Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2014/32925 E. 2016/6295 K.

Karar, iş sözleşmesinin feshinde haklı nedenin ispatı ve iddia edilen fesih tarihinin tespiti noktasında kritik emsal niteliğindedir. İşçi tarafından belirtilen ve tanıklarca doğrulanan fesih tarihinden sonra işveren tarafından tutulan devamsızlık tutanaklarının ile yapılan ihtarların hukuki bir geçerliliğinin bulunmadığı net bir şekilde ortaya konulmuştur. Ayrıca, işçinin yıllık izin hakkının ispat külfetinin mutlak surette işverende olduğu ve dava açıldıktan sonra yapılan ödemelerin mahkeme kararında ne şekilde hüküm altına alınması gerektiği usul kuralları çerçevesinde açıklanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Güvenlik görevlisi olarak çalışan davacının, düşük ücretle ve uzak yerlerde çalışma teklifini reddetmesi üzerine iş sözleşmesinin haksız ve bildirimsiz olarak sonlandırıldığı iddiasıyla kıdem ile ihbar tazminatları, yıllık izin ücreti ve bakiye ücret alacaklarını talep etmesidir. Davalı işveren ise sözleşmeden doğan yetkiye dayanarak görev yeri değişikliği yapıldığını, işçinin yeni görev yerine gitmeyerek mazeretsiz devamsızlık yaptığını ve sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini savunmuştur.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

İş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini iddia eden işveren, feshin haklı nedene dayandığını her türlü şüpheden uzak bir biçimde ispat etmekle yükümlü tutulmuştur. İşçi belirli bir fesih tarihi bildirdiğinde, feshin haklılığı bu tarih itibarıyla ele alınmalıdır; işçinin iş sözleşmesinin sona erdiğini belirttiği tarihten sonra işveren tarafından düzenlenen devamsızlık tutanaklarına ve ileri sürülen yeni fesih sebeplerine geçerlilik tanınamaz.

İşçinin hak kazandığı yıllık izinlerin bizzat kullandırıldığı veya karşılığı olan ücretin ödendiğinin kanıtlanması sorumluluğu tamamen işverene aittir.

Yargılama usulü gereğince, dava açıldıktan sonra davalı tarafça ödenerek karşılanan alacak talepleri hakkında esas yönden ret kararı verilemez; bu durumda talebin konusuz kaldığı belirtilerek karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmelidir. Ancak davanın açılmasına kendi kusuruyla sebebiyet veren davalı işveren aleyhine davacı yararına vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi kanuni bir zorunluluktur.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Yerel mahkeme, davacının ihtara rağmen yeni görev yerine mazeretsiz olarak gitmediği gerekçesiyle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini kabul etmiş ve tazminat taleplerini reddetmiştir. Ancak dosyada davacı, iş sözleşmesinin 15.02.2013 tarihinde işverence haksız şekilde sonlandırıldığını beyan etmiştir. İşverenin görev yeri değişikliğini bildirdiği noter ihtarnamesi ve tuttuğu devamsızlık tutanakları ise bu tarihten sonrasına, özellikle 22.02.2013 tarihine aittir. İşçi tanıklarının, işverenin girdiği bir ihaleyi kaybettikten sonra işçilere düşük ücretle farklı projelerde çalışmayı dayattığı ve davacının bunu kabul etmediği yönündeki beyanları incelendiğinde, sözleşmenin işverence haksız olarak 15.02.2013 tarihinde feshedildiği sabit görülmüştür. Bu sebeple davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı sonucuna varılmıştır.

Davacının yıllık izin talebine karşılık dosyaya sunulan izin belgelerinin davacının beş yıllık çalışma süresini doldurmadan önceki dönemlere ait olduğu saptanmıştır. İşçinin beş yıllık kıdemini doldurmasıyla hak kazandığı ilave on dört günlük iznin kullandırıldığı veya ücretinin ödendiği işveren tarafından belgelendirilemediğinden bu talebin reddi isabetsiz bulunmuştur.

Davacının talep ettiği on beş günlük ücret alacağının mahkemece ödenmiş olduğu gerekçesiyle reddedilmesi usule aykırı bulunmuştur. İlgili alacak dava açıldıktan sonra banka kanalıyla ödendiğinden, mahkemece ilgili kanun maddesi uyarınca davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi ve ödemeyi dava tarihinden sonra yaparak yargılamaya sebebiyet veren işveren aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Haksızfesih fesihtarihi kıdemtazminatı ihbartazminatı görevyerideğişikliği devamsızlık yıllıkizin ispatyükü yargılamagiderleri vekaletücreti işhukuku mobbing