Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2015/17829 E. 2016/18399 K.

Karar, iş hukuku kapsamında işçi alacaklarının ispatı ve hesaplanması usullerine odaklanmaktadır. Özellikle işçinin fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil gibi ücret alacaklarının kesin delil niteliğindeki yazılı belge yerine salt takdiri delil niteliğindeki tanık beyanlarıyla kanıtlandığı durumlarda mahkemelerin uygulaması gereken hakkaniyet indirimi kuralı ele alınmıştır. Yargıtay, uzun süreli hesaplamalarda hastalık, mazeret gibi sebeplerle aralıksız sürekli çalışmanın hayatın olağan akışına aykırı olması karinesinden hareketle indirim yapılmasını zorunlu görmektedir.

Aynı zamanda kararda usul hukuku bakımından kritik bir içtihat değişikliğine de vurgu yapılmıştır. Daha önceki yıllarda Yargıtay kararlarında bu indirimden dolayı reddedilen kısım üzerinden işveren lehine ret vekalet ücretine hükmedilirken, kararla birlikte sergilenen yeni yaklaşımda indirimden kaynaklanan ret sebebiyle işveren lehine avukatlık ücretine karar verilmesinin adaletsizliğe yol açacağı belirtilmiş ve uygulamadan dönüldüğü vurgulanmıştır.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Davacı işçi, davalı şirkette çalışırken sadece bir defa zam aldığını, maaşının artırılmasına yönelik taleplerinin geçiştirildiğini, ayrıca fazla mesaiye kalmasına ve hafta sonu, resmi ve dini bayramlarda çalışmasına rağmen bu ücretlerinin ödenmediğini ileri sürerek iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini iddia etmiştir. Bu iddialar doğrultusunda fazla çalışma, genel tatil, hafta tatili, yıllık izin ve kıdem tazminatı alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Davalı işveren taraf ise işyerinde fazla mesai ve resmi tatil ücretlerinin ödendiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Yerel mahkemenin davacının iddialarını haklı bularak davanın kısmen kabulüne karar vermesi üzerine karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

Fazla çalışma, ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili alacaklarının işveren kayıtları veya yazılı belgeler yerine tanık anlatımlarına dayanılarak ispat edilmesi durumunda, hesaplanan miktarın uzun bir süreyi kapsaması halinde miktar üzerinden takdiri indirim (hakkaniyet indirimi) yapılması Yargıtay'ın yerleşik içtihadıdır. Ancak bu alacaklar doğrudan resmi işveren kayıtlarına veya yazılı belgelere dayanıyorsa indirime gidilmemektedir.

Yargıtay uygulamasında benimsenen güncel kurala göre, fazla çalışma, genel tatil ve hafta tatili alacaklarından yapılan hakkaniyet indirimi nedeniyle reddine karar verilen miktar bakımından, davası kısmen reddedilen işçi aleyhine ve kendini vekille temsil ettiren davalı işveren lehine avukatlık ücretine hükmedilemez. Bu kural, seri davalarda yapılan cüzi indirimler nedeniyle reddedilen kısımlar üzerinden işçinin ağır maktu vekalet ücretleri ödemek durumunda kalmasını önlemek amacıyla benimsenmiştir.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Yerel mahkemece dosya kapsamında yapılan yargılamada ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacı işçinin feshe konu ettiği fazla mesai, genel tatil ve hafta tatili alacakları takdiri delil niteliğindeki tanık beyanlarına dayanılarak kanıtlanmıştır. Yargıtay incelemesi neticesinde, alacakların yazılı belge yerine tanık anlatımlarıyla ispatlanmasına ve uzun süreli hesaplanmış olmasına rağmen, yerel mahkemenin hükmedilen miktarlar üzerinden hakkaniyet gereği takdiri indirim yapmaması hukuka aykırı bulunmuştur. İşçinin tanık anlatımına dayalı alacak taleplerinden takdiri indirim yapılmaksızın karar verilmesi hatalı görülerek yerel mahkeme hükmünün bozulmasına karar verilmiştir.