Ceza Hukuku

Disiplin soruşturmasında aklanmış olmanız, aynı olayla bağlantılı olarak daha sonra ceza mahkemesinde yargılanmanıza ve hapis cezası almanıza hukuken kesin bir engel teşkil etmemektedir. Ulusal yüksek mahkemenin değerlendirmelerine göre, disiplin işlemleri ile ceza davalarında incelenen olgusal unsurlar ve hukuki temeller birbirinden farklılık gösterebilmektedir.

Cinsel yöneliminiz nedeniyle şiddete maruz kalmanıza rağmen yetkili makamların bu saldırıdaki ayrımcı saiki yeterince soruşturmaması ve failleri buna uygun şekilde cezalandırmaması durumunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurabilirsiniz. Mahkeme, bireylerin cinsel yönelimlerine yönelik önyargılardan kaynaklanan şiddet eylemlerinin devletler tarafından sıradan bir suç gibi değerlendirilemeyeceğini açıkça ortaya koymaktadır.

Ülkenizin iç hukukunda cinsel yönelim temelli suçları doğrudan düzenleyen özel bir yasal düzenleme bulunmasa bile, mahkemelerin size yönelik saldırıdaki homofobik niyetleri yargılama aşamasında mutlaka dikkate alması gerekmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, devletlerin mevcut ceza hukuku mekanizmalarını, azınlık gruplarına yönelik ayrımcı ve önyargılı şiddet olaylarını aydınlatacak şekilde etkili bir biçimde uygulamak zorunda olduğunu belirtmektedir.

Normal şartlarda uluslararası mercilere başvurmadan önce iç hukuk yollarının tüketilmesi gerekse de, yerel anayasa mahkemesinin bu tür bir şikayeti inceleme yetkisinin olmadığı açıkça belliyse doğrudan uluslararası başvuru yapmanız mümkündür. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Bosna Hersek Anayasa Mahkemesinin anayasa hükümlerinin uluslararası insan hakları sözleşmeleriyle uyumlu olup olmadığını denetleme yetkisinin bulunmadığına dair yerleşik içtihadını dikkate alarak, anayasanın bizzat kendisinden kaynaklanan etnik ayrımcılık şikayetlerinde anayasa şikayeti yolunu tüketilmesi zorunlu ve sonuç alıcı bir başvuru yolu olarak görmemektedir.

Hükümetin seçimlere yönelik yabancı müdahale iddialarını araştırma yönünde bağımsız ve mutlak bir yasal zorunluluğu bulunmadığından, sırf bu konunun soruşturulmaması doğrudan bir hak ihlali sayılmamaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yaşama hakkı veya işkence yasağı gibi çok ağır ihlal iddialarında devletlerin derhal resmi soruşturma başlatma zorunluluğu olduğunu belirtse de, bu kuralı serbest seçim hakkı bağlamında doğrudan uygulanabilir bağımsız bir zorunluluk olarak görmemektedir.

Evet, devletin yetkili makamlarının size karşı uygulanan kötü muameleyi zamanında ve aydınlatıcı bir şekilde soruşturmaması açık bir hak ihlali sayılmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, özellikle işkence ve kötü muamele yasağı kapsamındaki olaylarda devletin etkili soruşturma yürütme konusunda güçlü bir pozitif yükümlülüğü olduğunu vurgulamaktadır.

Hayır, devam eden bir ceza soruşturmasında yıllar sonra şikayetçi veya müdahil sıfatından vazgeçerek sürece yalnızca tanık olarak devam etmeniz, geçmiş döneme ait mağdur statünüzü otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, kişinin soruşturmaya aktif olarak katıldığı uzun bir dönemin ardından bu statüsünden feragat etmesinin, en azından feragat tarihinden önceki dönem için mağdur statüsü üzerinde olumsuz bir etkisi olmadığını belirtmektedir.

Evet, devlet görevlilerinden gördüğünüz şiddete ilişkin yürütülen soruşturmanın aşırı uzun sürmesi ve nihayetinde etkisiz bir şekilde kapatılması nedeniyle yaşadığınız hayal kırıklığı ve manevi acı için tazminat talep edebilirsiniz. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, devletin kişilere karşı uygulanan kötü muamele iddialarını aydınlatma ve sorumluları tespit etme konusundaki başarısızlığının, mağdurlar üzerinde ciddi bir sıkıntı ve çaresizlik hissi yarattığını kabul etmektedir.

Hücre cezası veya artırılmış gözetim altında tutulduğunuz fiziki koşulların soğuk, rutubetli veya aşırı kalabalık olması nedeniyle sağlığınızın bozulduğunu iddia ederek açacağınız bir davanın kazanılması, bu şartların sizin üzerinizde kalıcı bir hasar bıraktığının ispatına bağlıdır. Yerel mahkemeler, manevi tazminat taleplerini değerlendirirken yaşanılan acı ve korkunun yoğunluğunu, süresini ve kişinin günlük yaşam aktivitelerini ne ölçüde kısıtladığını göz önünde bulundurmaktadır.

Devletin, kolluk kuvvetlerinin uyguladığı şiddet ve kötü muamele iddialarına karşı yürüttüğü ceza yargılamalarının zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle düşmesi, mahkeme tarafından etkili soruşturma yükümlülüğünün ihlali olarak kabul edilmektedir. İlgili kararda, otuz bir polis memuru hakkında adam kaçırma, kasten yaralama ve görevi kötüye kullanma gibi çeşitli suçlardan dava açılmış olmasına rağmen, yasal mevzuattaki sürelerin kısalığı sebebiyle birçok suçlamanın zamanaşımına uğradığı ve cezasız kaldığı vurgulanmıştır.