Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2015/16423 E. 2016/1517 K.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi tarafından verilen bu kararda, bir sendika işyerinde çalışan işçinin, işveren vekili konumundaki sendika genel başkanına karşı açtığı psikolojik baskı (mobbing) kaynaklı manevi tazminat davası incelenmiştir. İlk derece mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi tarafından zamanaşımı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, Yargıtay uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkemenin iş mahkemeleri olduğunu tespit etmiştir. Görev hususu kamu düzenine ilişkin bulunduğundan resen dikkate alınmış ve karar görev yönünden bozulmuştur. Kararda ayrıca, haksız eylem nedeniyle davanın genel mahkemelerde görülmesi gerektiğine dair bir karşı oy da yer almaktadır.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Davacının, davalı konumunda bulunan kişinin genel başkanı olduğu sendikada işçi statüsünde çalıştığı dönemde, kendisine yönelik mobbing (psikolojik baskı) uygulandığını ileri sürerek manevi tazminat talebinde bulunması uyuşmazlığın konusunu oluşturmaktadır. Davalı taraf ise görev, husumet ve zamanaşımı itirazlarında bulunarak, davacının iş sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini ve tüm alacaklarını tahsil ettiğini savunmuş, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir. Uyuşmazlığın temel hukuki noktası ise bu davanın asliye hukuk mahkemesinde mi yoksa iş mahkemesinde mi görülmesi gerektiği konusudur.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 1. maddesine göre; İş Kanununa göre işçi sayılan kimseler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş akdinden veya İş Kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesinde münhasıran iş mahkemeleri görevlidir.

Yargılama hukukunun temel ilkelerine göre görev kuralları kamu düzenine ilişkindir. Bu kural uyarınca, davanın tarafları görevsizlik itirazında bulunmasa dahi yargılamayı yapan mahkeme görevli olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden (resen) dikkate almak zorundadır.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Somut olayda davacı işçi ile çalıştığı kurum arasında bir hizmet sözleşmesi bulunduğu, davalının ise işyerinde işveren vekili sıfatıyla genel başkan olarak işvereni temsil ettiği tespit edilmiştir. Davacının manevi tazminat talebinin, işveren vekilinin işyeri sınırları içerisindeki mobbing eylemlerine dayanması sebebiyle, söz konusu yargılamayı yapma görevinin iş mahkemelerine ait olduğu net bir şekilde vurgulanmıştır.

Asliye hukuk mahkemesinin taraflar arasındaki bu uyuşmazlıkta öncelikle görevsizlik kararı vermesi gerekirken, bu hususu göz ardı edip işin esasına veya usule ilişkin diğer itirazlara girerek davayı zamanaşımı nedeniyle reddetmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Yargıtay, görev kuralının kamu düzeninden olmasını temel alarak yerel mahkeme kararını bozmuş, diğer temyiz itirazlarının ise şimdilik incelenmesine yer olmadığına hükmetmiştir.

Mobbing manevitazminat görevsizlik işmahkemesi işverenvekili kamudüzeni sendika