Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2015/1747 E. 2016/11387 K.

Yargıtay incelemesine konu olan bu kararda, işçi ve işveren arasındaki fazla çalışma sürelerinin tespiti ile mahkeme hükmünün icra edilebilirliği ve açıklığı değerlendirilmiştir. İş sözleşmesinde haftalık çalışma süresinin yasal sınır olan 45 saatin altında, örneğin 40 saat olarak belirlendiği iddia ediliyorsa, bu durumun yazılı delille ispatlanması gerektiği vurgulanmıştır. Yazılı delil bulunmadığı hallerde, işçinin fiili çalışmasının 45 saati aşmaması durumunda fazla mesai ücretine hak kazanamayacağı net bir şekilde ifade edilmiştir.

Bunun yanı sıra, mahkeme kararlarının icra aşamasında uygulanmasında herhangi bir ihtilaf veya tereddüt yaşanmaması adına, hüküm altına alınan alacak miktarlarının net mi yoksa brüt mü olduğunun kararın sonuç kısmında şüpheye mahal vermeyecek şekilde açıkça yazılması gerektiği belirtilmiştir. Hükmün açık ve doğrudan infaz edilebilir olması kuralına riayet edilmemesi temel bir bozma sebebi sayılmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Davacı işçi, davalı işyerinde üretim müdürü olarak çalışırken kendisine yönelik mobbing uygulandığını, çalışma saatlerinin haftanın beş günü 09:00-18:00 arasında olmasına rağmen ayın belirli yoğun günlerinde 20:30'a kadar çalıştığını ve buna rağmen fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini iddia ederek iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini ileri sürmüştür. Davacı bu kapsamda kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti ve ödenmeyen diğer ücret alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Davalı işveren ise davacının kendi isteğiyle işten ayrıldığını, mesaisinin olağan sınırlar içerisinde gerçekleştiğini ve fazla mesai yapmadığını savunmuştur. Uyuşmazlık, fazla mesai alacağının ispatlanıp ispatlanmadığı ve mahkemece kurulan hükmün usule uygun olup olmadığı noktalarında toplanmıştır.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

İş mevzuatına göre standart haftalık çalışma süresi 45 saattir ve ancak bu süreyi aşan çalışmalar yasal olarak fazla mesai (fazla çalışma) kabul edilir. Taraflar arasında haftalık çalışma süresinin 45 saatin altında bir süre olarak kararlaştırıldığı iddia ediliyorsa, bu iddianın kesin nitelik taşıyan yazılı delillerle ispat edilmesi zorunludur.

Usul hukuku açısından ise Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/2. maddesi uyarınca mahkeme hükmünün taraflara yüklenen borçları ve tanınan hakları sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde göstermesi şarttır. Hüküm altına alınan işçilik alacağı tutarlarının net mi ya da brüt mü olduğunun belirtilmemesi, kararın infaz kabiliyetini zedeleyen ve kanuna aykırılık teşkil eden emredici bir usul kuralı ihlalidir.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler Yargıtay tarafından incelendiğinde, taraflar arasında haftalık çalışmanın 40 saat olarak kararlaştırıldığına dair dosyada hiçbir yazılı delil bulunmadığı saptanmıştır. Bu tespit ışığında davacının haftalık çalışmasının yasal sınır olan 45 saati aşmadığı anlaşıldığından, yerel mahkemece fazla mesai ücreti talebinin reddedilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle kabul edilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Ayrıca yerel mahkemenin tesis ettiği hükümde, davacı lehine karar verilen alacak miktarlarının net tutarlar üzerinden mi yoksa brüt tutarlar üzerinden mi hüküm altına alındığının açıkça belirtilmediği görülmüştür. Bu eksikliğin icra aşamasında büyük karışıklığa ve infazda tereddüde yol açacağı gözetilerek, verilen kararın Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümlerine açıkça aykırı olduğu tespit edilmiştir. Yerel mahkeme kararı bu iki temel eksiklik ve hukuka aykırılık nedeniyle bozulmuştur.

FazlaMesai HMK297 İspatYükü NetBrüt İnfazdaTereddüt İşHukuku Mobbing BozmaKararı