Anasayfa/ Konular/ İnsan Hakları/ Etkili Başvuru Hakkı

Etkili Başvuru Hakkı

Hakları ihlal edilen bir bireyin, bu ihlalin durdurulması ve zararının telafi edilmesi için pratikte gerçekten işleyen ve sonuç doğuran bir hukuki yola erişim hakkıdır. Kağıt üzerinde var olan ancak fiilen işlemeyen itiraz mekanizmaları hukukun üstünlüğü ilkesiyle bağdaşmadığından, bu hakkın tesisi devletin mutlak yükümlülükleri arasındadır.
Soru & Cevap Güncelleme: 10.04.2025

Alacağımı tahsil etmek için mahkemeye başvurdum fakat süreçte çıkan yasa yüzünden hakkımı alamadım. Anayasa mahkemesi bu tür mağduriyetler için nasıl bir karar veriyor?

add

Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen dava sırasında yürürlüğe giren bir kanuni düzenleme sebebiyle kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal hakların ihlali olarak değerlendirmektedir. Somut olaylarda, kişilerin yargı yoluyla haklarını arama çabalarının sonradan çıkarılan yasalarla boşa çıkarılması, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ve bununla bağlantılı olarak düzenlenen etkili başvuru hakkı ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 02.06.2025

Terör olayları nedeniyle uzun süredir mülküme ulaşamıyorum ve zarar tespit komisyonuna başvuru süresini kaçırdığım söylendi, hakkımı aramak için ne yapabilirim?

add

Süregelen bir şekilde mülkünüze ulaşamadığınız durumlarda zarar tespit komisyonuna başvuru süresinin dolduğunun kabul edilmesi aşırı şekilci bir yorum olup bu ihlale karşı Anayasa Mahkemesine başvurarak yeniden yargılama isteyebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, terör olayları sebebiyle mülke ulaşılamamasından kaynaklanan zararların tazmini için yapılan idari başvurularda sürenin çok katı yorumlanmasını hukuka aykırı bulmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 04.03.2026

Terör zararımın ödenmemesiyle ilgili anayasa mahkemesi mülkiyet hakkımın ihlal edildiğine karar verirse bana doğrudan tazminat öder mi yoksa dosyam ne olur?

add

Anayasa Mahkemesi hak ihlali tespit ettiğinde doğrudan tazminat ödemek yerine, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla dosyanızın yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili derece mahkemesine gönderilmesine karar verir. Kararda tespit edilen mülkiyet hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkı ihlalinin asıl kaynağı, idare veya mahkemelerin hukuku aşırı şekilci yorumlayarak mağduriyete yol açmış olmasıdır.

Soru & Cevap Güncelleme: 07.08.2025

Bir şirkete yatırdığım paramı geri almak için dava açtım ama dava sürerken çıkan bir kanun yüzünden paramı tahsil edemez hâle geldim. Bu durumda mülkiyet hakkım ihlal edilmiş sayılır mı?

add

Bir şirkete yatırılan paranın iadesi amacıyla açılan dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağın tahsil imkânının ortadan kaldırılması, Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edilmesi anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen tam bu yargılama sürecinde yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme yüzünden kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.04.2025

Şirkete yatırdığım parayı geri almak için dava açtım ama dava sürerken çıkan bir kanun yüzünden paramı alamıyorum, bu durumda hakkımı nasıl arayabilirim?

add

Dava devam ederken yapılan yasal bir yasal düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması durumunda, mülkiyet hakkınız ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlal edilmiş sayılabilmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olaylarda uyguladığı ilkelere dayanarak, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen sonradan çıkarılan kanuni düzenlemelerle vatandaşların hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılamayacağını belirtmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.09.2025

Devam eden davamda çıkarılan yeni yasa ile alacağımı tahsil edemez hale geldim, devletin bu şekildeki bir müdahalesi anayasal olarak hangi haklarımı ihlal eder?

add

Dava süreciniz devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme sonucunda alacağınızın tahsil imkânının fiilen ortadan kaldırılması, Anayasa kapsamında teminat altına alınan iki temel hakkın ihlali anlamına gelebilmektedir. Bunlardan ilki, şahsi malvarlığınızı ve alacaklarınızı koruyan mülkiyet hakkı iken, ikincisi ise hakkınızı aramak için mahkemelere başvurma ve yasal yollardan sonuç alma imkânınızı güvenceye bağlayan etkili başvuru hakkı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 29.11.2025

Bir şirkete yatırdığım parayı geri almak için dava açtım ama dava sürerken çıkan bir kanun yüzünden paramı alamıyorum, bu durumda anayasal haklarım ihlal edilmiş sayılır mı?

add

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağınızı tahsil etme imkânınızın ortadan kaldırılması, anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelir. Anayasa Mahkemesi emsal kararlarında, bir kişinin alacağını tahsil etmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmasına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 25.08.2025

Şirkete yatırdığım parayı geri almak için dava açtım ama dava sürerken çıkan bir kanun yüzünden paramı alamıyorum, bu durumda anayasal haklarım ihlal edilmiş olmuyor mu?

add

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi amacıyla açtığınız dava devam ederken yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağınızı tahsil etme imkânınızın elinizden alınması, anayasal haklarınızın ihlal edildiği anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki uyuşmazlıklarda, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen yargılama sürecinde sonradan yapılan bir kanuni düzenleme yüzünden mağduriyet yaşanmasını hukuka aykırı bulmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 07.02.2025

Bir şirkete yatırdığım parayı geri almak için dava açtım ama dava sürerken çıkan bir kanun yüzünden paramı alamıyorum. Bu durum haklarımı ihlal etmiyor mu?

add

Bir alacağın tahsili amacıyla uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen dava sürecinde yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme sebebiyle alacağı tahsil etme imkânının ortadan kalkması mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi benzer nitelikteki olaylarda, kişilerin alacaklarını tahsil etmek için hukuki mekanizmaları işletme imkânından sonradan yapılan bir düzenlemeyle mahrum bırakılmasını anayasal hakların ihlali olarak kabul etmiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 06.03.2025

Şirkete yatırdığım paranın iadesi için açtığım dava sürerken çıkan yeni kanun yüzünden paramı tahsil etme imkanım elimden alındı, bu durum anayasal haklarımın ihlali sayılır mı?

add

Şirkete yatırdığınız paranın iadesi için açtığınız dava devam ederken yapılan yeni bir kanuni düzenleme neticesinde alacağınızı tahsil imkânınızın ortadan kaldırılması, Anayasa ile güvence altına alınmış olan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkı ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, kişilerin alacaklarını tahsil edebilmek amacıyla uygun hukuki yollara başvurmalarına rağmen yargılama sırasında yürürlüğe giren yasal değişiklikler sebebiyle hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını anayasal hakların ihlali olarak kabul etmektedir.