Etkili Başvuru Hakkı

Terör olayları nedeniyle mülkünüze ulaşamamanızdan kaynaklanan zararınızın tazmini için yaptığınız başvurunun katı bir süre yorumuyla reddedilmesi kesinlikle anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelmektedir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, 5233 sayılı Kanun kapsamında yer alan başvuru süreleri, mülke ulaşamama gibi sürekli devam eden mağduriyetlerde esnek değerlendirilmelidir.

Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle Tazminat Komisyonu tarafından size ödenmesine hükmedilen tazminat miktarının çok düşük olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişilerin uzun süren davalar sebebiyle yaşadıkları mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla kurulan yolların sadece mevzuatta yer alması yeterli görülmeyip aynı zamanda pratikte de başarı şansı sunması ve yeterli giderim sağlaması gerekmektedir.

Bu tür bir mağduriyet yaşamanız durumunda Anayasa Mahkemesi kararlarına göre mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlal edilmiş kabul edilmektedir. Alacağınızı tahsil etmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen, yargılama süreci devam ederken yapılan yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle hakkınızı arama imkânından yoksun bırakılmanız anayasal güvencelere aykırılık teşkil etmektedir.

Terör eylemleri veya terörle mücadele tedbirleri nedeniyle arazinize ulaşamamanız gibi devam eden müdahalelerde, zararın tazmini için başvuru süresi ancak mülkünüze yönelik bu müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlamaktadır. Anayasa Mahkemesinin kararlarına göre, süregelen ve hangi tarihte sona erdiği belli olmayan olaylar için somut bir zarar tarihi belirlemek mümkün olmamaktadır.

Arazinize ulaşamamanızdan kaynaklanan devam eden zararlarınızın tazmini için yaptığınız başvurunun süresinde olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi durumunda, temel haklarınızdan olan mülkiyet hakkı ile bu hakla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, malvarlığına ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için spesifik ve tek bir tarih belirlenemez.

Arazinize veya mülkünüze erişememeniz gibi sürekli devam eden müdahalelerde tazminat başvurusu için öngörülen süreler, müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlamalıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması gibi süregelen müdahalelerde zarar konusu olay için somut ve tek bir tarih belirlenmesi mümkün değildir.

Dava sürecinde yapılan bir kanuni düzenleme nedeniyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi emsal kararlarında, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren yeni bir kanun ile bireylerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılması durumunu hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Paranızın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni düzenleme sonucu alacağınızı tahsil imkânınızın elinizden alınması, mülkiyet hakkı ve bununla bağlantılı olan etkili başvuru hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurmanıza rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme nedeniyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmanız anayasal güvencelere aykırılık teşkil etmektedir.

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkı ve bu hakla bağlantılı olan etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan çıkarılan kanuni düzenlemelerle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılamayacağına karar vermiştir.

Anayasa Mahkemesinin sizin durumunuzda mülkiyet hakkıyla bağlantılı olarak ihlal kararı vermesi hâlinde, kararın gönderildiği yerel yargı mercileri gecikmeksizin yeniden yargılama işlemlerini başlatmakla yükümlüdür. Yüksek mahkemenin verdiği bu karar, alacağınızın tahsil imkânını ortadan kaldıran uygulamanın anayasal haklarınızı zedelediğini tespit niteliği taşımaktadır.