Ceza Hukuku

Soruşturma dosyanıza erişiminizin gerekçesiz şekilde kısıtlanması nedeniyle itiraz hakkınızı etkin kullanamadığınız için beraat etmiş olsanız dahi manevi tazminat alabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, tutukluluğa itiraz imkânını zedeleyen dosya kısıtlaması kararlarının, temel anayasal güvencelerden olan yargı merciine başvurma hakkını zedelediğini kabul etmektedir.

Televizyon programlarında yaptığınız siyasi yorumların bağlamından koparılarak değerlendirilmesi sonucunda yalnızca bu ifadelere dayanılarak tutuklanmanız hukuka aykırı bulunabilir. Soruşturma makamlarının hakkınızda tutuklama tedbiri uygulayabilmesi için kullandığınız ifadelerin terör örgütünün cebir, şiddet ve tehdit içeren yöntemlerine yönelik övgü, meşrulaştırma ya da teşvik etme niteliğinde olduğunu somut delillerle ortaya koyması gerekmektedir.

Soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecek durumlarda dosya inceleme yetkisi kısıtlanabilir, ancak bu durumun somut ve haklı bir gerekçeye dayanması şarttır. Soruşturma mercileri, dosya inceleme yetkisi kısıtlamasına karar verirken, şüphelinin veya avukatının belgelere erişiminin soruşturmanın amacını nasıl ve ne şekilde tehlikeye düşürebileceğini açıkça ortaya koymak zorundadır.

Kanunda öngörülen gözaltı süresinin aşılması veya yakalama işleminin hukuka aykırı olması durumunda, ilgili kişilerin maddi ve manevi zararları için tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır. Hukukumuzda, yakalama ve gözaltına alınma şartlarının oluşmadığı veya bu sürelerin yasal sınırları aştığı iddialarına karşı Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında maddi ve manevi tazminat davası açılması etkili bir hukuk yolu olarak düzenlenmiştir.

Soruşturma makamlarının soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebileceği şeklindeki soyut ve genel bir gerekçeyle dosya içeriğini incelemenizi kısıtlaması, adil yargılanma güvenceleri kapsamında kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızı ihlal eder. Tutuklu yargılamalarda hakkınızdaki suçlamalara ve delillere itiraz edebilmeniz için soruşturma dosyasındaki belgelere erişebilmeniz temel bir haktır ve bu duruma ancak çok zorunlu hallerde kısıtlama getirilebilir.

Ceza infaz kurumunda tutuklu veya hükümlü olarak bulunan bir kişiye ziyaretçileri tarafından getirilen süresiz yayınların idarece teslim edilmemesi, kişinin haber veya fikir alma hürriyetine yani ifade özgürlüğü hakkına yapılmış bir müdahale kabul edilmektedir. İdareler, kurumun düzenini ve güvenliğini sağlamak, suçun önlenmesi ve mahkûmun ıslahı gibi meşru amaçlarla gelen yayınlara kısıtlama getirebilirler.

Ceza infaz kurumlarının mahpusların mektuplarını veya evraklarını gerekli içerik incelemesini yapmadan doğrudan imha etmesi, anayasal güvence altındaki haberleşme hürriyetinin açık bir ihlalidir. Bir mahpusun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göndermek istediği delil dilekçesi gibi belgelerin, sadece hakaret veya yanlış bilgiler içerdiği şeklindeki soyut bir gerekçeyle alıkonulup yok edilmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir.

Cezaevi idaresinin mahpusların Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göndermek istediği evraklara yalnızca sakıncalı olduğunu ileri sürerek el koyması ve bu belgeleri yok etmesi anayasal bir hak ihlalidir. Bu tür durumlarda idarenin mektupları denetlemesi ve alıkoyması işlemi uygulanırken, belgelerin mahpusun savunma hakkı kapsamında gönderilip gönderilmediğinin yargı mercilerince özenle değerlendirilmesi şarttır.

Şikâyet konusu ettiğiniz dava dosyalarına hukuken taraf olmamanız durumunda Anayasa Mahkemesi bireysel başvurunuzu esas yönünden incelemeyecektir. Bireysel başvuruda bulunabilmeniz için, başvuruya konu edilen ve hakkınızı ihlal ettiğini ileri sürdüğünüz kamusal eylem veya işlemden kişisel olarak ve doğrudan etkilenmiş olmanız yasal bir zorunluluktur.

Gözaltında bulunduğunuz sırada meydana gelen yaralanmalara ilişkin doktor raporunuz olmasına rağmen savcılığın takipsizlik kararı vermesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Devletin kontrolü altındayken meydana gelen yaralanma olaylarında, yetkili makamların bu yaralanmanın nasıl oluştuğuna dair tatmin edici ve inandırıcı bir açıklama getirme yükümlülüğü bulunmaktadır.