Dolandırıcılık

Ceza hukuku uygulamalarında, mağdurun haksız, ahlaka aykırı veya gayrimeşru bir amaçla hareket etmiş olması, ona karşı işlenen dolandırıcılık suçunun oluşumunu kural olarak engellememektedir. Failin, sizi yasa dışı da olsa bir malı teslim edeceği yönünde yalan beyanlarla kandırması ve bu şekilde iradenizi fesada uğratarak haksız menfaat temin etmesi, dolandırıcılık suçunun kanuni tanımındaki tipik unsurları barındırmaktadır.

Kullanıcıları gerçeğine çok benzeyen sahte internet sitelerine yönlendirerek banka şifresi gibi kişisel bilgileri ele geçirmek ve bu yolla maddi menfaat temin etmek, hukuken haksız çıkar sağlama eylemi olarak cezalandırılabilecek bir suç tipidir. Oltalama veya şifre avlama olarak bilinen bu dolandırıcılık yönteminde, failin amacı bilişim sisteminin olanaklarını kullanarak mağduru aldatmak ve onun hesapları üzerinde kontrol kurmaktır.

Hastane sistemindeki kayıtlara müdahale edilerek hakkınızdaki yasal bir tutanağın silinmesi ve bu işlem üzerinden failin maddi bir kazanç sağlaması, bilişim sistemi aracılığıyla haksız çıkar sağlama suçunun unsurlarını barındıran ciddi bir eylemdir. Failin, sistemin işleyişini bozarak veya verileri yok etme yoluna giderek kendisine veya bir başkasına menfaat temin etmesi, adli makamlarca cezai yaptırıma tabi tutulan bağımsız bir fiil olarak incelenmektedir.

Banka hesabınızdaki paranın internet üzerinden izinsiz olarak başka bir hesaba aktarılması, öncelikle bilişim sistemleri vasıtasıyla haksız çıkar sağlama kapsamında değerlendirilebilecek ağır bir ihlaldir. Kanun koyucu, bilişim sistemindeki verilerin değiştirilmesi, başka yere gönderilmesi veya sisteme veri yerleştirilmesi yoluyla bir menfaat elde edilmesini özel bir yaptırıma bağlamıştır.

Yakın arkadaşınızın e-posta veya sosyal medya hesabının bir başkası tarafından ele geçirilip, arkadaşınızmış gibi davranılarak sizden para talep edilmesi ve sizin de bu parayı göndermeniz eylemi, kanunlarımızca hukuka aykırı sayılan oldukça yaygın bir fiildir. Failin gerçek hesap sahibinin kimliğine bürünerek sizi aldatması ve bu yolla kendisine haksız bir maddi menfaat sağlaması, bilişim sistemlerinin sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle dolandırıcılık fiilini gündeme getirebilecektir.

Oyun şifrenizi kendi rızanızla paylaşmış olmanız, hesabın tamamen başkasına devredildiği anlamına gelmese de, yasal süreçlerde ispat sorunu yaratabilecek karmaşık bir durumdur. Çevrimiçi oyunların son kullanıcı lisans sözleşmeleri genellikle hesap bilgilerinin üçüncü şahıslarla paylaşılmasını kesin bir dille yasaklamaktadır.

Sosyal medya platformlarındaki kullanıcı hesaplarının şifrelerinin kırılarak başkaları tarafından ele geçirilmesi, yetki dışı bilişim sistemine girme eylemi olarak nitelendirilen bir bilişim suçu türüdür. Ele geçirilen hesabınız üzerinden arkadaş listenizdeki kişilere mesajlar gönderilerek para veya kredi kartı bilgisi talep edilmesi, dolandırıcılık faaliyetlerine zemin hazırlayan ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir.

Bir hizmet işletmesinden bedelini ödemeyecek durumda olduğunuzu bildiğiniz halde yararlanıp sonrasında ödeme yapmadan ayrılmanız, eski kanun döneminin aksine günümüzde ağırlıklı olarak dolandırıcılık suçu çerçevesinde incelenmektedir. Restoran sahibine karşı aktif bir hileli hareket yapmamış olsanız bile, sipariş vererek ödeme yapacakmış gibi davranmanız geçerli bir hukuki ilişki kurduğunuzu gösterir.

Satın alınan bir ürünün beklenen performansı göstermemesi veya özelliklerinin ticari hayatın doğası gereği bir miktar abartılarak övülmesi, tek başına ceza hukuku anlamında hileli davranış olarak nitelendirilemez. Dolandırıcılık suçundan bahsedilebilmesi için, failin açıkça gerçeğe aykırı olgular ileri sürerek sizin denetim imkanınızı elinizden alması veya sizi ciddi bir yanılgıya sürüklemesi gerekmektedir.

Çantanızı çalan kişinin daha sonra cüzdanınızın içindeki kartı kullanarak bankamatikten para çekmesi durumu, birden fazla bağımsız ceza normunu ihlal eden zincirleme bir eylemler bütünüdür. Yargıtay uygulamalarına ve ceza mevzuatımıza göre fail, öncelikle eşyanızı çaldığı için hırsızlık suçundan ötürü yargılanacak, sonrasında ise eline geçen bu kartı rızanız dışında kullanarak menfaat sağladığı için ayrıca gerçek içtima kuralları gereğince banka veya kredi kartının kötüye kullanılması suçundan cezalandırılacaktır.