Bilişim Hukuku

Geçmişte yaşadığınız ve artık güncelliğini yitirmiş olumsuz olaylara ilişkin internet haberlerinin silinmesini talep etmeniz, yargı kararlarıyla şekillenmiş olan unutulma hakkı kapsamında değerlendirilebilecek hukuki bir imkandır. Kanunlarımızda bu hak doğrudan tek bir madde ile tanımlanmamış olsa da, yüksek mahkeme içtihatları doğrultusunda unutulma hakkı bireyin şeref ve itibarının korunması bağlamında anayasal bir güvence olarak kabul görmektedir.

Evet, geçmişte şahsınızla ilgili yapılmış olan haberlerin internet ortamından veya arama motoru sonuçlarından kaldırılmasını talep etmeniz belli şartların olgunlaşması halinde mümkündür. Modern hukuk sistemimizde unutulma hakkı olarak adlandırılan bu anayasal güvence, bireylerin geçmişte yaşadıkları olumsuz yargısal olayların sürekli ve sınırsız bir biçimde karşılarına çıkarılarak şeref, haysiyet ve itibarlarının zedelenmesini önlemeyi amaçlamaktadır.

Geçmişte yaşanmış ve güncelliğini yitirmiş olumsuz bir olaya dair içeriklerin internet arama sonuçlarında çıkmaya devam etmesi durumunda, unutulma hakkı çerçevesinde bu verilerin silinmesini talep etme imkanınız bulunmaktadır. Kamu yararının artık baskın olmadığı ve haber değerini tamamen yitirmiş içeriklerin dijital bellekte kalıcı izler bırakması, kişisel gelişiminizi ve mevcut hayatınızı olumsuz etkileyebileceğinden, bu durum hukuken korunmaya değer bir menfaat olarak görülmektedir.

Bireylerin geçmişte dijital ortamlarda rızaları dışında paylaşılan kişisel verilerinin ve görüntülerinin silinmesini veya erişiminin kısıtlanmasını talep etmeleri, unutulma hakkı çerçevesinde korunan temel bir hukuki imkandır. Çocukluk döneminde ebeveynler veya üçüncü kişiler tarafından yayılan içerikler, reşit olduktan sonra kişinin itibarını veya özel hayatını olumsuz etkiliyorsa, ilgili platformlardan bu verilerin kaldırılması yasal olarak istenebilir.

Aileniz tarafından size gönderilen kitapların ceza infaz kurumu yönetimi tarafından size verilmemesi, Anayasa ile güvence altına alınan ifade özgürlüğü hakkınıza yönelik bir müdahale oluşturmaktadır. Cezaevindeki mahkûmların süreli veya süresiz yayınlardan bedelini ödemek şartıyla yararlanma hakkı bulunmaktadır ve bu yayınlara erişimin engellenmesi doğrudan haber veya fikir alma özgürlüğünüzü kısıtlar.

Bir haberle ilgili olarak aynı anda hem erişimin engellenmesi hem de düzeltme ve cevap metni yayımlanması kararlarının bir arada uygulanması hukuki açıdan kendi içinde çelişkili bir durum yaratmaktadır. Erişim engeli kararı, ilgili haberin dijital ortamdaki izlerinin ve dış âlemdeki mevcudiyetinin tamamen ortadan kaldırılması amacını taşırken, düzeltme hakkının kullanımı haberin varlığını ve erişilebilirliğini korumasına dayanır.

Haber sitenizdeki içeriğe gizliliğin ihlali gibi katalog suçlar arasında yer almayan bir gerekçeyle erişim engeli getirilmesi hukuka aykırıdır ve basın özgürlüğünüzü ihlal eder. İnternet ortamındaki yayınlara erişimin engellenmesi kararları, ilgili kanunun sekizinci maddesinde açıkça sayılan belirli katalog suçlar çerçevesinde verilebilmektedir.

Sulh ceza hâkimliği tarafından verilen erişimin engellenmesi kararında hangi kanun hükmü uyarınca tedbir uygulandığının açıkça belirtilmemesi, temel hak ve özgürlüklere yapılan müdahalenin yasal dayanaktan yoksun olduğu anlamına gelebilir. Temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasında aranan en önemli güvencelerden biri kanunilik koşulu olup, ortada şekli anlamda ve öngörülebilir bir kanun bulunmadan idari veya yargısal makamlarca keyfi kısıtlamalar yapılamaz.

Soruşturma dosyasına erişiminizin kısıtlanması nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, bu kısıtlama kararına karşı kanunlarda öngörülen olağan itiraz yollarını tüketmeniz zorunludur. Ceza muhakemesi sistemimizde, şüpheli veya avukatının dosya içeriğini incelemesini engelleyen kısıtlama kararları mahkeme veya hâkimlikler tarafından verilmekte olup bu kararlara karşı üst mercilere itiraz etme hakkınız bulunmaktadır.

İnternet ortamında hakkınızda yayımlanan ve kişilik hakları ihlaline yol açan içeriklerin kaldırılması talebinizin sulh ceza hâkimliği tarafından reddedilmesi durumunda, genel mahkemelerde dava açarak hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesinin güncel kararlarına göre, erişimin engellenmesi taleplerini inceleyen sulh ceza hâkimliklerinin uyguladığı yasal düzenleme yeterli usul güvencelerini barındırmadığından etkili başvuru hakkı ihlaline yol açmaktadır.