenleme sonucu alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması durumunda mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlal edilmiş sayılabilmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olayları incelediğinde, alacağını tahsil etmek için uygun hukuki yollara başvuran kişilerin, yargılama sürecinde ortaya çıkan yeni kanuni düzenlemeler sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal güvencelere aykırı bulmuştur.

Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen dava sırasında yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme sebebiyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal hakların ihlali olarak değerlendirmektedir. Somut olaylarda, kişilerin yargı yoluyla haklarını arama çabalarının sonradan çıkarılan yasalarla boşa çıkarılması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ve bununla bağlantılı olarak düzenlenen etkili başvuru hakkı ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.

Süregelen bir şekilde mülkünüze ulaşamadığınız durumlarda zarar tespit komisyonuna başvuru süresinin dolduğunun kabul edilmesi aşırı şekilci bir yorum olup bu ihlale karşı Anayasa Mahkemesine başvurarak yeniden yargılama isteyebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, terör olayları sebebiyle mülke ulaşılamamasından kaynaklanan zararların tazmini için yapılan idari başvurularda sürenin çok katı yorumlanmasını hukuka aykırı bulmaktadır.

Anayasa Mahkemesi hak ihlali tespit ettiğinde doğrudan tazminat ödemek yerine, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanızın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili derece mahkemesine gönderilmesine karar verir. Kararda tespit edilen mülkiyet hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkı ihlalinin asıl kaynağı, idare veya mahkemelerin hukuku aşırı şekilci yorumlayarak mağduriyete yol açmış olmasıdır.

Bir şirkete yatırılan paranın iadesi amacıyla açılan dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağın tahsil imkânının ortadan kaldırılması, Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edilmesi anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen tam bu yargılama sürecinde yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme yüzünden kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.