Adil Yargılanma Hakkı

Aleyhinize beyanda bulunan tanıkların duruşmaya bizzat getirilmemesi ve onlara doğrudan soru soramamanız her durumda adil yargılanma hakkının ihlal edildiği anlamına gelmemektedir. Mahkeme sürecinde tanıkların istinabe yoluyla alınan veya daha önceki aşamalarda verdikleri ifadelerin duruşmada size okunması ve avukatınızla birlikte bu beyanlara itiraz etme imkanı bulmanız, savunma hakkınızı kullanabildiğinizi göstermektedir.

KHK ile ihraç edilip göreve iade edilenlerin tazminat talep edemeyeceğine dair yasal düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olup devletten zararlarınızı talep etme hakkınız bulunmaktadır. Göreve iade edilmeniz, aslında hakkınızda uygulanan tedbirin sebep unsurunun gerçekleşmediği ve hukuka aykırı olarak kamu görevinden çıkarıldığınız anlamına gelmektedir.

Yargı organlarının aynı maddi veya hukuki olgularla ilgili olarak bir kimse lehine karar verirken diğer bir kişi hakkında çelişkili ve farklı bir sonuca ulaşması, hukuk devleti ilkesini zedeleyen ve adil yargılanma hakkı güvencelerine aykırı bir durumdur. Sizinle tamamen aynı durumda olan, aynı idari işleme ve sınav iptaline maruz kalan başka bir kişinin açtığı tazminat davası kabul edilmişken sizin davanızın reddedilmesi hukuki güvenliği zedeler.

Adli yardım talebinizin yeterli bir inceleme yapılmadan reddedilmesi ve ardından harcı yatıramadığınız için istinaf başvurunuzun usulden reddedilmesi, yargı mercilerine ulaşmanızı orantısız şekilde engeller. Yargılamalarda harç ve gider avansı alınmasının amacı gereksiz davaları önlemek olsa da, ekonomik durumu yetersiz olan kişilerin temel hakkını kullanmasını imkansız kılmamalıdır.

Kararın kesinleştiğini sistem üzerinden tesadüfen öğrenmeniz ve öncesinde size resmi bir bildirim yapılmamış olması durumunda davanın yeniden görülmesi talebinde bulunabilirsiniz. Ceza yargılamalarında mahkeme kararlarının sanığın bizzat kendisine tebliğ edilmemesi, yasal düzenlemelere aykırılık teşkil etmektedir.

Mahkemenin davanın sonucunu etkileyebilecek nitelikteki temel iddialarınızı ve delillerinizi hiçbir şekilde değerlendirmemesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yargılama makamlarının, tarafların ileri sürdüğü ve uyuşmazlığın esası yönünden önem taşıyan meseleler hakkında mutlaka ilgili ve yeterli bir açıklama sunarak adil yargılanma hakkı güvencelerine uygun davranması gerekmektedir.

Yargıtay bozma kararından sonra mahkemenin tahkikat aşamasına devam etmesine rağmen tazminat miktarını artırmak için yaptığınız ıslah talebi reddedilirse, bu durum yasal bir dayanağa sahip olmayan hak ihlali doğuran bir karardır. Anayasa Mahkemesi, kanunlarımızda bozma kararından sonra ıslah yapılamayacağına dair açık veya örtülü bir yasaklayıcı hüküm bulunmadığını açıkça ifade etmektedir.

Mahkemenin, davanızda öne sürdüğünüz esaslı talepleriniz hakkında hiçbir olumlu veya olumsuz karar vermemiş olması kesinlikle normal bir durum değildir ve anayasal haklarınızı ihlal eder. Dava açtığınızda mahkemelerden sadece şeklî bir sonuç elde etmeyi değil, uyuşmazlığın temeli olan şikâyetlerinizin incelenerek bir karara bağlanmasını bekleme hakkınız bulunmaktadır.

Açtığınız tazminat davasında mahkemenin ileri sürdüğünüz bazı önemli talepler hakkında olumlu veya olumsuz hiçbir değerlendirme yapmaması, adil yargılanma hakkı kapsamındaki karar hakkınızın açık bir ihlalidir. Yargı organları önünde davacı olarak iddialarınızı sunma hakkınız, yalnızca şeklen bir mahkeme kararı elde etmenizi değil, aynı zamanda uyuşmazlığa ilişkin esaslı taleplerinizin incelenerek bir sonuca bağlanmasını da gerektirir.

Soruşturma dosyasındaki belgelere ve delillere erişiminizin geçerli ve somut bir gerekçe gösterilmeksizin kısıtlanması durumunda, hakkınızdaki tutuklama nedenlerine itiraz etme fırsatından mahrum kaldığınızı belirterek kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiğini iddia edebilirsiniz. Soruşturma makamları tarafından delillerin karartılmasını engellemek veya soruşturmanın selametini korumak amacıyla dosya üzerinde kısıtlılık kararı verilebilmesi hukuken mümkün olmakla birlikte, bu kısıtlamanın neden zorunlu olduğunun yeterli bir gerekçeyle açıklanması gerekmektedir.