Soru & Cevap
Soru 4: Ülkede büyük bir savaş veya olağanüstü hal ilan edildiğinde, devleti yöneten kişi mevcut kanunlarla ve önceden verilmiş anayasal sınırlandırmalarla ne ölçüde bağlı kalmak zorundadır?
Olağanüstü hal durumlarında ülkeyi yöneten en üst makam, krizin aşılabilmesi için mevcut kanunlarla ve daha önceden verilmiş anayasal kısıtlamalarla tam anlamıyla bağlı olmak zorunda değildir. Olağanüstü hal veya kriz dönemlerinde egemenin ve hukukun sınırları, anayasa hukukunun en karmaşık konularından biridir. Jean Bodin ve Carl Schmitt'in hukuki teorilerinde, gerçek egemenliğin tam olarak bu tür anayasal sınırlandırmaların ve bağların kopması gerektiği kriz anlarında ortaya çıktığı savunulur. Schmitt'e göre istisna halinin meydana gelmesi durumunda karar verecek kişi egemendir ve egemen, gerekli olduğunda kendi yaptığı kanunlar da dahil hiçbir hukuki sınırlandırmayla mutlak olarak bağlı kalmayabilir. Bu yaklaşım, olağanüstü durumlarda devletin bekasının her türlü normatif kuralın üstünde tutulduğunu gösterir. Her ne kadar günümüz sistemleri bu yetkileri çerçevelemeye çalışsa da, kriz anlarında alınan kararlar yargısal denetim açısından büyük zorluklar barındıran ve anayasanın askıya alınması potansiyeli taşıyan bir istisna hali olarak değerlendirilmektedir.