Bilişim Hukuku

Öğrencilerin gelişen teknolojiyi kötüye kullanarak fotoğraflarınızı izinsiz alması, fotomontaj yapması ve internet siteleri üzerinden size yönelik hakaret ile küfür içerikli paylaşımlarda bulunması, çok ciddi bir dijital şiddet ve siber zorbalık eylemidir. Sosyal medya veya canlı ders platformları üzerinden itibarınızı zedelemeye yönelik yapılan bu saygısızca tutumlar, sadece disiplin yönetmelikleri kapsamında değil, aynı zamanda bilişim sistemleri üzerinden işlenen haksız fiiller kapsamında da ele alınmalıdır.

Gerçek hayatta fiziksel şiddete maruz kalmanızın ardından, bu onur kırıcı anların kayıt altına alınarak çevrimiçi ortamlarda paylaşılması, neşeli tokat (happy-slapping) olarak bilinen oldukça ağır bir siber zorbalık biçimidir ve hukuki anlamda birden fazla ihlali bünyesinde barındırmaktadır. Bu durum, failin eylemini sadece fiziksel bir saldırı boyutunda bırakmadığını, aynı zamanda görüntüleri yayarak mağduriyetinizi sınırsız bir alana taşıdığını ve siber ortamın depolama özelliği sayesinde size yönelik şiddeti kalıcı hale getirdiğini göstermektedir.

Kişisel elektronik hesaplarınıza rızanız dışında erişim sağlanması, şifrelerinizin değiştirilmesi ve bu mecraların kontrolünün elinizden alınması, teknolojik zorbalık bağlamında değerlendirilen ve kanunlarımız tarafından yaptırıma bağlanmış olan haksız bir eylemdir. Bu tür vakalarda zorba, mağdurun cihazlarına virüs içeren bağlantılar göndererek veya güvenlik açıklarından faydalanarak hesapları gasp etmeyi amaçlamakta, bu süreçte siber dolandırıcılığa veya kimlik hırsızlığına kadar varabilecek zararlar verebilmektedir.

Hakkınızda asılsız dedikodular üretilmesi ve bu gerçek dışı bilgilerin çevrenize yayılarak itibarınızın zedelenmesi, karalama niteliği taşıyan bir siber zorbalık eylemi olup yasal yollarla karşılık verilebilecek bir durumu ifade etmektedir. İnternet ortamında veya çeşitli iletişim kanallarında hedefteki kişinin sosyal hayatına zarar vermeyi amaçlayan bu tür eylemler, bireyin grup içerisinden dışlanmasına ve ilişkilerinin zayıflatılmasına neden olmaktadır.

Siber ortamda size kasıtlı olarak zarar verildikten sonra misilleme veya anlık bir öfkeyle karşılık verme güdüsüyle hareket etmeniz oldukça yaygın karşılaşılan bir durumdur; zira bilimsel veriler de siber mağduriyet yaşayan bireylerin benzer şekilde tepki verme eğilimlerinin arttığını açıkça ortaya koymaktadır. Ancak size yöneltilen bir haksızlığa karşı benzer şekilde hakaretle veya tehditle karşılık vermeniz, sürecin sonunda sizin de bizzat siber zorbalık eylemi gerçekleştirmiş olabileceğiniz yönünde hukuki değerlendirmelere yol açabilir.

Okul ortamında başlayan ve ardından internet mecralarına taşınarak çocuğunuzun sistematik olarak dışlanmasına ve alaya alınmasına neden olan siber zorbalık olaylarında, zorbalığı gerçekleştiren bireylerin yanı sıra eğitim kurumlarının da belirli sorumlulukları hukuki incelemeye konu edilebilmektedir. Eğitimcilerin ve okul yönetiminin, öğrencilerin güvenli bir ortamda eğitim almalarını sağlama ve akran zorbalığı olaylarını önlemeye yönelik duyarlı bir okul iklimi oluşturma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Sanal ortamlarda, özellikle çevrimiçi oyun platformlarında veya sohbet odalarında bir anda alevlenen tartışmalar sonucunda size yönelik olarak kaba, sert ve acımasız bir üslupla gerçekleştirilen toplu hakaretler, parlama (flaming) olarak adlandırılan bir siber zorbalık türüdür ve yasal incelemeye tabi tutulabilecek eylemler barındırabilmektedir. Bu tür platformların güvenlik önlemlerinin düşük olması ve kullanıcıların kimliklerini gizleyebilme avantajı, faillere yüz yüze yapamayacakları saldırganlıkları sergileme cesareti vermektedir.

Sizin adınıza sahte bir hesap açılarak kimliğinizin taklit edilmesi ve çevrenize rahatsız edici mesajlar gönderilmesi, siber zorbalık türlerinden biri olan farklı bir kimliğe bürünme (impersonation) eylemi olarak nitelendirilmekte olup yasal bir başvuruya konu olabilecek niteliktedir. Siber zorbaların kendi kimliklerini gizlemek ve hedef aldıkları kişinin sosyal ilişkilerine veya itibarına zarar vermek amacıyla gerçekleştirdikleri bu eylemler, mağduru kötü göstermeyi ve çevresiyle olan bağlarını zedelemeyi amaçlamaktadır.

İş ortamı bağlantılı sosyal medya platformları, e-posta grupları ve dijital iletişim kanalları üzerinden yapılan dedikodu, dışlama ve onur kırıcı olumsuz yorumlar siber mobbing olarak nitelendirilir ve kesinlikle hukuki incelemeye tabidir. İletişim teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte zorbalık sadece fiziksel ofis ortamıyla sınırlı kalmamakta, mesai saatleri dışında dahi dijital mecralar üzerinden yayılan dedikodular ve asılsız ithamlarla devam edebilmektedir.

İş arkadaşlarınızın sanal iletişim kanallarını kullanarak sizi sistematik bir şekilde dışlaması ve hakkınızda dedikodu yapması, siber mobbing kapsamında değerlendirilebilecek önemli bir eylemdir. Çalışma yaşamında bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla gerçekleştirilen bu tarz eylemler, kişiyi iletişimden izole etmeyi ve bireyin itibarını zedelemeyi amaçlayan sistematik siber zorbalık olarak tanımlanmaktadır.