Dolandırıcılık

Bir hizmet işletmesinden bedelini ödemeyecek durumda olduğunuzu bildiğiniz halde yararlanıp sonrasında ödeme yapmadan ayrılmanız, eski kanun döneminin aksine günümüzde ağırlıklı olarak dolandırıcılık suçu çerçevesinde incelenmektedir. Restoran sahibine karşı aktif bir hileli hareket yapmamış olsanız bile, sipariş vererek ödeme yapacakmış gibi davranmanız geçerli bir hukuki ilişki kurduğunuzu gösterir.

Satın alınan bir ürünün beklenen performansı göstermemesi veya özelliklerinin ticari hayatın doğası gereği bir miktar abartılarak övülmesi, tek başına ceza hukuku anlamında hileli davranış olarak nitelendirilemez. Dolandırıcılık suçundan bahsedilebilmesi için, failin açıkça gerçeğe aykırı olgular ileri sürerek sizin denetim imkanınızı elinizden alması veya sizi ciddi bir yanılgıya sürüklemesi gerekmektedir.

Çantanızı çalan kişinin daha sonra cüzdanınızın içindeki kartı kullanarak bankamatikten para çekmesi durumu, birden fazla bağımsız ceza normunu ihlal eden zincirleme bir eylemler bütünüdür. Yargıtay uygulamalarına ve ceza mevzuatımıza göre fail, öncelikle eşyanızı çaldığı için hırsızlık suçundan ötürü yargılanacak, sonrasında ise eline geçen bu kartı rızanız dışında kullanarak menfaat sağladığı için ayrıca gerçek içtima kuralları gereğince banka veya kredi kartının kötüye kullanılması suçundan cezalandırılacaktır.

Sizin içine düştüğünüz bir hatadan veya yanlış bilgi sahibi olmanızdan faydalanılarak, karşı tarafın sizi bilgilendirme yükümlülüğü olduğu halde kasten susması, ihmali davranışla gerçekleştirilen bir dolandırıcılık fiili olarak değerlendirilebilir. Ceza hukuku uygulamasında, aranızdaki sözleşmeden, kanundan veya iş ilişkisinden doğan bir aydınlatma yükümlülüğü bulunmasına rağmen failin susarak mevcut hatanızı kuvvetlendirmesi veya devamını sağlaması, icrai bir hileli hareketle eşdeğer kabul edilebilmektedir.

Satıcının aracın kilometresini düşürerek size emsallerinden daha yüksek fiyata satması, hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir dolandırıcılık eylemi olarak değerlendirilebilir. Olayda mağdurun durumu profesyonelce incelemesi veya aracı ekspertize götürmesi zorunlu bir yükümlülük değildir.

Bu tarz organize telefon aramaları, kişilerin güven kurumu olan bankalara duyduğu inancı suistimal ederek uygulanan ve uygulamada ikna yöntemi olarak da bilinen son derece yaygın bir bilişim suçudur. Sizi arayan faillerin, kart ücretlerinin iade edileceği gibi aldatıcı beyanlarla iradenizi fesada uğratarak cep telefonunuza gelen güvenlik şifresini ele geçirmeleri ve harcama yapmaları, failin nitelikli dolandırıcılık veya gerçek bir banka kartının hukuka aykırı şekilde kullanılması suçu kapsamında yargılanmasını gerektirecek eylemlerdir.

İnternet üzerinden verilen satış ilanları aracılığıyla iletişime geçtiğiniz kişiye kapora göndermeniz ve sonrasında her mecradan engellenmeniz, hukuki incelemeye tabi tutulabilecek bir bilişim dolandırıcılığı vakasıdır. Bilişim sistemlerinin sağladığı kolaylıklar kullanılarak sahte ilanlar üzerinden geniş kitlelere ulaşılması, bu eylemin nitelikli dolandırıcılık olarak nitelendirilmesine yol açabilmektedir.

İnternet bankacılığı sistemine hileli yollarla sızılarak hesabınızdaki mevduatın yetkisiz kişilerce başka bir yere transfer edilmesi, bilişim sistemi aracılığıyla haksız yarar sağlama şüphesiyle adli makamlara intikal ettirilebilecek bir olaydır. Faillerin bilgisayar verileri üzerinde sizin adınıza talimatlar oluşturarak giriş manipülasyonu yapması, makineyi aldatarak kendi lehlerine haksız bir kazanım elde etmelerine yol açmaktadır.

Hesabınızdaki paranın internet bankacılığı kullanılarak sizin rızanız dışında failin kendi hesabına aktarılması, klasik dolandırıcılık hükümleriyle değil, haksız çıkar sağlama suçu kapsamında değerlendirilebilecek bir durumdur. Dolandırıcılık suçunun yasal olarak oluşabilmesi için gerçek bir insanın hileli davranışlarla kandırılması gerekirken, bankacılık sistemi gibi bilgisayar ağlarında doğrudan sisteme müdahale edildiğinden ortada aldatılmış bir insan iradesi bulunmamaktadır.

İnternet bankacılığı şifrenizin ele geçirilerek hesabınızdaki paranın sizin bilginiz dışında başka bir hesaba aktarılması, banka sistemindeki verilerin temsil ettiği ekonomik değerin izinsiz transferi anlamına geldiğinden, bilişim sistemleri aracılığıyla haksız çıkar sağlama suçu bağlamında hukuki incelemeye tabi tutulur. Nakit paranın bankaya yatırılmasıyla birlikte nesnelliğini yitirerek maddi varlığı olmayan ancak kişiye alacak hakkı veren soyut bir veri haline dönüşmesi sebebiyle, bu tür dijital eylemler klasik hırsızlık suçundan ziyade bilişim suçları çerçevesinde incelenmektedir.