Biyometrik Veri

Kamusal alanlarda yapay zeka destekli yüz tanıma ve biyometrik veri eşleştirme sistemlerinin kullanımı, hem dünyada hem de ülkemizde oldukça hassas ve tartışmalı bir hukuki meseledir. Kişilerin biyometrik verileri, en üst düzeyde korunması gereken özel nitelikli kişisel veriler arasında yer alır.

Yüz tanıma sistemleri aracılığıyla elde edilen ve kişiyi doğrudan tanımlamaya yarayan yüz haritası bilgileri, hukuken biyometrik veri statüsündedir ve bu verilerin işlenmesi çok daha sıkı koruma kurallarına tabidir. İlgili düzenlemelere göre, kural olarak bu tür özel nitelikli kişisel verilerin ilgili kişinin açık rızası olmadan toplanması ve işlenmesi, kesin yasal istisnalar dışında, hukuka aykırı bir müdahale olarak değerlendirilebilir.

Çağrı merkezleri üzerinden işlem güvenliğinin ve kimlik tespitinin sağlanması amacıyla insan sesinin analiz edilerek kullanılması, sesin kişiyi doğrudan ayırt edici bir fiziksel özellik olması sebebiyle biyometrik veri işleme faaliyeti olarak kabul edilmektedir. Biyometrik nitelikteki bu veriler, mevzuatımızda çok daha katı kurallarla korunan özel nitelikli kişisel veriler grubunda yer alır ve bu tür hassas verilerin işlenmesi genellikle durumun ciddiyetine uygun net bir bilgilendirme ile özgür iradenize dayalı açık rızanızın alınmasını gerektirir.

Parmak izi ve kan grubu gibi sağlığınızı veya biyometrik özelliklerinizi yansıtan bilgiler sıradan verilerden farklı olarak çok daha sıkı korunan özel nitelikli kişisel veri statüsündedir. Kanun koyucu, bireylerin ırkı, etnik kökeni, sağlık bilgileri, genetik ve biyometrik verileri gibi başkaları tarafından öğrenildiğinde ayrımcılığa veya mağduriyete yol açabilecek hassas bilgileri özel nitelikli kişisel veri olarak ayrı bir sınıflandırmaya tabi tutmuştur.

İşe alım görüşmelerinde yüz ifadeleriniz, ses tonunuz ve duygusal tepkileriniz gibi biyometrik veri niteliği taşıyan özel nitelikli kişisel verilerinizin açık rızanız olmaksızın analiz edilmesi hukuka aykırılık teşkil edebilecek bir uygulamadır. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında, işe yatkınlığınızı değerlendirmek amacıyla dahi olsa, rızanız dışında duygu tanıma sistemleriyle psikolojik veya fiziksel verilerinizin işlenmesi mahremiyet ihlali yaratır.