Adil Yargılanma Hakkı

Mahkemenin sadece idarenin sunduğu belgelere dayanarak sizin iddialarınızı ve araştırılmasını istediğiniz hususları dikkate almadan karar vermesi durumunda, anayasal bir güvence olan adil yargılanma hakkı ihlal edilmiş olabileceğinden bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Yargılama sürecinde mahkemelerin, taraflardan birini diğerine göre daha zayıf bir duruma düşürmeksizin iddia ve savunmalarını makul bir şekilde dile getirme fırsatı tanıması zorunludur.

Mahkemelerin, yargılama sırasında ileri sürdüğünüz ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki savunmalarınızı makul bir gerekçeyle karşılaması zorunludur. Sadece bir bankada hesabınızın bulunması ve burada gerçekleştirilen rutin bankacılık işlemlerinin kategorik olarak örgütsel faaliyet kapsamında değerlendirilmesi hukuka uygun görünmemektedir.

Mahkemelerin verdikleri kararlarda, uyuşmazlığın sonucuna doğrudan etki edebilecek nitelikteki temel iddia ve savunmalarınızı mutlaka ilgili ve yeterli bir gerekçeyle karşılaması gerekmektedir. Sunmuş olduğunuz delillerin ve savunmalarınızın mahkemece değerlendirilmeden soyut ve genel geçer ifadelerle mahkûmiyet hükmü kurulması, Anayasa ile güvence altına alınan adil yargılanma hakkı çerçevesinde önemli bir usul eksikliğidir.

Ceza infaz kurumunda gerçekleştirilen aynı eylem nedeniyle birden fazla disiplin cezası verilmesi durumunda, bu cezalara karşı infaz hâkimliği makamına şikâyet yoluna başvurarak kararın iptalini talep edebilirsiniz. Somut olayda, sayıma karşı çıkma ve bu sırada slogan atma eylemleri aynı olay bütünlüğü içinde değerlendirildiğinden, mahkeme aynı eylemden dolayı iki farklı ceza verilemeyeceğine hükmederek verilen disiplin cezasını kaldırmıştır.

Kesilen yüksek miktarlı idari para cezalarına karşı yerel mahkeme kararlarının kesin olması nedeniyle üst mahkemeye başvuramamanız, adil yargılanma hakkı kapsamındaki hükmün denetlenmesini talep etme hakkı ihlali niteliğindedir. İlgili kanun maddesinde yer alan idari para cezasına itiraz üzerine verilen mahkeme kararlarının kesin olduğuna dair hüküm, yargılamanın makul sürede tamamlanması gibi meşru bir amaç taşısa da, yapı denetimi hizmet sözleşmesi bedeli üzerinden hesaplanan ve çok yüksek meblağlara ulaşabilen cezalar için orantısız bir sınırlama yaratmaktadır.

Mahkemenin, ardışık aranma iddiasına karşı sunduğunuz asker ailelerinin aradığı yönündeki mantıklı ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki savunmalarınızı hiç tartışmadan ceza vermesi hukuka uygun değildir. Yargılamayı yapan mahkemelerin, suçlamalara karşı ileri sürülen itirazları ve savunmaları detaylı bir şekilde inceleyerek gerekçeli karar hakkı çerçevesinde yanıtlaması zorunludur.

İtiraz merciinin dilekçenizde belirttiğiniz ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızı hiç değerlendirmeden genel geçer ifadelerle ret kararı vermesi temel haklarınızın ihlalidir. Yargılama sürecinde itiraz makamlarının sadece şekli bir inceleme yapması değil, aynı zamanda tarafların yargılamanın adilliğini etkileyen somut itirazlarına da makul bir şekilde cevap vermesi beklenmektedir.

Mahkemenin idari para cezasına karşı yaptığınız itirazda gösterdiğiniz tanığı dinlememesi veya bu talebinizi gerekçesiz reddetmesi, adil yargılanma hakkı kapsamındaki tanık sorgulama hakkının ihlali sonucunu doğurabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kolluk görevlilerince tutulan bir tutanağa dayanılarak kesilen cezalarda, mahkemenin sadece tutanağı dikkate alıp sizin aksini ispat etmek için gösterdiğiniz tanığı dinlememesi sizi idare karşısında dezavantajlı duruma düşürür.

Mahkemelerin, davanın sonucunu doğrudan değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızı ve somut araştırma taleplerinizi kararında hiç tartışmadan veya karşılamadan reddetmesi açık bir anayasal ihlal niteliği taşımaktadır. Yargılama sürecinde ileri sürdüğünüz tüm iddialara son derece ayrıntılı bir şekilde yanıt verilmesi zorunlu olmamakla birlikte, davanın kaderini etkileyecek boyuttaki temel itirazların mahkemelerce makul bir gerekçe ile mutlak surette yanıtlanması gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesi kural olarak yerel mahkemelerin delilleri değerlendirme biçimine veya hukuk kurallarını yorumlamasına doğrudan müdahale etmese de, çok istisnai durumlarda ve ağır usul hatalarında bu sürece müdahale edebilmektedir. Mahkemelerin ulaştığı sonuç ile bu sonuca temel alınan deliller arasındaki bağın mantık dışı bir çıkarıma dayanması veya açıkça yanlış olguların hükme esas alınması halinde bireysel başvuru kapsamında denetim yapılabilmektedir.