Bireysel Başvuru

Temel hak ve özgürlükleri kamu gücü tarafından ihlal edilen bireylerin, iç hukuk yollarını tükettikten sonra başvurdukları en etkili ve son anayasal denetim mekanizmasıdır. Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) yapılacak bireysel başvurularda, kabul edilebilirlik kriterlerinin aşılması ve ihlalin anayasal normlara dayandırılarak ispatı, üst düzey bir hukuki teknik ve titizlik gerektirir.
Soru & Cevap Güncelleme: 15.03.2025

Anayasa mahkemesine bireysel başvuru yaptıktan sonra hakkımdaki ceza başka bir mahkeme kararıyla iptal edildi. Bu yeni gelişmeyi anayasa mahkemesine bildirmek zorunda mıyım?

add

Anayasa Mahkemesine yaptığınız bireysel başvurunun değerlendirilmesini doğrudan etkileyecek nitelikteki yeni ve önemli gelişmeleri mahkemeye bildirmek zorundasınız, aksi takdirde başvurunuz hakkın kötüye kullanılması gerekçesiyle reddedilebilmektedir. Bireysel başvuru süreci devam ederken şikâyet ettiğiniz cezanın iptal edilmesi veya hakkınızdaki mahkûmiyetin ortadan kalkması gibi durumlar, davanın esasına etki eden çok temel unsurlardır.

Soru & Cevap Güncelleme: 20.02.2025

Katıldığım bazı basın açıklamaları yüzünden bana konutu terk etmeme cezası verdiler, asıl amaç gösteri yapmamı engellemek olabilir mi, bu hak ihlali midir?

add

Kaçma veya delil karartma gibi somut ve yasal gerekçeler olmaksızın sadece katıldığınız basın açıklamaları nedeniyle konutu terk etmeme tedbirinin uygulanması temel haklarınızın ihlali olarak değerlendirilebilir. Dosyanızdaki eylemlerinizin barışçıl nitelikte olduğunu ve aslında toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı kullanımınızın engellenmek istendiğini düşünebilirsiniz.

Soru & Cevap Güncelleme: 25.03.2025

Arazime kamulaştırmasız el atıldığı için kazandığım tazminat enflasyon yüzünden eridi, mağduriyetim için anayasa mahkemesine başvursam mülkiyet hakkım ihlal edilmiş sayılır mı?

add

Anayasa Mahkemesi, arazinize el atılması karşılığında size ödenmesi gereken bedelin enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesini mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul etmektedir. Yüksek mahkeme, daha önceki benzer nitelikteki kararlarında belirlediği ilkeler çerçevesinde, devletin ödemekle yükümlü olduğu tazminat tutarlarının enflasyonist ortamda önemli ölçüde erimesine göz yumulmasını vatandaşlar üzerinde şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet olarak değerlendirmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.12.2025

Anayasa mahkemesine enflasyon yüzünden eriyen kamulaştırma bedelim için başvuru yaptığımda yargılama masraflarını ve avukatlık ücretimi devletten geri alabilir miyim?

add

Anayasa Mahkemesi nezdinde açtığınız bireysel başvuru sonucunda haklı bulunmanız ve mülkiyet hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi hâlinde, başvuru sürecinde yaptığınız yargılama giderleri tarafınıza ödenmektedir. Mahkeme, ihlal tespitiyle birlikte başvuru aşamasında ödemiş olduğunuz başvuru harcı ile avukatınız için belirlenen maktu vekâlet ücretinin toplanmasıyla elde edilen tutarın size iade edilmesine hükmeder.

Soru & Cevap Güncelleme: 27.03.2026

Cezaevinde babamla görüşmeme izin verilmemesi ve hakimliğin de itirazımı incelememesi üzerine anayasa mahkemesine bireysel başvuru yapsam lehime bir karar çıkar mı, yeniden yargılama yapılır mı?

add

İdare tarafından babanızla görüşmenizin engellenmesi ve infaz hâkimliğinin de şikâyetinizi esastan incelememesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde ihlal kararı verilebilir ve yeniden yargılama yoluna gidilebilir. Anayasa Mahkemesi, aile fertleriyle görüşme talebinin yargı makamları tarafından görevli ve yetkili olunmadığı gerekçesiyle esasa girilmeden reddedilmesini, aile hayatına saygı hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlali olarak değerlendirmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 17.05.2025

Mahkemenin nihai kararını uyap üzerinden aylar önce öğrendim ama param yatınca anayasa mahkemesine başvurdum. Başvurum süre yönünden kabul edilir mi?

add

Mahkemenin nihai kararını UYAP sistemi üzerinden öğrenmenizden itibaren kanunda belirtilen otuz günlük süreyi geçirdiğiniz takdirde yapacağınız başvuru süre aşımı nedeniyle kabul edilmeyecektir. İlgili kanun düzenlemeleri gereğince, Anayasa Mahkemesine yapılacak başvuruların olağan yolların tüketildiği veya yol öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde gerçekleştirilmesi zorunludur.

Soru & Cevap Güncelleme: 22.03.2026

Arsamla ilgili açtığım tazminat davası yıllardır bitmedi. Uzun süren mahkeme süreci için anayasa mahkemesine doğrudan başvurabilir miyim?

add

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı şikayetiyle Anayasa Mahkemesine doğrudan bireysel başvuruda bulunmadan önce Tazminat Komisyonu yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Yeni yürürlüğe giren yasal düzenlemeler kapsamında, mahkemelerin uzun sürmesi nedeniyle oluşan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla Tazminat Komisyonunun görev alanı genişletilmiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.06.2025

Toprağıma el konulmasıyla ilgili açtığım dava yıllardır bitmediği için çok mağdurum, mahkemenin bu kadar uzun sürmesi yüzünden doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Davanızın uzun sürmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunla kurulan Tazminat Komisyonu yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığına dair şikayetler için öncelikle ilgili idari ve yasal başvuru yollarının işletilmesi gerektiğine karar vermiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 17.07.2025

Cezaevinde koğuşlar çok kalabalık olduğu için yerde yatıyorum ve banyo şartları çok kötü, bu duruma karşı nereye şikayette bulunabilirim ve dilekçem reddedilirse ne olur?

add

Ceza infaz kurumlarındaki barınma, temizlik ve sağlık gibi fiziksel şartların uygunsuzluğuna yönelik şikayetlerinizi öncelikle infaz kurumunun idare ve gözlem kuruluna, oradan sonuç alamazsanız infaz hâkimliği makamına iletebilirsiniz. İnfaz hâkimliklerinin temel görevlerinden biri, tutuklu ve hükümlülerin barındırılma koşulları ile temizlik ve sağlık şartlarına ilişkin şikayetlerini esastan inceleyip karara bağlamaktır.

Soru & Cevap Güncelleme: 10.02.2026

Hapishanedeki kötü muamele iddialarımı infaz hakimliğine taşıdım ama hakimlik görev alanına girmediğini söyleyerek dilekçemi esastan incelemedi, bu karara karşı anayasal bir hakkım var mı?

add

Hapishanedeki tutulma şartlarının kötülüğüne yönelik savunulabilir iddialarınızın infaz hakimliği tarafından görevsizlik gerekçesiyle esastan incelenmeden reddedilmesi durumunda, kötü muamele yasağı ile bağlantılı olarak anayasal haklarınızdan biri olan etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiğini ileri sürebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, temel hak ihlali iddialarının yalnızca kağıt üzerinde başvuru yollarının bulunmasıyla değil, bu yolların uygulamada da başarı şansı sunacak ve iddiaların esasını inceleyecek şekilde işletilmesiyle korunması gerekmektedir.