Adil Yargılanma Hakkı

Mahkemenin gerekçeli kararında davanın sonucunu etkileyen temel hukuki sorunlara, Yargıtay daireleri arasındaki içtihat birleşmelerine ve kanuni sürelere yeterli düzeyde yer vermesi hukuken yeterli kabul edildiğinden hakkınız ihlal edilmiş sayılmaz. Bir mahkeme kararının adil olması için tarafların ileri sürdüğü her iddiaya veya detaya sayfalarca yanıt verilmesi zorunlu değildir; asıl olan davanın temel maddi ve hukuki sorunları ile deliller arasında bağ kurularak tatmin edici bir sonuca ulaşılmasıdır.

Tutukluluğunuzun veya yakalanmanızın yakınlarınıza bildirilmemesi durumu kanunlarımızda tazminat talep edebileceğiniz haller arasında açıkça düzenlenmiş olup bu nedenle devletten tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa'nın kişi hürriyeti ve güvenliği hakkını düzenleyen maddeleri gereğince kişinin yakalandığı veya tutuklandığı yakınlarına derhal bildirilmek zorundadır.

Mahkemelerin açtığınız tazminat davasını, iddialarınızı ayrıntılı olarak incelemeden ve sadece asıl ceza davasının bitmediğini ileri sürerek genel ve matbu ifadelerle reddetmesi hukuken mümkün değildir. Anayasa tarafından güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemelerin, taraflarca ileri sürülen ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki tüm iddia ve itirazları dikkate alması gerekir.

Yargı mercilerinin mevzuatta öngörülen dava açma veya kanun yollarına başvuru sürelerini hukuka açıkça aykırı olarak yanlış uygulaması ve hatalı hesaplaması sonucunda talebinizin esastan incelenmeden reddedilmesi durumunda adil yargılanma hakkı kapsamında korunan mahkemeye erişim hakkınız ihlal edilmiş olabilir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre mahkemeye erişim hakkı sadece bir uyuşmazlığı mahkeme önüne taşıyabilmeyi değil aynı zamanda bu uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasını isteyebilmeyi de güvence altına almaktadır.

Hakkınızda verilmiş olan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmü olmadığı için doğrudan hukuki bir sonuç doğurmaz ve idari işlemlere veya yargı kararlarına tek başına dayanak yapılamaz. İş akdinizin feshine konu edilmeyen ve işten çıkarılmanızdan çok uzun yıllar önce vuku bulan bir olaya ilişkin HAGB kararının, işverenle aranızdaki güven ilişkisini nasıl zedelediği açıklanmadan davanızın reddedilmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir.

Mahkemenin teknik ve uzmanlık gerektiren konularda talebinize rağmen bilirkişi incelemesi yaptırmadan karar vermesi adil yargılanma hakkınızın ihlali olarak değerlendirilebilecektir. Paketleme faaliyetinde bulunduğunuz bir gıda ürününde yasal sınırın üzerinde tespit edilen kimyasal tarım ilaçlarına ilişkin analiz raporlarına yaptığınız itirazların, yalnızca genel hukuk bilgisiyle çözülemeyecek nitelikte olması durumunda yetkili mercilerce detaylıca incelenmesi zorunludur.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru neticesinde, yargılama sürecinde iddia ve savunmalarınızın etkili bir biçimde incelenmediği tespit edilirse lehinize yeniden yargılama kararı çıkabilecektir. Mahkemelerin, idarenin yaptırdığı analiz sonucuna dayanarak verdiği cezalara karşı yaptığınız itirazlarda, kimyasal kalıntılar gibi uzmanlık gerektiren hususlarda inceleme yaptırmaması önemli bir eksikliktir.

Mahkemenin şehir dışında yaşayan tanığı duruşmaya getirmemesi veya SEGBİS gibi vasıtalarla dinlememesi için mutlaka geçerli bir neden ortaya koyması ve bu durumu kararda gerekçelendirmesi gerekir. Yargılama makamları, tanığın konutunun yargı çevresi dışında olmasını tek başına yeterli bir sebep olarak görmemeli ve sanığın tanığa soru sormasına imkân sağlayacak teknolojik yöntemleri değerlendirmelidir.

Tanık olarak gösterdiğiniz kişinin aynı işverene karşı kendi alacakları için dava açmış olması, bu kişinin mahkemedeki beyanlarının güvenilirliğini tek başına ortadan kaldırmamaktadır. İş uyuşmazlıklarında işçinin çalışma koşullarını en iyi bilebilecek kişiler genellikle aynı işyerinde çalışan diğer mesai arkadaşlarıdır ve bu kişilerden başka birini tanık olarak göstermeniz hayatın olağan akışında çoğu zaman mümkün olmamaktadır.

İlk derece mahkemesinin kararında yeterli gerekçe bulunmamasına rağmen, istinaf merciinin ileri sürdüğünüz esaslı itirazları karşılamadan ve sadece ilk mahkeme kararına atıf yaparak başvurunuzu reddetmesi adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil etmektedir. Kural olarak mahkeme kararlarında esasa ilişkin hususlarda yeterli gerekçe bulunması durumunda, kanun yolu incelemesi yapan merciin bu karara atıf yaparak değerlendirme yapması makul kabul edilebilir.